Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2025/5297 E. 2026/2094 K.

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/40 E., 2025/1330 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 35. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/356 E., 2024/385 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili, 20.01.2022 tarihinde ... ve ... Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünde yapılan 21 06... 2 97... sayılı 15.015 gram kehribar kaya taşlarına dair ihaleye katıldığını, ihalede 155.000,00 TL teklif vererek yedek sıraya alındığını, 1.alıcının satıştan vazgeçmesi üzerine verilen süre içinde 10.02.2022 tarihinde ihale bedelini yatırdığını, 16.02.2022 tarihinde üzerindeki mühürlere güvenerek çuvalı içindekiler ile teslim aldığını, 17.02.2022 tarihinde kehribar taşlarını satmak için İstanbul Kapalıçarşı ... nolu dükkana gittiğini, mühürlü çuvalın açıldığını ve çuvaldaki taşların kehribar değil, plastik polyester olduğunun anlaşıldığını, iki kişiyle tutanak tuttuklarını, bunun üzerine ... Tasfiye İşletme Müdürlüğüne başvurarak satışın iptali ile mağduriyetinin giderilmesini talep ettiğini, davalının 26/08/2022 tarihli yazısı ile "Bakanlığımız tarafından yapılan inceleme sonucunda söz konusu ihale iptal talebinin karşılanması ile ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde mümkün olmayıp, ihale süreci Tasfiye İdaresi yönünden tamamlanmıştır." şeklindeki cevapla talebinin reddedildiğini, zararın uzman bilirkişiler tarafından tespit edilmesinin mümkün olduğunu, taşların üzerinde de Kurumun mührünün bulunduğunu ileri sürerek; 20.01.2022 tarihli e-ihalenin feshi ile uğradığı zarara karşılık şimdilik 157.351,35 TL alacağın fatura tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP Davalı vekili; torbanın TCMB ‘dan müvekkili müdürlüğe getirilmesinden sonra ihale alıcısı ... vekilinin yanında mühür bozma tutanağı ile imza altına alınarak torbanın açıldığını, alıcı vekilinin incelediğini, kehribar cinsi eşyalardan bir kısmının örnekleme olarak mühürleme tutanağında ismi yazan görevlilerce imza altına alınarak torbanın gümrük mührü ile mühürlendiğini, ancak ihale alacaklısı ...ın kehribar taşlarının gerçek olmadığını belirterek ihalenin iptalini istediğini, talebinin kabul edilmediğini, davacının ihale ikincisi olarak ihale bedelini ödeyerek taşları teslim aldığını, eşyanın mevcut durumu ile satışa sunulduğunu, sistemde yer alan bilgilerin bilgi niteliğinde olduğunu, sistemden teklif veren isteklileri ihalesi yapılan eşyayı mevcut haliyle görmüş incelemiş ve kabul etmiş sayıldıklarından bu konuda yapılan itirazların reddedildiğini, eksik çıkan eşyada eksik kısmın bedelinin geri verildiğini, ancak eksiklik ihale edilen miktarın yüzde otuzundan fazlaysa alıcının talebine göre ihalenin iptaline de karar verilebileceğini savunarak, davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı tarafın elinde bulunan eşyanın bilirkişi tarafından incelenmesini talep etmiş olduğu, ancak dava dilekçesinde de belirttiği üzere ihaleden sonra mühürlü çuvalı açmış olduğundan incelenmesini talep ettiği eşyanın, ihale ile teslim aldığı eşya olduğunun tespitinin mümkün olmadığı, dosyadaki bilirkişi raporunda ihale edilen kıymetli taşın alıcılar tarafından ihale öncesi fiziki olarak incelenmesinin sağlanmaması nedeniyle idarenin kusurlu olduğu belirtilmiş ise de eşyanın sahte olduğu hususunun ispat edilemediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın ihalenin feshi ile alacak istemine ilişkin olduğu, davacıya satışı yapılan ve Ankara Batı 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2019/1035 Esas, 2020/653 Karar sayılı ceza davasında müsadereye konu olan 15.015 gram ağırlığındaki kehribar taşlarına ilişkin ihalede , önceki alıcı ...'