Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2021/21522 E. 2023/12192 K.

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/473 E., 2021/1041 K.

HÜKÜM/KARAR : Asıl ve Birleşen Davaların Kısmen Kabulüne/ Davalılar Kamil Koç Otobüsleri A.Ş. ve .... (Allianz Sigorta A.Ş.) İstinaf Başvurusunun Kısmen Kabulüne/ Davacılar ..., , , Kadir Dönmez Vekilinin İstinaf Başvurusunun Reddine

vekili ve Davalı .... vekili

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen davalarda trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davaların kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın ilk birleşen dava davacıları , , , vekili, asıl ve birleşen davalarda davalı Dursunbeyliler Turizm Taşımacılık Akaryakıt Ürünleri Madeni Yağlar İnşaat Kuyumculuk San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, birleşen davalar davalısı .... vekili, birleşen davalar davalısı .... (Allianz Sigorta A.Ş.) vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalıların istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl ve birleşen davaların kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı ilk birleşen dava davacıları , , , vekili katılma yoluyla ve birleşen dava davalısı .... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Asıl davada davacılar vekili dava dilekçesinde; 24.11.2011 tarihinde davacıların desteğinin kullandığı araç ile davalıların maliki ve sürücüsü olduğu aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasında davacıların eş ve babasının vefat ettiğini, karşı aracın sürücüsünün tam kusurlu olduğunu, bu kaza nedeniyle davacıların desteklerini kaybettiğini belirterek açılan belirsiz alacak davasında fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 1.000,00 TL maddi tazminat ile her bir davacı için 50.000,00'şer TL manevi tazminatın davalılardan müşterek müteselsil tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 18.07.2018 tarihinde davacı ... için maddi tazminat talebini 185.155,52 TL'ye, için maddi tazminat talebini 47.272,77 TL'ye ıslah etmiştir.

Birleşen 2012/49 Esas sayılı davada davacılar vekili dava dilekçesinde; 24.11.2011 tarihinde davacıların desteğinin yolcu olduğu, davalıların sürücüsü, maliki, işleteni ve trafik sigotacısı aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasında davacıların eş, çocuk ve kardeşinin vefat ettiğini, bu şekilde davacıların desteklerini kaybettiklerini belirterek açılan belirsiz alacak davası ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davacı ... için 35.000,00 TL maddi, 100.000,00 TL manevi tazminat, davacı ... için 20.000,00 TL maddi, 75.000,00 TL manevi tazminat, davacı için 20.000,00 TL maddi, 75.000,00 TL manevi tazminat, davacı için 5.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müşterek müteselsil tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 04.01.2019 tarihinde davacı ... için maddi tazminat talebini 147.412,95 TL'ye, davacı için 26.010,76 TL'ye, davacı ... için 26.010,76 TL'ye artırmıştır.

