Yargıtay 1. Hukuk Dairesi 2025/5969 E. 2026/1133 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2015/23 E., 2015/109 K.

Mahkeme kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Dava, tapusuz taşınmazın tescili istemine ilişkindir.

Davacı ... ve müşterekleri; Nevşehir ili Derinkuyu ilçesi ... Köyünde yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında tescil harici bırakılan taşınmazın tapu kaydına ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak adlarına tescili istemiyle dava açmıştır.

Davalı Hazine, davanın reddini ve Hazine adına tescilini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş, kararın davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Kapatılan 16. Hukuk Dairesince "tereke adına açılan davada taraf teşkili sağlanması ve tapu kayıt kapsamına göre karar verilmesi" gereğine değinilerek karar bozulmuş, Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, verilen kesin süre içerisinde aktif dava ehliyeti sağlanmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Ne var ki; Mahkemece 30.09.2015 tarihli oturumda taraf teşkili yönünden kesin süre verilmiş ise de kesin sürenin sonuçlarının davacı tarafa ihtar edilmeden tereke lehtarlarının davaya muvafakatleri sağlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacılara, murisin terekesine temsilci tayin ettirilmesi suretiyle aktif dava ehliyeti koşulunu sağlayabilmeleri için süre ve imkan tanınmamış ve böylelikle bozma ilamının gerekleri yerine getirilmemiştir.

Hemen belirtmelidir ki; HMK’nın 94. maddesi gereğince Hakim tarafından tayin edilen kesin süreye konu olan işlem hiçbir duraksamaya yer vermeyecek şekilde açıklanarak süreye uyulmamasının hukuki sonuçları açıkça tutanağa geçirilerek ihtar edilmelidir.

Öte yandan, HGK’nın 14.06.20 23... /(13)3-9 17... /629 Karar sayılı kararında “ ... davacının vefatından sonra yargılamaya devam edilebilmesi için Mahkemece mirasçıların tamamının davaya katılımının sağlanması veya terekeye temsilci atanması yoluyla taraf teşkilinin sağlanarak yargılamaya devam edilip hüküm kurulması gerekir...” denilmektedir. Yine HGK’nın 19.04.20 22... /(14)7-7 39... /577 Karar sayılı kararında “ ... Türk Medeni Kanunu’nun 702/2. maddesinde sözü edilen terekeye ait haklar üzerinde tasarruf söz konusu ise ortakların oy birliği ile karar vermeleri maddenin açık hükmü gereği olduğundan, tasarruf işlemi niteliğindeki tapu iptali ve tescil davasının tüm mirasçılar tarafından birlikte açılması veya terekeye temsilci atanması ve bu yolla davanın yürütülmesi gerekir. Bir mirasçı tüm mirasçılar adına tek başına dava açabilirse de böyle bir davayı yalnız başına yürütemez. Bu durumda davanın hemen reddedilmeyip, diğer mirasçıların davaya katılımlarının veya muvafakatlerinin sağlanması ya da terekeye temsilci atanması için davacıya uygun süre verilmesi gerekmektedir...” açıklamalarına yer verilmiştir.

Hâl böyle olunca; Mahkemece öncelikle davacılara, mirasçıların tamamının davaya katılımının sağlanması veya terekeye temsilci tayin ettirmeleri için süre ve imkan tanınmalı, kesin süre verilmesi halinde kesin süreye uyulmamasının hukuki sonuçları açıkça tutanağa geçirilerek ihtar edilmeli, bu şekilde aktif dava ehliyeti koşulunun sağlanması halinde işin esası yönünden inceleme yapılıp sonucuna göre karar verilmelidir. Mahkemece bu husus gözetilmeksizin karar verilmesi isabetsizdir.

Davacılar vekilinin temyiz itirazı açıklanan nedenden ötürü yerindedir. Kabulü ile Mahkeme kararının, 6100 sayılı HMK'nın geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacılara iadesine, Dosyanın Derinkuyu Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 17.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.