Yargıtay 12. Ceza Dairesi 2023/3894 E. 2025/4788 K.

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2022/1856 E., 2023/185 K. SUÇ : 2863 sayılı Kanuna aykırılık HÜKÜMLER : Mahkumiyet hükmü kaldırılarak beraat TEMYİZ EDENLER : Katılan vekili, Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Savcısı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

İlk derece mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın, katılan vekili ve Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Savcısı tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde, 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle işin esasına geçildi, gereği düşünüldü: I. HUKUKÎ SÜREÇ 1.... 9. Asliye Ceza Mahkemesinin 21.09.2021 tarih, 2021/326 Esas, 2021/707 Karar sayılı kararı ile sanıklar hakkında; 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan, 2863 sayılı Kanun'un 74/1, 5237 sayılı Kanun'un 62/1, 53. Maddeleri gereğince 2 yıl 1 ay hapis cezası ile cezalandırılmalarına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

2.Hükmün istinaf edilmesi üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesi'nin 29/11/2021 tarih, 2021/1169 Esas, 2021/1129 Karar sayılı kararı ile;

"1-Yargıtay 12.Ceza Dairesinin 2019/434 Esas, 2020/12040 Esas sayılı ilamlarında vurgulandığı üzere 2863 Sayılı Yasanın 74/1 maddesi kapsamında açılan davalarda Müze Müdürlüğünün taraf sıfatının bulunmadığı, Kültür ve Turizm Bakanlığının bu suçun zarar göreni olduğu, bu nedenle bakanlığa duruşma gününü bildirir davetiye tebliğinin gerektiği halde ilk derece mahkemesince buna riayet edilmeyerek Kültür ve Turizm Bakanlığının CMK 234/1-b maddesindeki haklarını kullanılmasının engellenmesi ve delil sunma hakkının elinden alınmasının hak kısıtlaması niteliğinde olması itibariyle davanın suçtan zarar gören Kültür ve Turizm Bakanlığına bildirilmeden yokluğunda bitirilip karar verilmiş olması,

2-Kabule göre; sanıklar hakkında 2863 Sayılı Yasanın 74/1 maddesi kapsamındaki suçtan yargılama yapılmış olması, Yargıtay uygulamalarına göre suçun teşebbüs aşamasını geçmesi için 40 cm derinliğe ulaşması gerektiği halde sanıklar eylemlerinin teşebbüs aşamasında kalıp kalmadığının tespiti yapılmadan karar verilmiş olması,

3- Her ne kadar ilk derece mahkemesince sanıklar hakkında 2863 sayılı Yasanın 74/1 maddesi uyarınca cezalandırılmalarına karar verilmiş ise de; dosya kapsamından sanıkların kültür varlığı bulmak amacıyla kazı yaptıklarına dair herhangi bir delilin bulunmadığı, ancak sanıkların söz konusu eylemleri dolayısıyla ... Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 15/02/2007 tarihli kararıyla 2863 sayılı yasa kapsamında korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tesciline karar verilen, envantere kayıtlı caminin yıkılmasına sebep verdikleri sabit olmakla, bu halde Yargıtay 12.Ceza Dairesinin 2018/637 Esas, 2020/11400 Esas, 2017/9914 Esas, 2018/2258 Esas, 2016/9812 Esas sayılı ilamlarında da vurgulandığı üzere; sanıklar eylemlerinin 2863 sayılı yasanın 65/1 maddesi uyarınca değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmakla, sanıkların söz konusu caminin yola yıkıntılı vaziyette durduğunu, yan tarafından sadece toprak aldıklarını beyan etmelerine karşılık köy muhtarı tanık ...'ın hazırlık aşamasındaki beyanlarında caminin sadece çatısının çökük olduğunu, caminin yıkılıp define arandığını fark ettiğini, köy imamı ...'ın kolluk beyanlarında, sanıkları iş makinesi ile caminin yanında ağaç köklerini temizlerken gördüklerini beyan edip camiye zarar verme olgusundan bahsetmemiş olması itibariyle, sanıklar eylemlerinin ortaya konulması açısından kolluk tarafından çevrede araştırma yapılarak, olay tarihinden önce caminin yıkık durumda olup olmadığı, ne vaziyette olduğunun araştırılması, ilgili bölge kurulundan söz konusu camiye ait tüm zamanlara ilişkin fotoğrafların celbi, google earth'ten olay tarihi ve öncesine ait camiye ait fotoğrafların celbi sonrasında mahallinde arkeolog ve fen bilirkişisi eşliğinde keşif icra edilerek sanıkların zarar verdikleri caminin 2863 Sayılı Yasa kapsamında tescili yapılan cami olup olmadığı, tanıklar ... ve ...'ın kolluk beyanları çerçevesinde sanıklar eylemlerinden önce caminin ne durumda olduğunun tanıklardan sorularak tespiti, sanık ...'nın beyanında geçtiği üzere yıkılan caminin yan tarafında bulunan mezarlıkta sanık ...'nın akrabalarının mezarının bulunup bulunmadığı, var ise sanıkla akrabalık derecesi, caminin mezarlığı ve mezarlık yoluna uzaklığının tespiti sonrasında sanıkların eylemlerinin, suç kasıtlarının ortaya konulması gerekirken eksik kovuşturma dahilinde karar verilmiş olması,