Birleşen 2014/185 Esas sayılı davada davacı vekili dava dilekçesinde; 24.11.2011 tarihinde davacının yolcu olduğu araç ile davalı ... Bölükbaş'ın sürücüsü, davalı Dursunbeyliler Turizm Ltd. Şti.'nin maliki, davalı ....'nin işlettiği, davalı ...' nın zorunlu mali mesuliyet sigortasını yaptığı aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasında davacının yaralandığını ve malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 1.000,00 TL maddi tazminat ile 100.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müşterek müteselsil tahsilini talep etmiş, maddi tazminat talebini 51.841,40 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP Asıl davada davalı ... cevap dilekçesinde; kazada kusuru bulunmadığını, istenilen tazminatın çok yüksek olduğunu, kabul etmediğini, kendisinin de % 63 oranında çalışma gücünü kaybettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Asıl ve birleşen davada davalı Dursunbeyliler Turizm Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davalı müvekkilinin bütün yasal sorumluluklarını yerine getirdiğini, meydana gelen kaza ile ilgili olarak ne davalı araç sahibi olan müvekkiline ne de araç şoförüne atfedilecek bir kusur olmadığını, olayda tek ve asli kusurlu kişinin diğer araç sürücüsü olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Birleşen davalarda davalı .... vekili cevap dilekçesinde; poliçe özel ve genel şartları uyarınca poliçede manevi tazminat teminatı bulunmadığını, kusur oranı bakımından ve sakatlık talepleri ile ilgili tazminat talepleri için tazminat miktarının tespiti yönünden bilirkişi tetkiki yaptırılması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Birleşen davalarda davalı .... vekili cevap dilekçesinde; dava konusu tüm talepler yönünden zamanaşımı itirazlarının olduğunu, trafik kazasının meydana gelişindeki kusurun karşı araç sürücüsüne ait olduğunu, davacı tarafça talep olunan manevi tazminat tutarının fahiş miktarda olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların iddia ve savunmaları, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporlarına göre davalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğu, davacı ...' da bu kaza nedeniyle % 22,3 oranında maluliyet oluştuğu, davacılar ..., , ' in kaza nedeniyle desteklerini yitirdikleri, bilirkişi raporu ile destekten yoksun kalma zararlarının hesaplandığı, bu miktarların hükme esas alındığını, davacı ' in ise müteveffanın kardeşi olup destek ilişkisi ispat edilemediğinden destekten yoksun kalma tazminatı talebinin reddi gerektiği, mahkemenin 2012/49 Esas sayılı dosyası yönünden; açılan davanın kısmen kabul ve kısmen reddi ile davacı ... z için 147.412,95 TL maddi, davacı ... için 26.010,76 TL maddi, davacı için 26.010,76 TL maddi tazminatın (davalı ... bakımından faizi başvuru tarihinden başlamak ve sigorta limitleri dahilinde olmak üzere) kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı için açılan maddi tazminat davasının reddine, davacı ... için 40.000,00 TL, için 30.000,00 TL, için 30.000,00 TL, için 10.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar Dursunbeyliler Turizm A.Ş, ..., davalı ...'den müştereken ve müteselsilen tahsiline, bakiye taleplerin reddine, Mahkemenin 2012/5 Esas sayılı dosyası yönünden; açılan davanın kısmen kabul ve kısmen reddi ile davacı ... için 185.155,52 TL maddi, davacı ... için 47.272,77 TL maddi tazminatın (davalı ... bakımından faizi başvuru tarihinden başlamak ve sigorta limitleri dahilinde olmak üzere) kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı ... için 40.000 TL, için 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar Dursunbeyliler Turizm A.Ş, ..., Davalı ...'den müştereken ve müteselsilen tahsiline, bakiye taleplerin reddine, birleşen Bursa Mustafa Kemal Paşa 2013/615 Esas sayılı dosyası yönünden; açılan davanın kısmen kabul ve kısmen reddi ile davacı ... için 51.841,40 TL maddi tazminatın (davalı ... bakımından faizi başvuru tarihinden başlamak ve sigorta limitleri dahilinde olmak üzere) kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı ... için 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar Dursunbeyliler Turizm A.Ş, ... ve davalı ...'den müştereken ve müteselsilen tahsiline, bakiye taleplerin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde birleşen davada davacılar , , ve vekili, birleşen davalarda davalı .... vekili, birleşen davalarda davalı .... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Birleşen dava dosyasında davacılar , , , vekili istinaf dilekçesinde; desteğin bakiye ömrünün kısa hesaplandığını, desteğin 60 yaşına kadar çalışacağı bu yaşta emekli olacağı varsayılarak aktif ve pasif dönem hesabının yapılmasının hatalı olduğunu, daha uzun yıllar çalışıldığını, desteğin kazadan sonraki çocuklarının olma yaşı ve kaç tane çocuğu olacağının da tamamen varsayımsal olduğunu, tanık ifadelerinin ölen kişinin asgari ücret üzerinde bir ücret aldığını doğrulandığını, ölen kişinin düzenli olarak kardeşine de yardım ettiğini, hükmedilmiş manevi tazminat tutarlarının olduğunu belirtmiştir.

Birleşen dosyalarda davalı .... vekili istinaf dilekçesinde: dava konusu kazanın meydana gelmesinde davalı şirkete atfı kabil herhangi bir kusur bulunmadığını, müteveffa ... 'in kaza esnasında emniyet kemerinin takılı olmadığının kusur değerlendirilmesinde ele alınmadığını, kusur incelemesinin hatalı olduğunu, davacıların maddi tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerekirken 08.06.2018 tarihli bilirkişi raporuna göre hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, ...'e maaş bağlanıp bağlanmadığı yönünde bir araştırma yapılmadığını, davacıların manevi tazminat isteminin hukuki dayanaktan yoksun ve fahiş olduğundan reddi gerektiğini, birleşen diğer dosya yönünden de bu davanın davacısı ...'ın emniyet kemeri takmayarak kaza sonrasında meydana gelen neticenin ağırlaşması bakımından müterafik kusurlu olduğunu, maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddi gerektiğini, asıl dosya yönünden müteveffanın kaza esnasında emniyet kemerinin takılı olmadığının kusur değerlendirilmesinde ele alınmadığını, manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu belirtmiştir.

