Yargıtay 1. Hukuk Dairesi 2025/2621 E. 2026/1447 K.

MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/1427 E., 2024/1620 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Tortum Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2018/210 E., 2020/114 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Dava, kadastro öncesine nedene dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Kadastro sonucu Erzurum ili, Tortum ilçesi, ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 4 68... parsel sayılı taşınmaz Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğu belirtilerek ham toprak vasfıyla Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir.

Davacı ... ve arkadaşları; irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmıştır.

Davalı Hazine; davaya cevap vermemiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; zilyetlikle kazanım koşulları oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, kararın davalı Hazine vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; zilyetlikle kazanım koşulları oluştuğu gerekçesi ile istinaf isteğinin esastan reddine karar verilmiştir. Ne var ki; Mahkemece zilyetlikle taşınmaz edinme koşulları davacılar lehine oluştuğu gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de; TMK’nın 28. maddesi uyarınca kişiliğin ölümle son bulacağı gözetilmeksizin davacı ... ve ...’un yargılama sırasında öldüğü halde mirasçıları davaya usulünce dahil edilmeden adlarına tescil kararı verilmiş, öte yandan davacılar ve murisleri adına senetsiz edinilen taşınmazlar araştırılmamıştır.

Bilindiği üzere; 6100 sayılı HMK'nın 55. maddesinde ''taraflardan birinin ölümü hâlinde, mirasçılar mirası kabul veya reddetmemişse, bu hususta kanunla belirlenen süreler geçinceye kadar dava ertelenir. Bununla beraber hâkim, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde, talep üzerine davayı takip için kayyım atanmasına karar verebilir.'' hükmü düzenlenmiş olup dava sırasında taraflardan birinin ölümü halinde taraf teşkilinin sağlanması kamu düzenine ilişkin olup davanın her aşamasında hakim tarafından temyiz edenin sıfatına bakılmaksızın re’sen nazara alınması gereken bir olgudur.

Hâl böyle olunca; yargılama sırasında ölen davacıların mirasçılarına dava dilekçesi ekli olarak duruşma gününü bildirir tebligat çıkartılıp davada taraf teşkili usulünce sağlanmalıdır.

Kabule göre de; 3402 sayılı Kanun'un 14. maddesi uyarınca, adına tescil kararı verilecek kişi ya da kişiler ile onların mirasbırakanları ve mirasçıları adına aynı çalışma alanı içerisinde kayıtsız ve belgesizden başkaca taşınmaz mal tespit ya da tescil edilip edilmediği Tapu Müdürlüğü ve Kadastro Müdürlüğü ile Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Müdürlüğünden sorulup varsa taraf oldukları dava dosyaları getirtilmeli, aynı Kanun'un 03.07.2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma Ve Arazi Kullanımı Kanunu ile değiştirilen 14/2. maddesi hükmü gözetilerek sulu ve susuz olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenip Kanun'un getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanmalı; bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Yukarıda değinilen hususlar göz ardı edilerek karar verilmesi doğru değildir.

Davalı Hazine vekilinin açıklanan nedenden ötürü yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz eden davalı Hazine harçtan muaf bulunduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.