Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2024/1206 E. 2024/10865 K. – Hizmet Tespiti

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/1884 E., 2023/2926 K. KARAR : Esastan Ret İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 9. İş Mahkemesi SAYISI : 2016/554 E., 2021/162 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı inşaat şirketi arasında İzmir ili, Buca ilçesi, 209/3 Sk. No:3 adresinde bulunan ve tapunun 7677 ada, 12 parsel numarasındaki gayrimenkulün şantiye şefliğinin davacı tarafından yürütülmesine ilişkin sözleşme akdedildiği, ancak ücret alacaklarının ödenmemesi üzerine İzmir 26. İcra Müdürlüğünün 2011/3662 sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığı, takibe itiraz üzerine davacının alacağını temellük eden şahıs tarafından İzmir 9. İş Mahkemesinin 2011/398 Esas sayılı dosyası ile açılan davada, davanın Mahkemece kabulüne karar verilmiş olup, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacının 2010/Haziran ve 2011/Mayıs arasındaki 11 ay süre ile aylık net 2.095,00 TL ücretle çalıştığının belirlendiği, hal böyle iken davacının çalışmalarının SGK’ya hiç bildirilmediği iddiasıyla davacının davalı şirket yanında aylık 2.095,00 TL net ücretle 2010/Haziran ila 2011/Mayıs tarihleri arasında 11 ay süre ile çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP 1.Davalı işveren vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddialarını kabul anlamına gelmemek üzere, davanın zamanaşımı süresi geçtikten sonra açıldığından zamanaşımı nedeniyle dinlenemeyeceği, öte yandan davacının şantiye şefi olarak sözleşmenin ilk gününden itibaren inşaat ruhsatının alımı ve tadilatı haricinde attığı iki imza dışında sözleşmede yazılı edimlerinin hiçbirini yerine getirmediği gibi, yasa ve yönetmeliklerle belirlenmiş ve şantiye şeflerine yüklenmiş olan görevlerinden hiçbirini de yerine getirmediği ve işbaşı yapmadığı, İzmir 9. İş Mahkemesinin davalı şirket tarafından temyiz edilen 2011/398 Esas sayılı dava dosyasının henüz Yargıtay’a gitmeden tarafların ve dava dışı diğer ilgililerin aralarında 16.03.2012 tarihinde bir sulh sözleşmesi akdettikleri, bu sulh sözleşmesine göre davacı/temlik alan İzmir 9. İş Mahkemesindeki itirazın iptali davasına konu İzmir 26. İcra Müdürlüğünün 2011/3662 sayılı takip dosyasındaki alacağından feragat ettiği, bunun üzerine davalı şirketin de icra takibinden alacaklının feragati nedeniyle İzmir 9. İş Mahkemesindeki davanın konusuz kaldığından bahisle temyiz talebinden vazgeçtiği, davacının da aynı gün 16.03.2012 tarihinde şirkete bir taahhütname vererek bu yazılı taahhüdünde ... İnş. Tur. Gıda Mad. San. Tic. Ltd. Şti. ile arasında akdedilmiş şantiye şefliği hizmet sözleşmesine dayalı olarak sigortalı gösterilmediği ve diğer hususlardan dolayı ... İnş. Tur. Gıda Mad. San. Tic. Ltd. Şti. hakkında SGK’ya hiçbir bildirimde bulunmayacağını beyan ve taahhüt ettiği, dolayısıyla İzmir 9. İş Mahkemesinin 2011/398 Esas sayılı kabul ile sonuçlanan davasının, davacının işbu hizmet tespiti davasında yukarıda açıklanan nedenlerle delil olmaktan çıktığı, öte yandan yapı denetim kuruluşundan temin edilerek İzmir 9. İş Mahkemesinin 2011/398 Esas sayılı dosyasına sunulan inşaata ait seviye tutanaklarında, davacıya ait bir tek imzanın bulunmadığı gibi, şantiye şefliği sözleşmesinin kurulmasından sonra bahsi geçen edimlerini ve görevlerini yerine getirmesi için davacıya defalarca başvuran şirketin bu başvurularının sonuçsuz kaldığı ve şirketin davacının icra takibine kadar ne şantiye şefi sıfatıyla ne de başka bir sıfatla hiçbir ilişkisinin olmadığı, bunun üzerine davalı şirketin, davacının icra takibinden sonra kendisine İzmir 4. Noterliğinden 06.05.2011 tarihli, 3235 yevmiye numarası ile keşide ettiği ihtarname ile yürürlüğe girmemiş ve fiilen uygulanmamış şantiye şefliği hizmet sözleşmesini haklı nedenle feshettiği, ayrıca davacı ile temlik alanın İzmir 9. İş Mahkemesinin 2011/398 Esas sayılı dosyasındaki alacak iddialarında samimi ve iyi niyetli olmadıkları savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Fer’i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davada 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesinde öngörülen 5 yıllık hak düşürücü sürenin söz konusu olduğu, Kurum kayıtlarının tetkikinde davacıya ait hizmet döküm