Birleşen dosyalarda davalı ...Ş. vekili istinaf dilekçesinde; hükme esas alınan 08.06.2018 tarihli bilirkişi raporunun taraflarına tebliğ edilmediğini, uyap sistemi üzerinden yapılan kontrolde de raporun içeriğinin tespit edilemediğini, sigortalı araç sürücüsüne izafe edilen %100 kusur oranının fahiş nitelikte olduğunu, kazanın bir iş kazası olduğunu, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yapılan ödemenin mahsubu gerektiğini, davacı ... yönünden ise hesaplanan tazminattan davalı şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, ...'ın sakatlık tazminatına ilişkin olarak sulh olunduğunu 57.744,44 TL asıl alacak olmak üzere ferileri ile birlikte 70.279,71 TL ödeme yapıldığını, müteveffa ... ve ... yönünden davalı şirket aleyhine manevî tazminat yönünden hüküm kurulmamış iken belirlenen ilam harcının tüm alacak kalemleri dikkate alınarak hesaplanmasının hukuka aykırı olduğunu, sigorta bedelini ödeme yükümlülüğünün dava tarihinde muaccel ... geldiğini, başvuru tarihinden itibaren faiz başlatılmasının hukuka aykırı olduğunu, başvuru şartı yerine getirilmediğinden müvekkil şirketin temerrütünün söz konusu olmadığını belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; asıl dava yönünden temyiz olmamasına rağmen söz konusu dosyada sigorta şirketi taraf olmadığı halde maddi tazminat yönünden aleyhlerine hüküm kurulduğundan davanın tarafı olmayan davalılar hakkında hüküm kurulamayacağından karar kaldırılarak yeniden hüküm kurulması gerektiği, karar başlığında ve hükümde birleşen ikinci davanın mahkemesi olarak Mustafakemalpaşa Asliye Hukuk Mahkemesinin gösterilmesi hatalı olduğundan bu maddi hatanın düzeltilmesine karar verildiği, somut olayda belirlenen manevi tazminat miktarlarının yerinde olduğu, kusur oranının ceza mahkemesi dosyası da dikkate alındığında doğru belirlendiği, hesap bilirkişi raporunda yapılan hesaplamalarda hata bulunmadığı, davacı ...'ın yaralanması nedeni ile geçici iş göremezlik ödeneği ödenmediği, peşin sermaye değerli sürekli iş göremezlik geliri bağlanmadığı, davacı kardeş yönünden fiili destek durumu ispat edilemediğinden bu talebi reddinin yerinde olduğu, ancak kararlarda sigorta şirketi manevi tazminat miktarından sorumlu olmadığından manevi tazminata denk gelen harçtan sigorta şirketinin sorumlu tutulmasının hatalı olmasına yönelik davalı ... şirketinin istinaf başvurusu ile davacı ... ' in dava devam ederken 06.09.2014 tarihinde evlenmiş olması sebebiyle bu tarihe kadar tazminat hesabı yapılması gerekirken fazla maddi tazminat belirlenmesinin hatalı olması nedeniyle bu yöne ilişkin davalılar sigorta şirketi ile Kamil Koç Otobüsleri vekilinin istinaf nedenlerinin kabulüne karar verildiği gerekçesiyle, Kırkağaç Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/5 Esas sayılı dosyası yönünden; .... ve Allianz Sigorta AŞ vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, açılan davanın kısmen kabul ve kısmen reddi ile; davacı ... Köseci için 185.155,52 TL maddi tazminat ve 40.000,00 TL manevi tazminatın 24.11.2011 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar Dursunbeyliler Turizm A.Ş. ve davalı ...' den müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı ... için 47.272,77 TL maddi tazminat ve 30.000,00 TL manevi tazminatın 24.11.2011 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar Dursunbeyliler Turizm A.Ş ve davalı ...' den müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin manevi tazminat taleplerinin reddine, birleşen Kırkağaç Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/49 Esas sayılı dosyası yönünden; davacılar, ,, vekilinin maddi ve manevi tazminata ilişkin tüm istinaf istemleri, .... vekilinin manevi tazminata ilişkin tüm istinaf istemleri, .... ve Allianz Sigorta A.Ş. vekilinin davacılar, yönünden maddi tazminata ilişkin istinaf istemlerinin esastan reddine, birleşen 2012/49 Esas sayılı dava dosyasında davalı .... ve Allianz Sigorta A.Ş. vekilinin davacı ... yönünden maddi tazminata ilişkin, davalı ...Ş.' nin faiz başlangıç tarihine ilişkin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, düzelterek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davacı ... için 6,771,35 TL maddi, davacı ... için 26.010,76 TL maddi, davacı için 26.010,76 TL maddi tazminatın (davalı ...Ş. yönünden faiz başlangıç tarihi dava tarihi ve sigorta limitleri dahilinde olmak üzere) 24.11.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, bu davacıların bakiye taleplerinin reddine, davacı için açılan maddi tazminat talebinin reddine, davacı ... için 40.000,00 TL, için 30.000,00 TL, için 30.000,00 TL, için 10.000,00 TL manevi tazminatın 24.11.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar Dursunbeyliler Turizm A.Ş., ...., ...'den müştereken ve müteselsilen tahsiline, bakiye taleplerin reddine, birleşen Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/185 Esas sayılı dosyası yönünden; davalı .... vekilinin manevi tazminata ilişkin tüm istinaf istemleri, davalılar .... ve Allianz Sigorta A.Ş. vekilinin maddi tazminata ilişkin tüm istinaf istemleri yerinde görülmediğinden ayrı ayrı esastan reddine, Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2014/185 Esas sayılı dosyasında davacı vekilinin istemi maddi hata düzeltimi olduğundan, karar başlığında ve hüküm kısmında Mahkeme ve dosya bilgilerindeki maddi hatanın düzeltilmesine ilişkin istemin kabulüne, Allianz Sigorta A.Ş. vekilinin harcın kararda verilen oranlarda mütesaviyen alınmasına yönelik istinaf isteminin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, düzelterek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle; davacı ... için 51.841,40 TL maddi tazminatın (davalı ...Ş. bakımından faizi başvuru tarihinden başlamak ve sigorta limitleri dahilinde olmak üzere) kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı ... için 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar Dursunbeyliler Turizm A.Ş., .... ve ...' den müştereken ve müteselsilen tahsiline, bakiye taleplerin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde birleşen 2012/49 Esas sayılı davada davacılar Şerife Dönmez, Mustafa Dönmez, Ayşe Dönmez, Kadir Dönmez vekili katılma yoluyla ve davalı .... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacılar vekili katılma yoluyla temyiz dilekçesinde; beklenen bakiye ömrün PMF 1931 Yaşam Tablosuna göre belirlendiğini ancak günümüzde beklenen yaşam süreleri arttığından bu şekilde desteğin bakiye ömrün fiili gerçek duruma aykırı biçimde kısa hesaplandığını, desteğin 60 yaşına kadar çalışacağı bu yaşta emekli olacağı varsayılarak aktif ve pasif dönem hesabının yapılmasının hatalı olduğunu, fiili yaşam gerçeklerinin daha farklı olduğunu, daha uzun yıllar çalışıldığını, evlilik ihtimalinin %40 olarak kabulünün hatalı olduğunu, desteğin kazadan sonra çocuklarının olma yaşının ve kaç tane çocuğu olacağının tamamen varsayımsal olduğunu, tanık ifadelerinin ölen kişinin asgari ücret üzerinde bir ücret aldığını doğrulandığını, ölen kişinin düzenli olarak kardeşine de yardım ettiğini, kararda hükmedilmiş manevi tazminat tutarlarının yetersiz kaldığını belirtmiştir.

