Yargıtay 1. Hukuk Dairesi 2024/4229 E. 2025/4104 K.

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/1349 E., 2024/1573 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Saray (Tekirdağ) 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/20 E., 2023/421 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacılar; murisleri ...'ın dava konusu 1 ada 50 parsel sayılı taşınmazını muvazaalı olarak davalıya bağışladığını, taşınmazı halen murisin eşinin kullandığını, temlikin mirastan mal kaçırma amaçlı olduğunu ileri sürerek tapu kaydının iptali ile miras payları oranında adlarına tescilini, olmadığı takdirde tenkis ile davacılar adına tesciline karar verilmesini istemişlerdir.

II. CEVAP Davalı (adına velisi); bağış akdinin gerçek olduğunu, davacıların saklı pay mirasçısı olmadıklarını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacıların muris muvazaası taleplerine konu işlemin bağış işlemi olduğu, gizli bir amaç bulunmadığı, murisin amacının ve yaptığı işlemin aynı olduğu gerekçesiyle muris muvazaasına dayalı tapu iptal-tescil talebi yönünden davanın reddine; tenkis talebinde bulunabilmek için saklı paylı mirasçı olmak gerektiği, davacıların murisin kardeşi olduğu, mirasta saklı paylarının olmadığı, aktif husumetleri bulunmadığı gerekçesiyle tenkis talebi yönünden aktif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; muristen bağış yoluyla temlik edilen dava konusu taşınmaz bakımından muris muvazaası iddiasının hukuki dayanağını oluşturan 01.04.1974 tarih, 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının uygulama yeri bulunmadığı, muris muvazaasına dayalı olarak tapu iptal ve tescil iddiasının dinlenme olanağı olmadığı, tenkis talebi yönünden 4721 sayılı Kanun'un 506. maddesinde kardeşlerin saklı pay sahibi mirasçılar arasında sayılmadığı, verilen kararda bahsedilen hususlar yönünden bir isabetsizlik bulunmadığı, öte yandan, davanın reddi halinde maktu harç alınması gerekirken nispi harç alınmasının doğru olmadığı gerekçeleriyle 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca davacıların istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmak suretiyle, muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil talebinin dinlenme olanağı bulunmadığından davanın usulden reddine, tenkis talebi yönünden aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, muris ... ölümünden sonra taşınmazı sadece eşinin kullanmasını ve sonra da mülkiyetin eşine dönmesini amaçlayarak muvazaalı işlemin dava ile iptalini engellemek amacıyla bağış olarak gösterildiğini bildirerek ve önceki beyanlarını tekrarla kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Dava, muris muvazaası hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde tenkis istemine ilişkindir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; 1952 doğumlu muris ...'ın 25.01.2021 tarihinde ölümü ile geride mirasçıları olarak dava dışı eşi ... ile davacı kardeşlerinin kaldığı, muris .... çekişme konusu 1 ada 50 parsel sayılı taşınmazını 19.02.2020 tarihinde bağış suretiyle davalı ...'a devrettiği anlaşılmaktadır.

Kural olarak Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararları konuları ile sınırlı, gerekçeleri ile aydınlatıcı ve sonuçları ile bağlayıcıdır. Butlan sonucunu doğurarak mirasbırakanın temliki tasarruflarının iptaline imkan tanıyan 01.04.1974 tarih, 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının uygulanabilmesi için, temliki tasarrufa konu yapılan taşınmazın mirasbırakanın tapulu malı olması, gerçekte bağışlamak istediği bu malı ile ilgili olarak tapu memuru huzurunda iradesini satış doğrultusunda açıklaması gerekmektedir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup özellikle dava konusu taşınmaz bağış suretiyle devredildiğinden somut olayda İçtihadı Birleştirme Kararının uygulama yeri bulunmadığı, bu suretle muris muvazaası hukuki nedenine dayalı davanın reddine, davacılar saklı pay mirasçıları arasında olmadığından tenkis talebi yönünden ise davanın usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı gözetilerek davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı 187,80 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacılardan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

30.09.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.