4-Kabule göre; Ceza muhakemesinde hükümde yargılama masrafının nelerden ibaret olduğunun açıkça yazılması, kısa kararla gerekçeli kararın hüküm kısmının farklılaştırmaksızın aynı olması gerekirken usulde olmayacak şekilde ilk derece mahkemesince kısa karar hükmünde "3-Dökümü gerekçeli kararda yazılmak üzere yapılan yargılama giderlerinin (terkin sınırının üzerinde kalması halinde) sanıklardan tahsili ile hazineye gelir kaydına" ibarelerinin gerekçeli karar hüküm bölümünde ise kısa karar hükmünden farklılık oluşturacak şekilde "3-Bu dava sebebiyle sanık ... adına yapılan 1 adet davetiye gideri 19 TL ile tanıklar ... ve ... adına yapılan 2 adet davetiye gideri 38 TL, bilirkişi sarf karar gideri 550 TL, ... araç gideri 380 TL, mahkeme heyet gideri 103,62 TL toplam 1.071,62 TL ortak giderde ikiye bölündüğünde payına düşen 535,81 TL olmak üzere toplam 554,81 TL yargılama giderinin sanıktan tahsili ile hazineye irad kaydına, bu dava sebebiyle sanık ... adına yapılan 1 adet davetiye gideri 19 TL ile tanıklar ... ve ... adına yapılan 2 adet davetiye gideri 38 TL, bilirkişi sarf karar gideri 550 TL, ... araç gideri 380 TL, mahkeme heyet gideri 103,62 TL toplam 1.071,62 TL ortak giderlerden (ikiye bölündüğünde payına düşen) 535,81 TL olmak üzere toplam 554,81 TL yargılama giderinin sanıktan tahsili ile hazineye irad kaydına, " ibarelerinin yazılmış olması,

Hususları itibariyle kanuna aykırı davranıldığı anlaşılmakla, sanık ... müdafi, sanık ... ile Kültür ve Turizm Bakanlığı vekilinin istinaf başvuruları bu itibarla yerinde görüldüğünden, ilk derece mahkemesi hükmünün BOZULMASINA, " gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

3. ... 9. Asliye Ceza Mahkemesince bozma ilamına uyulmasına karar verilerek, 14.06.2022 tarih, 2021/1009 Esas, 2022/508 Karar sayılı kararı ile sanıklar hakkında; 2863 sayılı Kanun'un 74/1, 5237 sayılı Kanun'un 62/1, 53. Maddeleri gereğince 2 yıl 1 ay hapis cezası ile cezalandırılmalarına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