cetvelinde, hizmetinin tespitini istediği dönemde çalışma kaydının bulunmadığı, davacının iddiasını yazılı belgeler bağlamında somut ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerektiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI İlk Derece Mahkemesi tarafından; dava dosyasında yer alan tüm bilgi, belge ve tanık söylemleri, kişinin sosyal güvenliğine yönelik olması nedeniyle 5510 sayılı Kanun'un 92 nci maddesindeki buyurucu yasa kuralı ile birlikte göz önüne alınıp değerlendirildiğinde davacı ...’un 16.03.2012 tarihli taahhütnamesinde yer alan “şantiye şefi hizmet sözleşmesine dayalı olarak sigortalı gösterilmediği ve diğer hususlardan dolayı işveren ... İnş.Tur.Gıda Mad.San.Tic.Ltd.Şti. hakkında “SGK’ya hiçbir bildirimde bulunmayacağını” yükümlenmiş ise de işbu hizmet tespit davasının açılması nedeniyle bu taahhütnamenin çalışma savı yönünden yok hükmünde olduğu, buna göre davacı ...’un, davalı ... İnş. Tur. Gıda Mad. San. Tic. Ltd. Şti.ye ait ... sicil sayılı işyerinde 01.06.2010 – 30.04.2011 tarihleri arasında 2095,00 TL net (2930,44 TL brüt) ücretle 506 sayılı Kanun'un 2 nci maddesi anlamında ve 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddesi kapsamında toplam 330 gün çalıştığı kanaatine varıldığı, 18.11.2018 tarihli bilirkişi raporu, 25.10.2020 tarihli ek bilirkişi raporu, tanık ifadeleri ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davacının davalı ... sicil sayılı ... İnş. Tur. Gıda Mad. San. Tic. Ltd Şti. isimli işyerinde 01.06.2010 - 30.04.2011 tarihleri arasında 2.095,00 TL net (2.930,44 TL brüt) ücret ile hizmet akdi ile toplamda 330 gün çalıştığı yönünde kanaat oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulü ile davacının davalı ... sicil sayılı ... İnş. Tur. Gıda Mad. San. Tic. Ltd. Şti. isimli işyerinde 01.06.2010 - 30.04.2011 tarihleri arasında 2.095,00 TL net (2.930,44 TL brüt) ücret ile hizmet akdi ile toplamda 330 gün çalıştığı ve davacının bu çalışmasının Sosyal Güvenlik Kurumu'na bildirilmediğinin tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; dinlenen tanıkların dönem bordrolarında adı geçen sigortalılardan biri olup olmadığının araştırılmadığı, davacıyı yakından tanıması gereken aynı işyerinde çalışan kişilerin tanık olarak dinlenmediği, Kurum yazılı kayıtları ile çelişen tanık beyanlarının hükme esas alındığı iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı işverene ait özel bina inşaatı işyeri ile ilgili olarak taraflar arasında davacının 2.095,00 TL ücretle çalışacağına dair düzenlenen Şantiye Şefliği Sözleşmesi, Yapı Denetim Firması tarafından Buca Belediyesi'ne verilen 20.05.2011 tarihli şantiye şefi değişikliği konulu dilekçe, İzmir 9.İş Mahkemesinin 2011/398 Esas sayılı dosya kapsamı ve dinlenen tanık anlatımları dikkate alındığında davacının, çekişme konusu tarihlerde davalıya ait işyerinde 01.06.2010 - 30.04.2011 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak şantiye şefi olarak çalıştığının anlaşıldığı, çalışma süresinin tespiti konusundaki iddianın kamu düzenine ilişkin niteliği gereği her türlü delille ispatlanabilmesi olanağına karşın; prime esas kazancın kanıtlanmasında böyle bir serbestliğin söz konusu olmadığı; Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararı ve yerleşik Yargıtay içtihatlarında belirtildiği üzere HMK 200-201 (HUMK 288) maddelerindeki düzenlemeler dikkate alınarak, kayıtlarda yer alan tutarları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu karşısında; her iki yanın imzalarını içeren ayrıca TMMOB İzmir Şubesi'nce 15.06.2010 tarihinde 35.02653 sayı ile onaylanan “Şantiye Şefliği Hizmet Sözleşmesi”nin incelenmesinden sözleşmenin 5 inci maddesine göre şantiye şefi olarak davacı ...’un yapacağı iş karşılığı sözleşme süresince işyeri ve çalışma şartlarına göre 1 yıl için 2.095,00 TL ücret (aylık) ödeneceğine dair yazılı delil gözetildiğinde, istemin kabulüne ilişkin verilen kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, davacının davalı işveren nezdinde hizmet akdine dayalı olarak 2010 yılı Haziran - 2011 yılı Mayıs ayları arasında en son 2.095,00 TL net ücretle çalıştığının tespitine ilişkindir.

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla fer'i müdahil Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 12.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.