ın, ihale edilen ve çuvalda bulunan taşların kehribar taşı olmadığına ve sahte olduğuna ilişkin itirazı ile ihalenin iptali ve ödediği teminatın iadesini talep etmesi üzerine, ihale konusu taşlar üzerinde herhangi bir teknik veya laboratuvar incelemesi yapılmadığı, davalının elinde ihale edilen taşlara ilişkin emsal bir numunenin de bulunmadığı, davacının 16.02.2022 tarihinde teslim aldığı çuval içindeki taşların polyester / plastik malzemeden üretildiğini, kehribar taşı olmadığını tespit ederek 17.02.2022 tarihli dilekçe ile ekindeki tutanak ve belgelerle davalıya başvurarak ihalenin feshi ile taşlar için ödediği satış bedelinin iadesini istediği, davalı tarafından davacının talebinin reddedildiği, Mahkemece yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiş ise de, davalı tarafından ihale edilen eşya kıymetli taş niteliğindeki kehribar taşı olduğuna göre, e-ihale ile satışı yapılan eşyanın gerçekten kehribar taşı olup olmadığının davalı tarafından ispat edilmesi gerektiği, davalının ihaleye konu ettiği taşların sıhhati ve nevi konusunda bir ön inceleme veya araştırma yapmaksızın ihaleye koyarak davacıya satışı yoluna gittiği, bu haliyle davacıya satış ilanında belirtilen niteliklerinden farklı bir mal satıldığının anlaşıldığı, malın esaslı niteliklerindeki hatanın ihalenin feshi nedeni olup, açık artırmaya hazırlık aşamasındaki hatalı işlemlerin ihalenin feshi nedenleri arasında sayıldığı, sahteliği tespit edilen kehribar taşları ayıplı mal niteliğinde olup davalının ayıplı mala ilişkin satıştan sorumlu olacağı, davalının ihale ettiği eşyanın sıhhati hakkındaki sorumluluktan ihale süreci şartlarına dayanarak kurtulamayacağı, bu durumda davacının sözleşmeden dönerek ödediği bedelin iadesini isteyebileceği gerekçesiyle; istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, yeniden davanın kabulüne, ..., ... Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünce yapılan 20.01.2022 tarihli 15.015 gram kehribar kaya taşlarına ilişkin e-ihalenin feshine, 157.351,35TL'nin 17.02.2022 ihtar tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; karar, davalı vekilince temyiz edilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı vekili; davacının ihale ikincisi olarak ihale bedelini ödeyerek taşları teslim aldığını, eşyanın mevcut durumu ile satışa sunulduğunu, sistemde yer alan bilgilerin bilgi niteliğinde olduğunu, sistemden teklif veren isteklilerin ihalesi yapılan eşyayı mevcut haliyle görmüş incelemiş ve kabul etmiş sayıldıklarını belirterek, kararı temyiz etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, gümrük mevzuatına göre tasfiyesine karar verilen kehribar taşlarının ihale ile satın alınmasına rağmen teslim edilen çuvalın içinden kehribar taşı yerine plastik parçaları çıktığı iddiasıyla sözleşmeden dönme ile bedelin iadesi istemine ilişkindir. Dosya kapsamından; 03.10.2019 tarihli kaçak zannı ile yakalanan ve Kaçakçılıkla Mücadele Kanununa muhalefet nedeniyle müsaderesine karar verilen taşlarla ilgili olarak ceza davasında alınan bilirkişi raporunda taşların işlenmiş ve yüksek kalite taşlar olduğunun tespit edildiği, sonrasında gümrük mevzuatına göre tasfiye edilmesi için torbanın mühürlü olarak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından ... İşletme Müdürlüğüne teslim edildiği ve torbanın kehribar cinsi eşyalardan numune alınıp gümrük mührü ile mühürlenerek Tasfiye Ambarına alındığı, dava dışı 1. ihale alıcısının 01.02.2022 tarihli dilekçesinde Kurum müdürünün odasında mührü açık vaziyette duran torbanın içindeki ihale muhteviyatını incelediğinde taş değil plastik olduğunu anladığını belirterek ihalenin iptali ile teminatının iade edilmesini talep ettiği, buna rağmen taşlar incelenmeyerek ihale bedelini ödeyen ikinci alacaklıya mühürlü torbanın teslim edildiği sabit olmakla, mührün, torbanın içindekilerin müsadere ve tasfiye konusu eşyalar olduğu yönünde oluşturduğu karinenin ortadan kalktığı, bu nedenle torbanın mühürlü olmasının verdiği güvenle içindekileri incelemeden teslim alan ve teslim aldıktan bir gün sonra davalıya başvurarak içindekilerin plastik olduğunu bildiren davacıya teslim edilen torbanın içinde ihale konusu kehribar taşları olduğunu ispat etme yükümlülüğünün davalıya ait olduğu, ancak davalının son mühre ilişkin tutanak ve ilgili diğer inceleme vb. evrakı sunmadığı gibi başka bir delil de göstermediği anlaşılmakla, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunması Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 09.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.