Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2025/12494 E. 2026/184 K.

MAHKEMESİ: Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/929 E., 2025/889 K. İLK DERECE MAHKEMESİ: Kahramanmaraş 3. İş Mahkemesi SAYISI : 2022/248 E., 2024/159 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı feri müdahil Kurum vekili ve ... Gıda Turizm Teks. Pet. Ürn. Tic. ve San. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı işverene ait iş yerinde 03.01.2003 tarihi de çalışmaya başladığını ancak ... ya 22.05.2007 tarihinde bildirim yapıldığını, maaşının aylık 2.100,00 TL olduğunu,...Dispanserliğine yazı yazılarak rapor tarihinin istenmesini talep ettiklerini belirterek 03.01.2003-22.05.2007 tarihleri arası bildirimsiz dönemin tespiti İle 03.01.2003-31.08.2014 tarihleri arasında alınan gerçek maaş üzerinden primlerin tamamlattırılması talebi ile iş bu davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı ... Gıda Turizm Teks Pet Ürn. Tic. ve San. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davanın zaman aşımına uğradığını, davacının tanıkları ile kendileri arasında husumet bulunduğunu, davacının ...'ya bildirilen dışında başkaca bir çalışması bulunmadığını belirterek iş bu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Feri müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 22.05.2007 tarihinde giriş yaptığını, davanın zamanaşımına uğradığını, davacının ne iş yaptığının belirtilmediğini, kurum kayıtları resmi belge niteliğinde olup aksinin eşdeğer delillerle ispatı gerekeceğini belirterek iş bu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ''1-Davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile davacının 01/06/2003-22/05/2007 tarihleri arasında ... sicil no.lu daalı işyerinde hizmet akdi ile bildirimsiz olarak çalıştığının tespitine, 2-Davacının 01/10/2011-31/12/2011 döneminde aylık brüt 1.104, 84... /01/2012-30/06/2012 döneminde aylık brüt 1.170, 18... /07/2012-31/12/2012 döneminde aylık brüt 1.261, 46... /01/2013-30/06/2013 döneminde aylık brüt 1.291, 75... /07/2013-31/12/2013 döneminde aylık brüt 1.348, 38... /01/2014-30/06/2014 döneminde aylık brüt 1.413, 72... /07/2014-31/08/2014 döneminde aylık brüt 1.496,88 TL ile ... sicil no.lu davalı ... Gıda Ltd.Şti'de çalıştığının, çalışmalarının kuruma asgari ücret üzerinden bildirildiğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine,'' dair karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde feri müdahil Kurum vekili ve davalı şirket vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 1- İlk Derece Mahkemesinin kararının ortadan kaldırılmasına, Davanın kısmen kabulü ile davacı ...'ın davalı ... Gıda Turizm Teks. Pet. Ürn. Tic. ve San. Ltd. Şti.'ye ait ... sicil numaralı 01.06.2003-22.05.2007 tarihleri arasında hizmet akdi ile asgari ücret ile çalıştığının tespitine, davacının prime esas kazancın tespitine yönelik talebinin reddine, '' dair karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1- Feri müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; hak düşürücü süre yönünden itirazları dikkate alınmadan hüküm kurulduğunu, davacının çalışmasının salt tanık beyanlarına göre ispatlanmasının hatalı olduğunu, yazlı belge bulunmadığını, davacının sigortalı işe ilk giriş bildirgesinin tarihi 22.05.2007 olup, bu nedenden dolayı davacının bu talebi ve iddiasının gerçeği yansıtmadığını, kararın bozulması gerektiğini beyan etmektedir. 2-... Gıda Turizm Teks. Pet. Ürn. Tic. ve San. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davanın tüm talepler yönünden reddinin gerektiğini beyan etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, hizmet tespiti ve prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir. 1. Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 86/9. maddesi olup Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır. Bu tür davalarda Mahkemece yapılacak iş, davacıyla ilgili varsa tüm belge ve kayıtlar işverenden istenilmeli, çalışmanın gerçekleştiği ileri sürülen iş yerinin Kurum nezdinde bulunan dosyası, işverence hazırlanması gerekli ücret ödeme bordroları, puantaj kayıtları ve diğer kayıtlar getirtilmeli, dönemsel sigorta primleri bordrosuyla veya aylık prim ve hizmet belgesiyle bildirimleri yapılan sigortalılar tanık sıfatıyla dinlenilmeli, Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa belgeler getirtilmeli, aynı çevrede faaliyet yürüten ve davacının çalışmasını bilebilecek durumda olan tarafsız nitelikte başka işverenler ve bordrolu çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli, işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyasının varlığı araştırılarak celbedilmeli ve bu davada dinlenen tanıkların anlatımları ile bu dosyada bilgi ve görgüsüne başvurulan tanıkların anlatımları karşılaştırılmalı, varsa çelişki giderilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, işin mevsimlik olduğu anlaşılırsa dönemleri belirlenmeli, bu dönemde davacı ile işveren arasındaki sözleşmenin askıda olduğu ve mevsimlik dönemlerde hak düşürücü sürenin işlemeyeceği göz önünde bulundurulmalı; böylelikle; çalışmanın varlığı, başlangıç ve bitiş tarihleri, mevsimlik mi, sürekli mi olduğu, yapılan işin kapsam ve niteliği de nazara alındığında kısmi çalışma mümkün olduğundan kısmi ve kesintili olup olmadığı yöntemince araştırılmalıdır. 2. İnceleme konusu eldeki davada, uyuşmazlık konusu dönemde davalı iş yerinde çalışma iddiasına yönelik araştırma yeterli olmayıp, Mahkemece sonuca eksik inceleme ile gidilmiştir. 3. Somut olayda, 03.01.2003 - 02.05.2007 tarihleri arasında çalıştığı anlaşılan dinlenmeyen bordro tanıkları mevcuttur. Dinlenen tanık ...'ün beyanında, davacının iş yerinde bir süre çalıştığını bilmekle birlikte ne zaman işe girdiğini hatırlamadığını belirtilmiş ve böylece davacının çalışma tarihleri hakkında tam beyanda bulunamamıştır. Tanık ...'nın beyanında ise 25.11.2004 tarihinden itibaren hizmet bildirimleri olup, kendisinin işe girdiğinde davacının çalışıyor olduğunu söylemesi tanığın bildirilen hizmet tarihleri gözetildiğinde davacı hakkında tüm talepleri yönünden kabul kararı verilmesi için yeterli değildir. Davacının talebinde belirttiği tarihler gözetilerek seçilecek olan bordro tanıkları dinlenilmeli, beyanlarının karar vermeye yeterli görülmemesi halinde komşu iş yeri tanıkları araştırılıp sorulmak sureti ile tespit edilecek müşteriler tanık olarak dinlenmeli, beyanlar arasındaki çelişki varsa giderilmeli böylece davacının, uyuşmazlık konusu dönemde davalı yanında çalışıp çalışmadığı hususu tereddütsüz şekilde ortaya konularak, sonucuna göre karar verilmelidir. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgulara gözetilmeksizin, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1-Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine, Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 20.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.