Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2021/22790 E. 2024/1618 K. – Tazminat

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi SAYISI : 2020/1213 E., 2021/909 K. DAVALILAR : 1- Anadolu Sigorta A.Ş. vekili Avukat ... 2- Groupama Sigorta A.Ş vekili Avukat ... 3- ...Seyahat Turz. Otom. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili Avukat ... 4- ... vekili Avukat ... 5- ... vekili Avukat ... DAVA TARİHİ : 06.02.2015 HÜKÜM/KARAR :Davalı ...Ş. vekilinin istinaf başvurusunun kabulü / davanın reddi İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2015/128 E. 2016/663 K.

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince maddi tazminat yönünden davanın tam, manevi tazminat yönünden davanın kısmen karar verilmiştir.

Kararın davalı ...Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; 27.01.2014 tarihinde davalı ... idaresindeki, davalı ... Yılmaz'ın maliki olduğu, davalı Groupama Sigorta A.Ş'nin zorunlu taşımacılık sigortacısı olduğu, davalı ...Ş.'nin artan mali sorumluluk teminatlı kasko sigortacısı olduğu, davalı Özerciş Sehayat şirketi tarafından taşımada kullanılan otobüsün devrilmesi sonucu meydana gelen tek taraflı kazada davacı yolcunun yaralandığını, çeşitli hastanelerde müvekkilinin tedavisinin yapıldığını ancak sürekli sakatlığa uğradığını belirterek belirsiz alacak olarak geçici iş göremezlik için 100,00 TL, sürekli iş göremezlik için 100,00 TL ve müvekkilinin uçakla seyahat etme zorunluluğundan dolayı 100,00 TL'nin davalılardan sigorta şirketi bakımından limit aşılmamak üzere dava tarihinden, diğer davalılar bakımından olay tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile tahsiline, 40.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden yasal faizi ile davalı Groupama Sigorta A.Ş. dışındaki diğer davalılardan, Anadolu Sigorta A.Ş.'den ise poliçe limiti dahilinde dava tarihinden yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini istemiş; 10.11.2016 tarihli dilekçesi ile maddi tazminat talebini 84.262,85 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkillerinin sürücüsü ve maliki oldukları aracın uğradığı kaza sonucunda birçok kişinin hayatını kaybettiğini ve yaralandığını, talep edilen manevi tazminatın fahiş olduğunu, Karayolları Genel Müdürlüğü'nün de kusurlu olduğunu, kusur raporunun Adli Tıp Kurumu'ndan alınması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı Groupama Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; poliçe limitinin 275.000,00 TL olduğunu, zarar görenlerin çokluğu nedeniyle tazminatın oranlanmasının gerektiğini, müvekkilinin temerrüde düşmediğini, müvekkilinin sorumluluğunun araç sürücüsünün kusuru ile sınırlı olduğunu, davacının gerçek zararının tespit edilmesinin gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; teminat limitinin 250.000,00 TL olduğunu, dava konusu kaza nedeniyle ödemeler yapıldığını, kalan teminat miktarının 16.500,00 TL olduğunu, halen derdest davalar bulunduğunu, sigortalının kusur durumu için ATK'dan rapor aldırılmasının gerektiğini, faizin temerrüt tarihinden itibaren başlatılması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı Özerciş Seyahat Ltd. Şti. vekili duruşmadaki beyanında; talep edilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu, kaza nedeniyle müvekkilinin birçok kişiye tazminat ödediğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı ...'a ait ve diğer davalı ...'ın idaresindeki otobüsün devrilmesi sonucu meydana gelen trafik kazasında davacının yaralandığı, davacının %12,1 oranında sürekli iş göremezliğe ve 6 ay süre ile geçici iş göremezliğe uğradığı, davacının toplam 84.262,85 TL maddi zararının bulunduğu, Sivas Ağır Ceza Mahkemesi'nce ATK'dan alınan bilirkişi raporu ve mahkemece alınan rapora göre kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ...'ın % 100 oranında kusurlu olduğu, bu nedenle haksız fiil hükümlerine göre zarardan sorumlu olduğu, diğer davalı ...'ın ise 2918 sayılı KTK'nın 85 inci maddesi gereğince zarardan sorumlu olduğu, zorunlu taşımacılık sigorta poliçesine istinaden Groupama Sigorta A.Ş.'nin de zarardan sorumlu olduğu, ancak sadece geçici ve sürekli iş göremezlik zararından sorumlu olduğu, otobüsün diğer davalı Özerciş Seyahat Turizm şirketi tarafından taşıma işinde kullanılırken kazanın meydana gelmesi nedeniyle bu davalının da davacının uğradığı zarardan sorumlu olduğu anlaşılmakla bilirkişi tarafından belirlenen 84.262,85 TL maddi tazminatın (Groupama yönünden 82.314,87 TL ile sınırlı olmak üzere) davalılar ... ve ..., Özerciş Seyahat Turz. Oto. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Groupama Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsiline, tarafların ekonomik ve sosyal durumu, meydana gelen zararın ağırlığı dikkate alınarak takdiren 15.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ..., Özerciş Seyahat Turz. Oto. Teks. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ve Anadolu Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Anonim Türk Sigorta Şirketi vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davalı ...