Birleşen dosyalarda davalı .... vekili; kazanın meydana gelmesinde davalı şirkete atfı kabil herhangi bir kusur bulunmadığını, 3. kişilerin ağır kusuru nedeniyle illiyet bağının kesildiğini, davalı şirketin kusuru bulunmadığını, birleşen dava yönünden müteveffa ...'in kaza esnasında emniyet kemerinin takılı olmadığının kusur değerlendirilmesinde ele alınmadığını, dosya kapsamındaki kusur incelemesinin bu yönüyle de eksik olduğunu, davacıların maddi zararın varlığını ve miktarını ispat edemediklerini, müteveffanın vefatı nedeniyle davacılara maaş bağlandı ise gelir kayıpları da olmadığını, maddi tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiğini, davacıların manevi tazminat isteminin hukuki dayanaktan yoksun ve fahiş olduğundan reddi gerektiğini, birleşen diğer dosya yönünden de bu davanın davacısı ...'ın emniyet kemeri takmayarak müterafik kusurlu olduğunu, maddi zararın kanıtlanamadığını, davacıya SGK' dan geçici iş göremezlik ya da başka bir gelir bağlanıp bağlanmadığının, davanın ihbarı yapılan sigorta şirketinden bir ödeme alıp almadığının araştırılması ve ödeme var ise bunların düşülmesi gerektiğini, manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu belirtmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; asıl davada 24.11.2011 tarihli çift taraflı trafik kazası sonucu ölenin desteğinden yoksun kalanların karşı aracın sürücü ve malikinden destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat, birleşen ilk (2012/49 Esas) davada davacıların yolcu olan desteğin vefatı nedeniyle zorunlu mali mesuliyet sigortasını düzenleyen sigorta şirketi, aracın sürücüsü, maliki ve işleteninden destekten yoksun kalma tazminatı, aracın sürücüsü, maliki ve işleteninden manevi tazminatı, birleşen ikinci (2014/185 Esas) davada yolcu davacının karşı aracın zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketinden, aracın sürücü, maliki ve işleteninden sürekli iş göremezlik tazminatı ve aracın sürücüsü, maliki ve işleteninden manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 51, 52, 53, 54 ve 56 ıncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu' nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları

