Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2025/16293 E. 2026/6072 K.

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/2940 E., 2025/1237 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Kırklareli İş Mahkemesi SAYISI : 2022/34 E., 2023/96 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 01.03.2007-01.04.2009 tarihlerinde ... Tekstil San. Ve Dış Paz. Tic. A.Ş.'de bekçi olarak çalıştığını, haksız müfettiş raporuna dayanarak 2007/3-2009/04 dönemler arasındaki hizmetlerin iptali kararının hukuka aykırı olduğunu belirterek, kesilen tutarların iadesine ve sigorta hizmetlerinden faydalandırılmasına karar verilmesini, müvekkilinin ... Tekstil San. ve Dış Tic. Paz. A.Ş.'de 2007/3-2009/04 tarihine kadar asgari ücretli olarak çalıştığının tespitine, karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; .. yolu 5 km Kırklareli adresinde kurulu ... Tekstil San. ve Dış.Tic. A.Ş. Unvanlı işyeri hakkında düzenlenen 19.04.2016 tarih, 2016/MA/038 sayılı Sosyal Güvenlik Denetmenliği raporunda işyerinin faaliyetinin 31.03.2006 tarihinde sonlandığının tespit edilmesine istinaden bu tarihten sonraki sigorta bildirimlerinin iptal edildiğini, hukuki dayanaktan yoksun olan davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın hizmet tespiti talebi yönünden kabulü ile .. T.C. Kimlik numaralı davacı ... ...'in, (2- 1411 - 01 - 01 - .. SGK sicil numaralı) davalı "... Tekstil San. ve Dış Tic. Paz. A.Ş." adlı iş yerinde 01.03.2007- 01.04.2009 tarihleri arasında asgari ücretle sigortalı hizmetinin bulunduğunun tespitine, 2-Davacının kesilen maaşının iadesine yönelik talep tespit davasının konusu olmadığından davacının sair talepleri yönünden eldeki davada hüküm kurulmasına yer olmadığına, karar vermiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı esastan reddine dair karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; hak düşürücü süre yönünden itirazları dikkate alınmadan hüküm kurulduğunu, davacının çalışmasının salt tanık beyanlarına göre ispatlanmasının hatalı olduğunu, yazlı belge bulunmadığını, hükme esas alınan tanık beyanlarının soyut nitelikte ve taraflı olduğunu, çelişki giderilmeden hüküm kurulduğunu, kararın bozulması gerektiğini beyan etmektedir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, iptal edilen hizmetlerin geçerli olduğunun tespiti istemine ilişkindir. 1. Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 86/9. maddesi olup Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır. Bu tür davalarda mahkemece yapılacak iş, davacıyla ilgili varsa tüm belge ve kayıtlar işverenden istenilmeli, çalışmanın gerçekleştiği ileri sürülen işyerinin Kurum nezdinde bulunan dosyası, işverence hazırlanması gerekli ücret ödeme bordroları, puantaj kayıtları ve diğer kayıtlar getirtilmeli, dönemsel sigorta primleri bordrosuyla veya aylık prim ve hizmet belgesiyle bildirimleri yapılan sigortalılar tanık sıfatıyla dinlenilmeli, Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa belgeler getirtilmeli, aynı çevrede faaliyet yürüten ve davacının çalışmasını bilebilecek durumda olan tarafsız nitelikte başka işverenler ve bordrolu çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli, işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyasının varlığı araştırılarak celbedilmeli ve bu davada dinlenen tanıkların anlatımları ile bu dosyada bilgi ve görgüsüne başvurulan tanıkların anlatımları karşılaştırılmalı, varsa çelişki giderilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, işin mevsimlik olduğu anlaşılırsa dönemleri belirlenmeli, bu dönemde davacı ile işveren arasındaki sözleşmenin askıda olduğu ve mevsimlik dönemlerde hak düşürücü sürenin işlemeyeceği göz önünde bulundurulmalı; böylelikle; çalışmanın varlığı, başlangıç ve bitiş tarihleri, mevsimlik mi, sürekli mi olduğu, yapılan işin kapsam ve niteliği de nazara alındığında kısmi çalışma mümkün olduğundan kısmi ve kesintili olup olmadığı yöntemince araştırılmalıdır. 2. İnceleme konusu eldeki davada, uyuşmazlık konusu dönemde davalı iş yerinde çalışma iddiasına yönelik araştırma yeterli olmayıp, mahkemece sonuca eksik inceleme ile gidilmiştir. 3. Somut olayda davacının ... Tekstil San. ve Dış Tic. Paz. A.Ş. iş yerindeki çalışmaların fiili olmadığı gerekçesi ile iptal edildiği, davacı çalışmalarının fiili olduğundan bahisle hizmetlerinin geçerli olduğunu talep ettiği, mahkemece yapılan yargılama sonunda, davacının çalıştığını iddia ettiği iş yerinin ... Tekstil San. ve Dış Tic.Paz. A.Ş. dışında biyodizel üretimi ile ilgili tescilsiz bir iş yeri olduğu, yöneticilerinin ... Tekstil San. ve Dış Tic. Paz. A.Ş. ile aynı olduğu ve böylece biyodizel iş yeri ile davalı iş yeri arasında organik bağın bulunduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiş ise de ... Tekstil San. ve Dış Tic.Paz. A.Ş.' ye ilişkin vergi yoklama tutanakları celp edilerek incelenmeli, davacının çalıştığı iş yeri ve iş veren belirtilerek husumet yönlendirilmesi sağlanarak gerçek iş veren hakkında tescil kararı verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 30.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.