Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2023/5581 E. 2023/5893 K.

MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/661 E., 2021/961 K. KARAR : Esastan Red İLK DERECE MAHKEMESİ : Mardin 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi SAYISI : 2020/245 E., 2020/730 K. Taraflar arasındaki geçirdiği iş kazası nedeniyle kendisine daimi iş göremezlik aylığı bağlanması istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA 1.Davacı dava dilekçesinde, davacının müvekkilin 18.05.2010 tarihinde davalılardan ... ve ...'in inşaatında işçi olarak çalışırken geçirdiği iş kazası sonucu iş göremez şekilde sakatlandığını, meydana gelen bu iş kazasında davalıların kusurunun mevcut olduğunu, iş güvenliğini sağlamadıklarını, davalıların müvekkilin zararını karşılamak için bugüne kadar herhangi bir girişimde bulunmadığını, izah edilen sebeplerle müvekkilin geçirdiği iş kazası sonucu davalı kurum tarafından kendisine daimi iş göremezlik aylığının bağlanmasına karar verilmesini, müvekkilin geçirdiği kaza sonucu büyük acı ve elem çektiğini, acısını hafifletmek için 25.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan alınıp müvekkile verilmesini, müvekkilin geçirdiği iş kazası sonucu yaptığı ve ileride yapılması olası tedavi giderleri ile iş kaybından dolayı oluşan maddi zararı için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1000 TL maddi zararın davalılardan alınarak müvekkile ödenmesine karar verilmesini tüm yargılama masraflarıyla ücreti vekaletin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. karar verilmesini talep etmiştir. 2.Mahkeme, 05.03.2020 tarihli celsesinin 1 nolu ara kararı ile "Dava dosyasının iş kazası nedeniyle sürekli işgöremezlik aylığı bağlanması yönünden SGK'ya karşı açmış olduğu dava tefrik edilerek bu istemle ilgili davaya ilişkin yargılanma, işbu dosyanın görüldüğü 2020/245 Esas üzerinden devam edilmiştir. II. CEVAP Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekili, davacının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece "...Sosyal Güvenlik Kurumuna yazılan müzekkereye verilen 07.02.2020 tarihli cevabı yazıdan davacının geçirmiş olduğu iş kazası ile ilgili 01.06.2012 tarihinden itibaren sürekli iş görmezlik geliri bağlandığı anlaşılmakla.." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde, haksız ve hukuka aykırı verilen kararın istinaf incelemesi sonucu müvekkil lehine davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddedilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararı istinaf etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Dosya içindeki kayıt ve belgelerden, davacının 18.05.2010 tarihinde iş kazası geçirdiği, Kurumun 14.06.2012 tarihli kararı ile davacının %33,12 oranında çalışma gücünün kaybettiğinin tespit edildiği ve davacının 23.07.2012 tarihli başvurusu üzerine Kurum tarafından 01.06.2012 tarihinde iş göremezlik geliri bağlandığı anlaşıldığından..." gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde, istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 18.05.2010 tarihinde geçirdiği iş kazası nedeniyle daimi iş göremezlik aylığı bağlanması istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 2. 5510 sayılı Kanun'un 19, 25, 26, 27 nci maddesi hükümleridir. İş kazası nedeniyle, sürekli iş göremezlik durumuna girerek iş kazası kolundan sürekli iş göremezlik geliri bağlanması konusu ile, malullük sigortasından yararlanarak maluliyet aylığı bağlanması konuları birbirinden farklı olup; ilki, 5510 sayılı Kanun'un 19 ve devamı maddelerinde düzenlenirken, ikincisi ise, aynı yasanın 25 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. 5510 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesinde, "İş kazası veya meslek hastalığı sonucu oluşan hastalık ve engellilik nedeniyle Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurulları tarafından verilen raporlara istinaden Kurum Sağlık Kurulunca meslekte kazanma gücü en az %10 oranında azalmış bulunduğu tespit edilen sigortalı, sürekli iş göremezlik gelirine hak kazanır…"düzenlemesi yer almaktadır. Öte yandan, aynı Kanunun 5510 sayılı Kanun'da maluliyet aylığı bağlanması koşulları madde 25 ilâ 27 hükümlerinde düzenlenmiştir. 