Ş. vekili istinaf dilekçesinde; poliçe teminatının tükenmesine karşın mahkemece tazminata hükmedildiğini, bu durumun mahkemeye bildirildiğini, ancak değerlendirilmediğini, teminatın davaya konu kazada zarara uğrayan kişilere yapılan ödemeler ile tükendiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Davalının, ihtiyari mali sorumluluk sigorta poliçesi ile rizikoyu teminat altına alan sigorta şirketi olduğu, poliçe limitinin, maddi manevi kombine 250.000,00 TL olarak belirlendiği, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun “Zarar görenlerin çokluğu” başlıklı 96. maddesinin 1. fıkrası "Zarar görenlerin tazminat alacakları, sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta tutarından fazla ise zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat talebi, sigorta tutarının tazminat alacakları toplamına olan oranına göre indirime tabi tutulur" hükmünü, aynı maddenin 2. fıkrası ise "Başka tazminat taleplerinin bulunduğunu bilmeksizin zarar görenlerin birine veya birkaçına kendilerine düşecek olandan daha fazla ödemede bulunan iyiniyetli sigortacı, yaptığı ödeme çerçevesinde, diğer zarar görenlere karşı da borcundan kurtulmuş sayılır." hükmüne yer verildiği, davalı ... şirketi vekilinin yargılama aşamasında ileri sürdüğü savunmalarında, sigorta poliçesi kaza başına teminat limiti olan 250.000,00 TL'nin tamamının açılan hasar dosyaları sonucunda hak sahiplerine ödendiği iddiasında bulunduğu, mahkemece davalı ... Türk Sigorta A.Ş.’nin savunması doğrultusunda, davaya konu kazayla ilgili açılan tüm hasar dosyaları ile ödeme dekont ve makbuzları getirtilerek, 2918 sayılı KTK 96/2 maddesi çerçevesinde poliçe limitinin tükenip tükenmediğinin belirlenmesi, poliçe limitinin tükenmediğinin belirlenmesi halinde garame hesabı yapılmak suretiyle davalının sorumluluğuna düşen miktarın tespiti yönünde tahkikat yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme sonucu hüküm kurulmuş olmasının doğru görülmediği, Dairece açıklanan yönde yapılan araştırma neticesinde istinaf isteminde bulunan davalı ... şirketinin davaya konu edilen kaza nedeni ile zarar gören hak sahipleri lehine hükmedilen manevi tazminat tutarı olarak 258.500,00 TL (Ankara 32. İcra Dairesi’nin 2015/13137 takip sayılı dosyasında 90.000,00 TL; Ankara 30. İcra Dairesi’nin 2015/15522 takip sayılı dosyasında 68.500,00 TL; Ankara 5. İcra Dairesi’nin 2015/19951, 2015/19954 ve 2015/19958 takip sayılı dosyalarından toplam 75.000,00 TL; Ankara 9. İcra Dairesi’nin 2016/10492 takip sayılı dosyasında 38.646,00 TL) ödemiş olduğunun anlaşılması karşısında teminat limitinin tükenmiş olduğu ve 96. maddenin 2. fıkrası uyarınca borcundan kurtulmuş olduğunun kabulü ile davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde kabulüne karar verilmesinin doğru görülmediği" gerekçesi ile davalı ... Anonim Türk Sigorta Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK m. 353/1-b-2 hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde; poliçe limitinin tükenmiş olduğunun ispatının davalı ... şirketine ait olduğunu, müşterek ve müteselsil sorumluluk gereğince kasko sigorta şirketine de açmış oldukları davada, davalı ... şirketinin yalnızca beyanda bulunduğunu, savunması doğrultusunda hasar dosyası, ödeme makbuzu ve dekontu sunmadığını, poliçe teminatının tükenip tükenmediği hususunun ise 11.11.2016 tarihli dilekçede çelişkili bir şekilde ifade edildiğini, ispat yükümlülüğünü tam anlamıyla yerine getirmeyen davalının sorumluluğuna düşen miktarı da belirtmediğini, söz konusu manevi tazminata ilişkin alacağın Ankara 26. İcra Müdürlüğü'nün 2017/4481 E. sayılı dosyası ile davalılardan ...Seyahat A.Ş. 'den haricen müvekkili tarafından tahsil edildiğini, söz konusu manevi tazminat alacağının diğer davalı tarafından ödenmiş olması sebebiyle konusuz kaldığını, poliçe teminat limitinin tükenip tükenmediği hususunun yerel mahkemede davalı tarafından tam anlamıyla ispat edilemediğini, ayrıca, 15.000,00 TL manevi tazminata hükmedilen davada davalı taraf yararına 15.754,97 TL nispi vekalet ücretine takdir edilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalıların sürücü, işleten, artan mali sorumluluk teminatlı kasko sigortacısı ve karayolu taşımacılık sigortacısı olduğu otobüsün karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı, yol gideri ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297 nci maddesinin ikinci fıkrası, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1- 6100 sayılı Kanun’un 297 nci maddesinin ikinci fıkrası gereğince hükmün sonuç kısmında taleplerin her biri hakkında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde karar verilmesi gerektiği açık olup temyize konu dosyada birden fazla davalı olmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davalılardan sadece Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi tarafından istinaf başvurusunda bulunulmasına rağmen Bölge Adliye Mahkemesince karar başlığında beş davalının isim/unvanı da belirtilerek karar metninde de istinaf edenden davalı olarak söz edilip istinaf başvurusunda bulunanın Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi olduğu belirtilmeksizin yeniden hüküm kurulmak sureti ile davanın reddine karar verildiği, ancak hangi davalı yönünden davanın reddine karar verildiğinin belirtilmediği anlaşılmaktadır. Bu hali ile infazı kabil bir hükümden söz edilemeyeceğinden 6100 sayılı Kanun’un 297 nci maddesinin ikinci fıkrası gözetilerek infazı kabil bir hüküm kurulmak üzere Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.

2- Bozma neden ve şekline göre; davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

VI. KARAR 1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

15.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.