4. Hükmün istinaf edilmesi üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesinin 01.02.2023 tarih, 2022/1856 Esas, 2023/185 Karar sayılı kararı ile mahkumiyet hükümleri kaldırılarak sanıkların 5271 sayılı Kanun'un 223/2-e maddesi gereğince beraatlerine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan 18.04.2023 tarih, 2023/34461 nolu bozma görüşlü Tebliğname ile dava dosyası Dairemize tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ Katılan vekilinin temyiz isteği; kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna, eksik inceleme ile hüküm kurulduğuna, dosya kapsamı itibariyle kazı sonucunda tescilli caminin yıkıldığının sabit olduğuna, ve diğer temyiz sebeplerine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısının temyiz isteği; dosya kapsamı itibariyle dava konusu olay öncesinde tescilli caminin yıkık olmadığına, sanıkların çalışması sonrası caminin yıkıldığına, sanıkların 2863 sayılı Kanun'un 65/1. maddesi gereğince cezalandırılmaları gerektiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR Bölge Adliye Mahkemesince, sanıkların tüm aşamalarda üzerlerine atılı suçlamayı sanık ...'nın yakınlarının bulunduğu mezarlığın çevresinde diğer sanık ...'in kullanmış olduğu iş makinesiyle çevre temizliği yaptıklarını dile getirmek suretiyle inkar ediyor olmaları, beyan ve belgelerden sanık savunmalarıyla uyumlu olacak şekilde söz konusu alanda yüzeysel çevre temizliği yapıldığının, define aramaya delalet edecek çukur şeklinde kazı çalışması yapılmadığının görülüyor olması, köy muhtarı tanığın kolluk aşamasında sanık ...'nın cahillik yaptığı şeklindeki söylemlerinin köyde muhtardan habersiz çalışmasından kaynaklı olarak söylendiğinin ve köy muhtarı olan tanığın sanıkların define aramak için kazı yaptıkları şeklindeki söyleminin duyumdan ibaret, içeriği doldurulamayan söylenti olduğunun anlaşılması, köy imamı tanık beyanlarından sanıkların olay tarihinde ağaç köklerini sökerek temizlik yaptıklarının görülmesi, yapılan kolluk araştırmasında sanık ...'nın akrabalarının söz konusu köy mezarlığında yattığının anlaşılması, söz konusu kazı faaliyetinin ibadet edilecek zaman diliminde ibadet eden insanlarca rahatça görülecek vakitte yapılıyor olması, yapılan jandarma araştırmasından ve beyanlardan kazı yapılan yerin herkesçe görülebilecek, ulaşılabilecek nüfusa yakın açık arazi parçası olduğunun anlaşılması, söz konusu yıkılan caminin beyanlardan sanık eylemlerinden önce yıkık, virane ve çökük biçimde olduğunun görülmesi, söz konusu yapıya ait olay sonrası çekilen fotoğraflarda da bu beyanları destekler şekilde caminin moloz yığını şeklinde kalıntısının kalması itibariyle desteklemesi, söz konusu caminin virane olması dolayısıyla köy halkı tarafından kullanılmaması ve yeni cami yapılarak ibadetin bu yeni camide gerçekleştirildiğinin anlaşılması karşısında, sanıkların köy muhtarından ve halkından izin almadan yapmış oldukları faaliyetlerine köy halkınca farklı anlam yüklenilerek sanıkların 2863 sayılı yasa kapsamında kazı yaptıkları şeklinde adli makamlara intikal ettirildiğinin ve sanıkların köy camisinin yıkılmasına yönelik faaliyetlerinin ise zaten yıkık olan caminin kalan virane kısmına karşı kazaen gerçekleştirildiğinin anlaşılması itibariyle, sanıkların kastının 2863 sayılı yasanın 74/1 ve 65. maddesi kapsamında kaldığının dosya kapsamından anlaşılamaması gerekçesiyle mahkumiyet hükümleri kaldırılarak sanıkların beraatine karar verildiği anlaşılmıştır. IV. GEREKÇE VE KARAR 1-Sanık ... Hakkında Kurulan Hüküm Açısından; Sanık ...'in kepçe operatörü olduğu,...'nın isteği üzerine iş makinesi ile ücret karşılığında çalışmak üzere anlaştığını beyan ettiği, sanık ...'nın da beyanlarında bu hususu doğruladığı, bu hali ile sanık ...'in işçi olduğu, müdahalede bulunduğu alanın korunması gerekli kültür varlığı olup olmadığını, bununla ilgili gerekli izinlerin alınıp alınmadığını araştırma ve denetim yükümlülüğünün bulunmadığı ve dolayısıyla üzerine atılı suçun manevi unsurunun oluşmadığı anlaşılan dosya kapsamında; Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve Kanun'a uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı anlaşıldığından, katılan vekili ve Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısı tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı CMK'nın 289/1. maddesi ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302/1. maddesi gereği, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA, 2-Sanık ... Hakkında Kurulan Hüküm Açısından; Sanık hakkında iş makinesi ile izinsiz kazı yaptığından bahisle açılan kamu davası kapsamında, sanığın savunmasında, dava konusu yerde aile mezarlığının bulunduğunu, yol çalışması yapmak için iş makinesi tuttuğunu, dava konusu yerdeki toprakları alırken caminin ayakta duran, ancak yan yatmış olan duvarının yıkıldığını beyan ettiği, sanığın eyleminin kültür varlığı bulmak amacıyla izinsiz kazı yapmaya yönelik olduğunun sabit olmadığı, ancak; sanık savunmaları, tanık beyanları, kolluk araştırma tutanağı ve tüm dosya kapsamındaki belgeler bir bütün halinde değerlendirildiğinde, iş makinesi ile müdahalede bulunulması nedeniyle Hazine adına kayıtlı alanda bulunan tescilli caminin yıkıldığının anlaşıldığı, bu hali ile sanığın eyleminin 2863 sayılı Kanun'un 65/1. maddesindeki suçu oluşturduğu gözetilmeksizin, yazılı şekilde hüküm tesisi,

Kanuna aykırı olup, katılan vekilinin ve Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısının temyiz istemleri yerinde görüldüğünden ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2. maddesi uyarınca ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 22.05.2025 tarihinde karar verildi.