3. Değerlendirme I. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Davacılar vekili ve davalılardan .... vekilinin birinci (202/49 Esas) birleşen davaya yönelik temyizleri bakımından incelenen karar, tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere ve hesaplamanın olay tarihi dikkate alındığında doğru yaşam taplosuna göre belirlenmesine, esas alınan gelirde hata bulunmamasına, davacının kardeşine destek olduğunun ispat edilememiş olmasına, hükme dayanak kusur raporunun denetime ve karar vermeye uygun olmasına, müterafik kusur indirimi yapılmamasının yerinde olmasına, kazanın iş kazası olmaması sebebiyle SGK tarafından bir ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılmasına gerek bulunmamasına, manevi tazminatın Kanun ve Yargıtay içtihatlarına uygun belirlenmiş olmasına göre usul ve kanuna uygun olup davacılar ve davalı ... vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

II. Davalı .... vekilinin ikinci birleşen (2014/185 Esas) davaya yönelik temyiz itirazlarına gelince; 1- Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere ve kazanın iş kazası olmaması sebebiyle SGK tarafından bir ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılmasına gerek bulunmamasına, manevi tazminatın Kanun ve Yargıtay içtihatlarına uygun belirlenmiş olmasına göre davalı .... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- 6098 sayılı Kanun’un 52 nci maddesi uyarınca zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış (müterafik kusur hâli söz konusu) ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Müterafik kusura ilişkin savunma bir def’i olmadığından bu yönde bir savunma olmasa da resen dikkate alınması gerekir. Davacının emniyet kemeri takmaması nedeniyle zararın artmasında katkısının bulunduğu, dolayısıyla müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğine dair davalının savunması kabul edilmemiştir. Ancak somut olayda; davacı soruşturma aşamasında verdiği ifadesinde araçtan fırladığını bildirmiş olmakla, emniyet kemeri takmadığı sabittir. Buna göre; davacının emniyet kemeri takmaması nedeniyle zararın artmasında katkısının bulunduğu gözetilerek 6098 sayılı Kanun’un 52 nci maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmediğinden Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeple; 1. Değerlendirme bölümünün (I) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacılar , ,, vekili ile davalı .... vekilinin birinci birleşen (2012/49 Esas sayılı) davaya yönelik tüm temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (II-1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı .... vekilinin ikinci birleşen (2014/185 Esas sayılı) davaya yönelik diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

3. Değerlendirme bölümünün (II-2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı .... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacılar , , , ile davalı ....'ye (birinci birleşen dava yönünden) yükletilmesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.