Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2023/9099 E. 2024/11453 K. – İş Kazasından

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/3606 E., 2023/2092 K. KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 40. İş Mahkemesi SAYISI : 2018/72 E., 2022/60 K. Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacılar vekili ile davalılar ... A.Ş. ve ... Teknik Mekanik Mühendislik Elek. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili ile davalılar ... A.Ş. ve ... Teknik Mekanik Mühendislik Elek. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 12.02.2018 tarihinde Hacettepe Üniversitesi Ankara Devlet Konservatuarı inşaatında iş kazası geçirdiğini ve 15.02.2018 tarihinde hastanede vefat ettiğini, işin davalı ... Üniversitesine ait olduğunu ve davalı ...Ş.'nin yüklenici olduğunu, kayıtlarda kazalının işvereni olarak görünen ... şirketinin ise alt yüklenici olduğunu, kazalının tesisat borularını boyarken bastığı tahtanın kırılması nedeniyle düştüğünü, işverenlerin iş güvenliği yükümlülüklerini yerine getirmediğini, kazalıya eğitim ve kkd verilmediğini, gün ışığı olmayan ve sık sık elektrik arızası yaşanan ortamda çalıştırıldığını, çalıştığı iskelenin standartlara uygun olmadığını, işyerinde denetim yapılmadığını, davalıların tamamen kusurlu bulunduğunun ceza dosyasında sabit olduğunu, davacıların kardeşi ve oğulları olan kazalının ölümü ile davacıların tüm desteğini kaybettiğini, büyük elem ve acı içinde olduklarını belirterek, davacı ... için 81.595,10 TL, davacı ... için 79.663,85 TL maddi tazminatın, davacı ... için 200.000,00 TL, davacı ... için 200.00,00 TL, davacı ... için 150.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP Davalı ... Teknik Mekanik Müh. Elk. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçelerinde özetle; kazalının kendi elemanları olmadığını, kaza tarihinde ... 1 Mekanik İnş. Tic. Ltd. Şti.'nin sigortalı çalışanı olduğunu, işin bir kısmı olan tesisat işini ... 1 şirketine verdiklerini, kazalının bu şirkette çırak olduğunu, davanın ... 1 şirketine ihbarının gerektiğini, kazalının olay sonrası hastanede arkadaşlarıyla şakalaştığını ve 3 gün sonra ağırlaşarak hayatını kaybettiğini, kazalının hastanenin ihmali nedeniyle hayatını kaybettiğini, bu durumun da Sağlık Bakanlığına ihbarının gerektiğini, kazalının talimatları dinlememesi nedeniyle ağır kusurlu olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; üniversitenin bir eğitim kurumu olduğu ve bu ihtiyacın karşılanması için konservatuar inşaatının ihale ile en uygun teklifi veren ...-... ortaklığına verildiği, diğer davalı ... Teknik ile aralarında bir anlaşma bulunmadığı, iş bütünüyle verildiği için işveren niteliği olmadığı, 6331 sayılı Kanun gereğine uyulması için yüklenicinin defalarca uyarıldığı, olabilecek kazalardan yüklenicinin sorumlu olduğu belirtilerek davanın reddi talep edilmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle, iş kazasının oluşumunda ...-... Adi Ortaklığının %40, ... Teknik....Ltd. Şti.nin %10, dava dışı muris işvereni ... 1 Mekanik İnşaat Ltd. Şti. nin %40, müteveffanın ise % 10 kusurlu olduğu kabulünden hareketle; "Davanın Kısmen Kabulüne, 1-... yönünden 81.595,10 TL maddi tazminat alacağının olay tarihi olan 12.02.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... A.Ş. ve ... Teknik Mekanik Müh. Elk. Taah. San.Tic. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 2-... yönünden takdir edilen 25.000,00 TL maddi tazminat alacağının olay tarihi olan 12/02/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... A.Ş. ve ... Teknik Mekanik Müh. Elk. Taah. San.Tic. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 3-... yönünden 70.000,00 TL manevi tazminat alacağının olay tarihi olan 12.02.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... A.Ş. ve ... Teknik Mekanik Müh. Elk. Taah. San.Tic. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 4-... yönünden 70.000,00 TL manevi tazminat alacağının olay tarihi olan 12.02.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... A.Ş. ve ... Teknik Mekanik Müh. Elk. Taah. San.Tic. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 5-... yönünden 40.000,00 TL manevi tazminat alacağının olay tarihi olan 12.02.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... A.Ş. ve ... Teknik Mekanik Müh. Elk. Taah. San.Tic. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 6-Fazlaya ilişkin taleplerin reddine, 7-İhale makamı olduğundan davalı ... Rektörlüğüne karşı açılan davanın reddine," şeklinde karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı davacılar ile davalılar ... A.Ş. ve ... Teknik Mekanik Mühendislik Elek. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı ... Üniversitesine sorumluluk yüklenmemesinin kabul edilemeyeceğini, istinafa konu kararda her ne kadar davalı Üniversiteye sorumluluk yüklenmemiş ise de, davalı ... Rektörlüğünün ihale makamı olmayıp asıl işveren konumunda olduğunu, bu nedenle iş kazası sonucu meydana gelecek zararlardan alt işveren ile birlikte müteselsilen sorumlu olduğunu, iş kazasına davalı işverenlerin birlikte ve tam kusurları ile sebebiyet verdiğinin kabul edilmesi gerektiğini, hesaba ve hükme esas alınan ücret hatalı olduğunu, davacının en az net 80,00 TL yevmiye ile çalıştığı ispatlanmış olmasına rağmen, daha düşük bir ücret aldığından bahisle yapılan hesabın hükme esas alınmasının hatalı olduğunu, hükmedilen manevi tazminat miktarlarının çok düşük olduğunu beyan ederek Mahkemenin kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... İnş. Taah. Tic. A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; ölüm olayının meydana gelmesinde Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesinin ağır kusuru olduğunu, dava konusu olayın Ankara 34. Asliye Ceza Mahkemesinin 2019/1618 Esas sayılı dosyasından yürütülen ceza yargılamasında tedaviyi yapan doktorun yargılanmakta olup bu hususun Mahkemeye bildirilmesine rağmen, en azından doktorun ifadesinin alınmasının beklenmediğini, zira tedaviyi yapan doktorun kusurunun tespit edilmesi halinde doktorun kusur durumunun istinafa konu ettikleri davadaki tazminatları da birinci dereceden etkileyeceğini, vefat olayının meydana gelmesinde hastanenin çok ağır kusuru olduğu gibi kaza olayının meydana gelmesinde de maalesef maktul ...’ın da kusuru bulunduğunu beyan ederek mahkemenin kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Teknik Mekanik Müh. Elek. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı ... Rektörlüğüne ait işin, davalı ... İnş. Taah. Tic. A.Ş. ve ... İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş. Adi Ortaklığı tarafından yüklenildiğini, ... ve ... Adi Ortaklığı ile müvekkili ... Teknik Mekanik Müh. Elek. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. arasında 15.02.2016 tarihinde imzalanan taşeronluk sözleşmesi ile işin mekanik tesisat kısmının taşeron olarak yüklenildiğini, müvekkili ... Teknik Mekanik Müh. Elek. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’nin taşeron olup işin bir kısmı olan tesisat işini, ... 1 Mekanik İnş. Tic. Ltd. Şti.'ne alt taşeron olarak yaptırmak amacıyla sözleşme akdettiğini, maktul ...’ın da ... 1 Mekanik İnş. Tic. Ltd. Şti. adlı şirketin sigortalı çalışanı olduğunu, bu şirkette çırak olarak çalışmadığını, olay günü ... 1 Mekanik İnş. Tic. Ltd. Şti.’nin sahibi ve yetkilisi ... ... tarafından verilen ifadenin de bunu doğruladığını, olay sırasında maktulün müvekkili ... Teknik Mekanik Müh. Elek. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. ile hiç bir iş ilişkisi olmadığını, yaşadığı hadiseyi arkadaşlarına gülerek anlatan, arkadaşlarıyla düştüğü andan itibaren şakalaşan maktulün durumunun Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesinin ihmali davranışları nedeniyle ağırlaştığını ve maalesef ölümle sonuçlandığını, zamanında ve doğru tedavi uygulamadığı için maktulün ölümüne sebebiyet verdiği halde, ... Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesinin kusuruna ilişkin değerlendirme yapılmadığını, nitekim, iddialarının doğrulandığını ve tedaviyi yapan doktor hakkında Ankara 34. Asliye Ceza Mahkemesinin 2019/1618 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, bu kapsamda doktorun kusuru ile ölüm arasında illiyet bağının varlığı değerlendirilmeden karar verilmesinin açıkça hukuka aykırı olduğunu, izah edilen nedenlerle öncelikle Ankara 34. Asliye Ceza Mahkemesinin 2019/1618 Esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasını, bu dosyanın celbi ile yeniden kusur raporu alınmasının hukuken zaruret olduğunu, maktulün kusur oranının eksik hesaplandığını, ayrıca davacılardan ...’