Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2025/3840 E. 2026/1943 K.

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 55. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/2511 E., 2025/499 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 15. Sulh Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2016/718 E., 2022/1256 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalılar vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, duruşma isteminin miktar itibariyle reddine, temyiz incelemesinin dosya üzerinden yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili; müvekkili ile davalı ... Turizm Kuyumculuk Taşımacılık ve Dış Ticaret Ltd. Şti (... Turizm) arasında düzenlenen 02.12.2010 tarihli ve 5 yıl süreli kira sözleşmesiyle, turizm tesisinin, taşınır ve taşınmaz malları, demirbaşları, teçhizatları, makine, tüm mütemmim cüzleri ve teferruatları ile birlikte kiralandığını, sözleşmenin (5.) maddesi gereği, sözleşme ekinde belirtilen kiraya verene ait demirbaş, teçhizat, makineler, nakil vasıtaları vb. eşyaların sözleşmeye dahil olmak üzere kiracı tarafından görülüp, gezilip, çalışır vaziyette olduğu tespit edilmiş olarak 04.12.2010 tarihinde kiracıya teslim edildiğini, ... Turizmin sözleşme ile üstlendiği işletme hizmetlerinin, ... Turizm Otelcilik Taşımacılık ve Ticaret Anonim Şirketi (... Turizm) tarafından yerine getirilmesine müvekkili tarafından muvafakat edildiğini, sözleşmenin 01.12.2015 tarihinde sona ermesi üzerine yaptırılan tespitte, oteldeki hasar ve eksiklik toplamının 674.528,80 TL olarak tespit edildiğini, kira sözleşmesi uyarınca kiracının otelde mevcut tüm muhteviyatı aynı nitelik ve nicelikte kiraya verene devir ve teslim etmekle yükümlü olduğunu, kiracının yükümlülüğüne aykırı davranarak oteli hasarlı bir halde bırakarak terk ettiğini, otelin sözleşmeye uygun olarak teslim edilmemesi nedeniyle yeni sezon için kiralanamadığını, tahliyeden sonra otelin korunması için masraflar yapılmak zorunda kalındığını, olaylar nedeniyle müvekkilinin ticari itibarının zedelendiğini ileri sürerek; şimdilik taşınmazın muhteviyatında oluşan zararlarına istinaden 2.000,00 TL, otelin sözleşmede düzenlenen hükümlere uygun olarak teslim edilmemesinden dolayı otelin yeniden kiralanamaması sonucu uğramış oldukları zararlara istinaden 2.000,00 TL, diğer sair zararlar için 2.000 TL ve 10.000 TL manevi tazminatın işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, müvekkili şirketin uğramış olduğu zararların tespiti ile teminat için verilen çekin tahsilata koyulmasına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesiyle kiralananda oluşan zararlara karşılık talebini 672.528,80 TL’ye arttırmıştır.

II. CEVAP Davalılar vekili; ... Turizm 01.12.2010 tarihli sözleşmenin tarafı olmadığından kendisine husumet yöneltilemeyeceğini, davacının oteli herhangi bir tadilat, tamirat, yenileme, değiştirme yapmadan müvekkiline teslim ettiğini, kira sözleşmesine ekli davacıya ait demirbaş vb. yapıların bütünüyle sağlam, bakımlı tutulduğunu, gerekli tüm bakım ve onarımların gecikmeksizin ve teknik kurallara uygun olarak yaptırıldığını, sabit ve kullanılmayacak duruma geler malzeme ve eşyaların müvekkili tarafından yenilendiğini savunarak, davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; kira sözleşmesi davacı ile davalı ... Turizm arasında yapılmış ise de, taraflarca tanzim edilen muvafakatname ile davalı ... Turizmin sözleşme ile üstlendiği işletme hizmetlerinin, ... Turizm tarafından yerine getirilmesine davacı tarafından muvafakat edildiği, ... Turizm kiracı adına oteli işletebileceğinin ve kiracının sorumluluğunda olan her sözleşme maddesi ile müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunun kararlaştırıldığı, tarafların tacir olduğu, akde vefa ilkesi ile muvafakatname hükümlerinin geçerli bulunduğu, davalı ... Turizm'in de kiracı ile birlikte sorumlu olduğu anlaşıldığından husumet itirazının yerinde olmadığı, dava öncesi alınan delil tespiti raporu ile 674.528,80 TL hasarın bulunduğunun tespit edildiği, Mahkemece de dosyanın bu bilirkişilerden farklı bir bilirkişi heyetine tevdi edilerek rapor alındığı, raporda hasarın tamamının olağan kullanım harici olduğunun, hasar bedelinin dosya ile uyumlu bulunduğunun, rayice uygun olduğunun mütalaa olunduğu, davalı