Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2026/3519 E. 2026/4290 K.

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi SAYISI : 2023/477 E., 2025/768 K.

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar; davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 03.04.2012 tarihinde davalıya ait .. Restaurant unvanlı iş yerinde aylık 3.500,00 TL ücretle Halkla İlişkiler Müdürü olarak, her yıl için %10 oranında artış ve hasılatın %5’i oranında prim karşılığında çalışmak üzere anlaştıklarını, müvekkilinin sigorta girişinin 27.06.2014 tarihine kadar yapılmadığını, müvekkilinin ısrarları sonucunda sigorta girişini yapan davalının bu kez de 2014 itibariyle aylık ücreti 4.200,00 TL ile birlikte hasılatın %5’i olmasına rağmen 1.140,00 TL olarak bildirdiğini beyanla, müvekkilinin davalı işveren yanında işe başladığı tarihin 03.04.2012 olduğunun ve prime esas kazancının tespitine karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkilinin yanında 27.06.2014 tarihinde çalışmaya başladığını, işe girdiği tarih itibariyle sigortasının yapıldığını, davacının iddia ettiği şekilde aylık 3.500,00 TL ücret ve her yıl için %5 oranında artışın hayatın olağan şartlarına uygun olmadığını, davacının asgari ücretle çalıştığını beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince, 10.09.2020 tarihinde davanın kısmen kabulü ile davacının davalıya ait .. sicil numaralı iş yerinde 03.04.2012- 25.08.2014 tarihleri arasında asgari ücretle sürekli ve kesintisiz olarak 863 gün çalıştığının ve 59 günlük çalışmasının fer’i müdahil Kuruma bildirildiğinin, 804 günlük çalışmasının ise bildirilmediğinin tespitine, çalıştığı süre boyunca ücretinin asgari ücret olduğunun tespitine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 16.11.2022 tarihli kararıyla istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A.Bozma kararı Bölge Adliye Mahkemesinin 16.11.2022 tarihli kararının süresi içinde davacı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizce "Mahkemece yapılacak iş; davanın somutlaştırılması yükümlülüğü çerçevesinde mahkemece öncelikle işyerinin market bar ve restaurant bölümlerinden oluşması karşısında davacının beyanı alınarak, işyerinin tam olarak hangi bölümünde hangi gün ve saatlerde mesaisi olduğu işyerinde ne konumda hangi şartlarda, kimlerle birlikte çalıştığı sorularak talebi açıklattırılmalı, dinlenmeyen bordro tanıklarının bilgi ve görgülerine başvurularak davacnın iddiasına yönelik araştırmalar yapılmalı, davacının sorumlu müdür olduğunu iddia etmesi karşısında market lokanta ve bar işyerlerininin var ise davalı kurum, belediye ve emniyet tarafından düzenlenen denetim tutanakları celbedilmeli, bu belgelerde davacının isim ve imzasının olup olmadığı araştırılmalı, iddia edilen çalışmanın başlangıç ve bitiş tarihleri, işyerinin kapsam, kapasite ve niteliğine göre eylemli çalışmanın var olup olmadığı, sürekli veya kesintili olup olmadığı, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, çalışma olgusu böylece hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde belirlenmelidir." gerekçesiyle karar bozulmuştur. B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının davalıya ait .. sicil numaralı iş yerinde 03.04.2012- 25.08.2014 tarihleri arasında asgari ücretle sürekli ve kesintisiz olarak 863 gün çalıştığının ve 59 günlük çalışmasının fer’i müdahil Kuruma bildirildiğinin, 804 günlük çalışmasının ise bildirilmediğinin tespitine, çalıştığı süre boyunca ücretinin asgari ücret olduğunun tespitine karar verilmiştir. VI. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; 1.Yaz sezonunun Mayıs ayında başladığı ve Ekim ayına kadar devam ettiği hususu sabit iken bilirkişi tarafından davacının 03.04.2012-25.08.2014 tarihleri arasında sürekli ve kesintisiz olarak çalışmasının bulunduğu yönündeki çelişkili tespitlerine itirazlarının cevaplandırılmadığını, bu hususta tanık ifadelerinin de dikkate alınmadığını, 2.İtirazlarının hiçbirine objektif, somut ve gerekçeli yanıt verilmediğini, yeni bir bilirkişi tayini taleplerinin yerinde görülmediğini, oysa bilirkişinin tarafsızlığını ya da yeterliliğini şüpheye düşürecek yeterli miktarda verinin dosyada mevcut olduğunu, bu nedenle mezkur bilirkişi raporuna dayalı olarak kurulan hükmün de usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir. Fer’i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; 1.Yetersiz tanık anlatımı ve araştırma sebebiyle eksik inceleme ile hüküm kurulmuş olup hizmet tespiti davalarının kamu düzeninden olması gereği hizmet süresinin ve niteliğinin hiçbir duraksamaya ... vermeyecek şekilde kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlanması zorunluluğunun yerine getirilmediğini, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek bozulmasını talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının hizmet ve prime esas kazanç tespiti istemine ilişkindir. 1.Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/10. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır. 2.Davacının, 03.04.2012 - 27.06.2014 tarihleri arasında çalıştığının tespitini ve 03.04.2012 - 25.08.2014 tarihleri arasında prime esas kazancının tespitini istediği, davalıya ait restoran iş yerinden 27.06.2014-25.08.2014 tarihleri arasında hizmet bildiriminin bulunduğu, Mahkemece 03.04.2012- 25.08.2014 tarihleri arasında asgari ücretle sürekli ve kesintisiz olarak 863 gün çalıştığının ve 59 günlük çalışmasının fer’i müdahil Kuruma bildirildiğinin, 804 günlük çalışmasının ise bildirilmediğinin tespitine, çalıştığı süre boyunca ücretinin asgari ücret olduğunun tespitine karar verildiği anlaşılmıştır. 3.İnceleme konusu eldeki davada, Mahkemece bozmaya uyulmuş ise de bozmanın gereği tam olarak yerine getirilmemiştir. Davacı, restoran iş yerinde çalıştığını iddia ederek hizmet tespiti istemiş, tanıklar davacının barda çalıştığını beyan etmişlerdir. Hükme esas alınan bordro tanığı ... davacı ile barmen olarak çalıştıklarını beyan etmiştir. Kimi tanıklar işletmenin 2014 başından beri yaz-kış açık olduğunu, öncesinde ise sadece yaz sezonunda açık olduğunu beyan etmişlerdir. Davalı adına tescilli .. sicil numaralı iş yerinin .. .. .. Beldesi .. adresinde kurulu restoran işletmesi olduğu, yine davalı adına .. sicil numaralı iş yerinin .. .. .. Beldesi .. adresinde kurulu .. Market olduğu, market ve restoranın alt katta barın ise üst katta bulunduğu anlaşılmaktadır. 4.Mahkemece bu bağlamda, davacının sadece bar kısmında mı yoksa restoran iş yerinde mi çalıştığı tereddütsüz biçimde belirlenmeli; barda çalıştığının kabulü halinde sezonluk çalışma olacağı göz önünde bulundurularak sezonlara göre çalışma süresi belirlenmeli, tanık beyanları arasındaki çelişkiler giderilmeli, davacının çalışmaları tereddütsüz biçimde ortaya konulup sonucuna göre karar verilmelidir. Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. VII. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgili davalıya iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 09.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.