ın maktulün babası olup halen çalıştığını, oğlunun maddi desteğinden yoksun kaldığı iddiasının kabul edilemeyeceğini, zira geliri olan bir kişinin oğlunun kazancından geçindiğini söylemesinin abesle iştigal ettiğini, taktir edilen manevi tazminatın fahiş olduğunu beyan ederek Mahkemenin kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne dair İlk Derece Mahkemesi hükmünün kanuni ve hukuki gerekçeleri ile dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı anlaşıldığı gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ile davalı ... İnş. Taah. Tic. A.Ş. ve ... Teknik Mekanik Müh. Elek. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacılar vekili sunmuş olduğu temyiz dilekçesi ile istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Teknik Mekanik Müh. Elek. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... İnş. Taah. Tic. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık iş kazasından kaynaklanan maddi tazminat ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369'uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13, 16, 20 ve 21 inci maddeleri ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77 nci maddesi 3. Değerlendirme A) Taraf vekillerinin tüm davacılar yararına hükmedilen manevi tazminat alacağına ilişkin temyiz istemi yönünden; Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır. Dosya içeriğine göre davacılar vekilince davacılar anne ve baba için ayrı ayrı 200.000,00 TL, davacı kardeş Sedanur için ise 150.000,00 TL manevi tazminat talebinde bulunulduğu, İlk Derece Mahkemesince anne ve baba lehine ayrı ayrı 70.000,00 TL , davacı kardeş lehine 40.000,00 TL manevi tazminata hükmolunduğu, Bölge Adliye Mahkemesi'nin yukarıda anılan kararı ile taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verdiği gözetildiğinde kabulüne veya reddine karar verilen tazminat miktarlarının ayrı ayrı Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 238.730,00 TL’nin altında kaldığı anlaşıldığından taraf vekillerinin temyiz itirazlarının miktardan reddine karar verilmiştir. B) Davalılar vekillerinin davacılar ... ve ... yararına hükmedilen maddi tazminat alacağına ilişkin temyiz istemi yönünden; Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır. Dosya içeriğine göre davacılar vekilince davacılar anne Selvi için 81.595,10 TL, davacı baba ... için 79.663,85 TL maddi tazminat talebinde bulunulduğu, İlk Derece Mahkemesince davacı annenin maddi tazminat miktarının 95.641,40 TL olduğu, ancak taleple bağlı kalınarak talep gibi karar verildiği, davacı baba yönünden ise 25.000,00 TL maddi tazminata hükmolunduğu, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda anılan kararı ile davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verdiği gözetildiğinde kabulüne karar verilen tazminat miktarlarının ayrı ayrı Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 238.730,00 TL’nin altında kaldığı anlaşıldığından davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının miktardan reddine karar verilmiştir. C) Davacılar vekilinin davacılar ... ve ... yararına hükmedilen maddi tazminat alacağına ilişkin temyiz istemi yönünden; 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI.KARAR: Açıklanan sebeple; Taraf vekillerinin davacılar yararına hükmedilen manevi tazminat alacağına yönelik temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE, Davalılar vekillerinin davacılar ... ve ... yararına hükmedilen maddi tazminat alacağına yönelik temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE, Davacılar vekilinin davacılar ... ve ... yararına hükmedilen maddi tazminat alacağı yönünden yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Aşağıda yazılı alınmayan temyiz harcının temyiz eden davacılardan alınmasına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 21.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.