Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2025/4174 E. 2026/2254 K.

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/902 E., 2025/1182 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Karşıyaka 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/18 E., 2025/15 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili; müvekkili şirketin yenilenebilir enerjiler alanında rüzgar enerji sistemleri ve elektrik üretimi faaliyeti gösterdiğini, ... İzin ve İrtifak Daire Başkanlığı tarafından ... ve ... işletme Şefliği sınırları içerisinde bulunan 528.120,11 m²'lik orman sayılan alana, 6831 sayılı Orman Kanunu'nun (6831 sayılı Kanun) 17/3 ve 18. maddelerinin uygulama hükümlerine göre 28.12.2017 tarihinden itibaren 23.11.2060 yılına kadar müvekkili şirket adına izin verildiğini, müvekkili şirkete tebliğ edilen 17.01.2018 tarihli belge ile belirtilen tutarların üç ay içerisinde yatırılması, aksi halde iznin iptal edileceğinin bildirildiğini, işbu tutarların müvekkili tarafından iznin iptal edileceği endişesiyle yatırıldığını, hukuka aykırı tahsil edilen ilave ağaçlandırma bedelinin müvekkiline iadesi için gerekli başvurunun 05.07.2018 tarihinde yapıldığını, ancak talebin kabul edilmeyeceğinin 29.08.2018 tarihli cevabi yazı ile 07.09.2018 tarihinde bildirildiğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davalı İdareye haksız yere ödenen 4.224.593,04 TL'nin ödeme tarihinden itibaren Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasının kısa vadeli krediler için uyguladığı avans faiz oranına göre işletilecek faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili; 6831 sayılı Kanunun 17/3 ve 18. maddelerinin Uygulama Yönetmeliği kapsamında verilen rüzgar enerji santrali izinlerinde, 16.07.2013 tarihli ve 880 sayılı talimat doğrultusunda Yönetmelik gereği alınan bedellere ilave olarak tepe kapalılığının oranına bağlı olarak ek ilave ağaçlandırma bedelinin alınmasının talimatlandığını, davacı şirket tarafından müvekkili İdareye verilen Kesin İzin Taahhüt Senedinin özel hükümler bölümünün (10.) maddesinde davaya konu edilen ilave ağaçlandırma bedelini ödeneceğinin kabul ve taahhüt edildiğini, taahhüt senedinin noter tarafından tasdik edilerek müvekkiline verildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı tacir olduğundan yaptığı iş ve işlemlerde basiretli davranmakla yükümlü olduğu, tacir olan davacının kendi serbest iradesi ile imzaladığı 03.04.2018 tarihli sözleşmenin hükümleri ile de bağlı bulunduğu, Yönetmeliğin veya Tebliğin iptal edilmiş olmasının sözleşme hükümlerinin uygulanmasına engel teşkil etmediği, davalının ilave ağaçlandırma bedelini sözleşme hükmünde yer aldığı şekilde talepte bulunma hakkının olduğu, ilave ağaçlandırma bedelinin hesaplanmasına ilişkin bilirkişi heyetinden rapor alındığı, alınan heyet raporunda davacı şirkete iadesi gereken tutarın 111.384,18 TL olarak tespit edildiği gerekçesiyle; davanın kısmen kabulü ile 111.384,18 TL'nin 20.03.2018 tarihinden itibaren uygulanacak avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde taraf vekilleri istinaf isteminde bulunmuşlardır. IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; tacir olan davacının kendi serbest iradesi ile imzaladığı sözleşme hükümleri ile bağlı olduğu, Genelgenin iptal edilmiş olmasının sözleşme hükümlerinin uygulanmasına engel teşkil etmeyeceği, davalının ilave ağaçlandırma bedelini sözleşme hükmünde yer aldığı şekilde talepte bulunma hakkının olduğu, Mahkemece davalı tarafından talep edilen ve davacı tarafından da ihtirazi kayıtla ödenen miktarın sözleşmeye uygun olup olmadığının tespiti için yaptırılan bilirkişi incelemesi gereğince, ağaçsız orman alanlarında ilave ağaçlandırma bedeli alınması konusunda bir kararlaştırma bulunmaması karşısında Mahkemece haksız olarak alınan 111.384,18 TL'nin iadesine karar verilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle; istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1.Davacı vekili; ilave ağaçlandırma bedeli talebinin dayanağı olarak davalı tarafından gösterilen 16.07.2013 tarihli ve 880 sayılı ve "Rüzgar Enerji Santralleri-Biokütle Enerji Santralleri ve Termik Santralleri izinlerinden ayrıca alınacak Ağaçlandırma Bedeli" konulu Genelgenin Danıştay 8. Dairesinin 15.05.2019 tarihli ve 2014/5904 E. ve 2019/4614 K. sayılı ilamı ile iptaline karar verildiği, müvekkili şirketin ilave ağaçlandırma bedelinden sorumlu tutulmasının olanaksız olduğunu, müvekkili şirketin sözleşmeyi davalı İdare tarafından düzenlenen mevcut hali ile imzalamak zorunda kaldığını, işbu sözleşme hükümlerinin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 20 ve devam maddeleri uyarınca genel işlem koşulları kapsamında olduğunu, davalı tarafın verdiği izin hususunda tek yetkili İdare olduğunu, güç dengesinin bir taraf aleyhine bozulduğunu, sözleşme özgürlüğüne müdahale ile sözleşme adaletinin sağlanması gerektiğini, "Kesin İzin Taahhüd Senedi"ndeki ilgili hükümlerin hem genel işlem şartı niteliğindeki hükmün yazılmamış sayılmasının hem de aynı Kanunun 27/1 maddesi gereğince hükümsüz sayılması gerektiğini ifade ederek; kararın bozulmasını talep etmiştir. 2.Davalı vekili; 16.07.2013 tarihli ve 880 sayılı Talimat gereği alınan bedellere ilave olarak ilave ağaçlandırma bedelinin talep edilebileceğini, tacir olan davacının kendi serbest iradesi ile imzaladığı sözleşme hükümleri ile bağlı olduğunu, Yönetmeliğin veya Tebliğin iptal edilmiş olması sözleşme hükümlerinin uygulanmasına engel teşkil etmediğinden davanın tümden reddine karar verilmesi gerektiğini ifade ederek; kararın bozulmasını talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, davalı İdare tarafından yersiz olarak alınan ilave ağaçlandırma bedelinin iadesi istemine ilişkindir. Temyiz edilen kararda belirtilen gerekçeye, özellikle 16.07.2013 tarihli ve 880 sayılı "Rüzgar Enerji Santralleri, Biokütle Enerji Santralleri ve Termik Santralleri İzinlerinde Ayrıca Alınacak Ağaçlandırma Bedeli" konulu Genelgenin iptaline dair idare mahkemesi kararının kesinleşmesine, 16.07.2013 tarihli Genel Müdürlük talimatının davacı açısından bağlayıcılığının bulunmamasına, ancak taraflar arasında yapılan taahhüt senedinde ilave ağaçlandırma bedelinin ödeneceğinin hüküm altına alınmasına, tacir olması nedeniyle basiretli davranmakla yükümlü olan davacının dava konusu sözleşmeyle bağlı olmasına, Genelgenin iptal edilmiş olmasının sözleşme hükümlerinin uygulanmasına engel teşkil etmemesine, hükme esas alınan bilirkişi raporu ile sözleşmeye göre yapılan hesaplamanın yerinde olduğunun anlaşılmasına göre, taraf vekillerinin temyiz istemlerinin reddi ile kararın onanmasına karar verilmiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA, Fazla alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz edene iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 16.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.