Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2024/6943 E. 2024/11006 K.

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/2595 E., 2024/982 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 5. İş Mahkemesi SAYISI : 2021/209 E., 2022/276 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının Ankara Barosuna kayıtlı avukat iken baro levhasına yazılma işlemi ile ilgili olarak açılan dava sonucunda levhadan silindiğini, duruşmalara giremediği için davalının internet üzerinden verdiği katiplik ilanına başvurduğunu ve tecrübesi sebebiyle davalı yanında ... Bürosunda avukat sıfatıyla dilekçe yazmakla görevlendirilerek, 27.01.2020 tarihinde işbaşı yaptığını, 01.04.2020-30.04.2020 döneminde işverenin izni ile ücretsiz izin kullandığını, devamında 01.05.2020-14.06.2020 döneminde de bu kez kendisi kabul etmediği halde davalının tek taraflı kararıyla ücretsiz izin kullandığını, 15.06.2020 tarihinde yeniden işbaşı yaptığını, işten çıkartıldığı 30.07.2020 tarihine kadar da kesintisiz çalıştığını, ücretinin aylık 3.000 TL net olduğunu, müvekkilinin hizmetinin Kuruma bildirilmediğini beyanla 27.02.2020-30.07.2020 tarihleri arasında geçen hizmetinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP 1.Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddiaları bağlamında 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçirildiğini, vekili olduğu Kurumun fer’i müdahil sıfatı ile dava ve duruşmalara katılımı yönünde karar verilerek fer’i müdahil olan Kurum aleyhine hüküm kurulmamasına karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkilinin sahibi olduğu hukuk bürosuna stajyer avukat sıfatı ile başvurduğunu, kendisinden gerekli evrakın istendiğini ve davacının bu evrakları daha sonra sunacağını belirttiğini ancak sunmadığını, müvekkilin de iş yoğunluğu sebebiyle ve salgın şartlarında bu hususun üstünde duramadığını, davacının büroya gelip gittiğini, avukat olarak işe alınmadığını, dilekçe yazmakla görevlendirilmediğini, davacının salgın öncesi müvekkilin bürosuna avukat olarak müracaat ettiğini, akabinde ruhsat beklediğini beyan etmesi üzerine mağdur etmemek adına müvekkili tarafından ruhsat gelene kadar stajyer pozisyonunda büroya alındığını, akabinde salgın kapsamında kısıtlamalar nedeniyle duruşmaların ertelendiğini, sürelerin durduğunu ve kısmi çalışmaya geçildiğini, tüm bunlar gerçekleşirken davacının ihraç olduğunu gizleyerek iş başvurusunda bulunduğunun anlaşıldığını ve iş ilişkisinin başlamadan bittiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf istemlerinin reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1.Fer'i müdahil Kurum vekili özetle, hükmün bozulmasını talep etmiştir. 2.Davalı vekili özetle, kararın bozulmasını istemiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır. Eldeki dava dosyası incelendiğinde, Mahkemece verilen hükmün eksik incelemeye dayandığı görülmektedir. Dosya kapsamında davacının dört kez ücretsiz izne ayrıldığı, pandemi döneminde de iki grup halinde dönüşümlü olarak çalışıldığı anlaşılmakla, anılan hususlar gözetilerek davacının çalıştığı sürelerin belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 14.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.