tarafından cevap dilekçesi ile açıkça taşınmaza yapılan zorunlu ve faydalı masrafların takas mahsubunun talep edilmediği, bu nedenle kiracı tarafından yapılan masrafların alacaktan düşülemeyeceği, davacının taşınmazın hasarlı teslim edilmesinden kaynaklı olarak yeni dönemde kiralanamadığı ileri sürerek bu nedenle tazminat talebinde bulunduğu, davalı kiracının sorumluluğunun hasarın giderilebileceği süredeki kadar kira bedeli ile sınırlı olduğu, bilirkişi raporunda bu sürenin 2 ay olarak tespit edildiği, 2 aylık kira bedelinin 70.833,34 Euro olduğu, ancak bu alacak kalemi ıslah edilmediğinden taleple bağlılık ilkesi gereği 2.000,00 TL tazminattan davalıların sorumlu bulunduğu, taşınmazın tahliyesi nedeni ile uğranılan güvenlik görevlisi istihdamı, maaş ve sigorta gideri gibi alacak kalemlerinin doğrudan uğranılan zararın olmadığı, davalının dolaylı zarardan sorumlu tutulamayacağı, davalı kiracıların taşınmazı sözleşmeye uygun tahliye etmemesi nedeniyle davacının kişilik haklarının ihlal edildiğinin sabit olmadığı, bu nedenle manevi tazminat talebinin yerinde olmadığı, davacının sözleşme kapsamında alınan çekin işbu zararlardan ötürü muaccel hale geldiğinin tespitini istemiş ise de, bu hususta davacının dava açmakta hukuki yararının olmadığı gerekçesiyle; davanın kısmen kabulüne, davaya konu taşınmazdaki hasarlara ilişkin toplam 674.528,80 TL zarar bedelinin 2.000,00 TL’sinin dava, 672.528,80 TL’nin ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, sözleşmeye uygun teslim edilmediğinden uğranılan zarar 2.000,00 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, sair diğer zararlara ilişkin talebinin ve manevi tazminat talebinin ayrı ayrı reddine, çekin muaccel hale geldiğinin tespitine ilişkin taleplerin hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmiş; karara karşı, taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur. IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayılı belirtilen kararıyla; davacı ile davalı ... Turizm arasında 01.12.2010 başlangıç tarihli ve 5 yıl süreli iş yeri kira sözleşmesi bulunduğu, sözleşmenin ekinde teslim edilen demirbaş, teçhizat ve mefruşat listesinin yer aldığı, arızalı olanların tutanak altına alındığı, kiracının tüm teslim aldığı teçhizat ve demirbaşları aynen tahliye sırasında teslim edeceğinin sözleşmede kararlaştırıldığı, taraflar arasındaki muvafakatname ile davalı ... Turizmin sözleşme ile üstlendiği işletme hizmetlerinin, ... Turizm tarafından yerine getirilmesine davacı tarafından muvafakat edildiği ve kiracı adına oteli işletebileceğinin ve kiracının sorumluluğunda olan her sözleşme maddesi ile müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunun kararlaştırıldığı, hasarların tamamının olağan kullanım harici olduğu, hor kullanma alacağının 674.528,80 TL olduğunu tespit eden denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporları doğrultusunda karar verildiği, dosya kapsamında davacının manevi tazminat ve diğer taleplerinin şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalılar vekili; hükme esas alınan bilirkişi raporunda, tespit raporu doğrultusunda dosya üzerinden değerlendirme yapılmasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, kira süresince oluşan yıpranma kiralananın olağan kullanımından kaynaklandığını, kiralananın davacının iddia ettiği gibi teslim tarihinde kusursuz, mükemmel, tadilat ve tamiratları yapılmış, tüm eşyaları yenilenmiş, müşteri kabul etmeye hazır bir şekilde müvekkiline teslim edilmediğini, kiralananın bakım ve onarımları yapılmış, çalışın vaziyette kiraya verene iade edildiğini, müvekkili tarafından otele yapılan masrafların taşınmazın değerini arttırmış olup bu iyileştirmelerin ve masrafların mahsup edilmesi gerektiğini ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, hor kullanma tazminatı ile kiralananın sözleşme aykırı teslim edilmesinden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında; hukuki ilişkinin ve bu ilişki nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlığa ilgili kanun maddelerinin doğru şekilde uygulanmasına, bilirkişi raporunda belirlenen hasar ve eksikliklerin hor kullanma sonucu oluştuğunun belirlenmesine göre, davalıların temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 07.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.