5510 sayılı Kanun'un 25 inci maddesinin 1 inci fıkrası “Sigortalının veya işverenin talebi üzerine Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurullarınca usulüne uygun düzenlenecek raporlar ile dayanağı tıbbi belgelerin incelenmesi sonucu, 4 üncü maddenin 1 inci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalılar için çalışma gücünün veya iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az %60’ını, (c) bendi kapsamındaki sigortalılar için çalışma gücünün en az %60’ını veya vazifelerine yapamayacak şekilde meslekte kazanma gücünü kaybettiği Kurum Sağlık Kurulunca tespit edilen sigortalı, malul sayılır. 5510 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesi; malüllük sigortasından sigortalılara sağlanan hak, malullük aylığı bağlanmasıdır. Sigortalıya malullük aylığı bağlanabilmesi için sigortalının; a)25 inci maddeye göre malul sayılması, b)(17.04.2008 tarihli 5754 sayılı Kanun'un 14 üncü maddesi ile değişik) En az on yıldan beri sigortalı bulunup, toplam olarak 1800 gün veya başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malul olan sigortalılar için ise sigortalılık süresi aranmaksızın 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması, c) Maluliyeti nedeniyle sigortalı olarak çalıştığı işten ayrıldıktan veya işyerini kapattıktan veya devrettikten sonra Kurumdan yazılı istekte bulunması, halinde malullük aylığı bağlanır. Ancak, 4 üncü maddenin 1 inci fıkrasının (b) bendine göre sigortalı sayılanların kendi sigortalılığı nedeniyle genel sağlık sigortası primi dahil, prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması zorunludur.” Hükmünü haizdir. Bu hükümler uyarınca 5510 sayılı Kanun madde 4/I-a kapsamında bulunan bir sigortalıya maluliyet aylığı bağlanabilmesi için öncelikle, Kurum sağlık kurulları tarafından ve itiraz halinde Sosyal Sigortalar Yüksek Sağlık Kurulu tarafından, sigortalıya ait tıbbî belgelerin ve sağlık raporlarının incelenerek, çalışma gücünü veya iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünü en az %60 oranında kaybettiğinin ve bu malüliyet durumunun başlangıç tarihinin ne olduğunun tespit edilmesi gereklidir. Keza, bu malüliyetin sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladıktan sonra ortaya çıkmış olması da şarttır. İkinci olarak, sigortalının en az 10 yıldan beri sigortalı bulunması ile, toplam 1800 gün prim bildirimi yapılmış olması veya başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malüliyeti varsa, sigortalılık süresi aranmaksızın, yine, 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları priminin bildirilmiş olması gereklidir. Üçüncü olarak da, sigortalının malüliyet nedeniyle çalıştığı işten ayrılması ve Kurumdan yazılı talepte bulunulması gereklidir. Malüliyet aylığı bağlanması için gerekli yasal koşulların oluştuğu tespit edildiği takdirde; malüliyet aylığının talep tarihini takip eden aybaşından başlatılması gereklidir. 3. Değerlendirme 1.Buna göre eldeki dava, 29.12.2015 tarihinde açılmış olup,davacıya 18.05.2010 tarihinde geçirdiği iş kazası nedeniyle %33,2 oranında sürekli iş göremezliğe girmiş olması nedeniyle davadan önce 01.06.2012 tarihinde sürekli iş göremezlik geliri bağlanmış olduğu tartışmasız olup davacının talebi aylık bağlanması yönünde olup araştırmanın gelire yönelik yapılıp bu bağlamda zaten gelir bağlanmış olması nedeniyle davanın reddine karar verilmiş ise de;davacının yeniden beyanı alınarak talebinin aylığa ilişkin olduğunun belirlenmesi halinde buna göre araştırma yapılması, aksi takdirde gelire ilişkin talebinin olduğunun belirlenmesi halinde şimdiki gibi karar verilmesi gerekmektedir. 2.Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin, yanılgılı değerlendirme ve eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 24.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.