Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/418 E. 2024/238 K.

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: *** Esas - *** T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİKARAR ESAS NO : *** KARAR NO : *** HAKİM : *** KATİP : *** DAVACI : *** VEKİLLERİ : Av. Av. DAVALI : 1- *** VEKİLLERİ : Av. Av. DAVALILAR : 2- *** 3- *** 4- *** VEKİLİ : Av. DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : *** KARAR TARİHİ : *** GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : *** Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ...'ın Özel Güvenlik Görevlisi olarak 20.10.2009 - 15.02.2014 tarihleri arasında Kayseri Başmüdürlüğünde özel güvenlik işlerini yürüten çeşitli özel güvenlik şirketlerinde çalıştığını, en son çalıştığı ... Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi - ... Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi iş ortaklığı tarafından 15.02.2014 tarihinde iş akdinin feshedildiğini, ... tarafından Kıdem ve İhbar Tazminatı ile yıllık izin ücreti alacaklarının tahsili talebiyle Artova Asliye Hukuk Mahkemesinin *** Esas sayılı dosyası ile müvekkili kurum aleyhine alacak davası açıldığını, yapılan yargılama sonucunda Artova Asliye Hukuk Mahkemesinin *** Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verildiğini, karar aleyhine temyiz başvurusunda bulunulduğunu, Yargıtay 9.Hukuk Dairesinin *** karar sayılı kararı ile mahkeme kararının düzeltilerek onandığını, mahkeme kararının davacı ... vekili tarafından Tokat 1. İcra Dairesinin *** sayılı dosyası ile takibe konulduğunu, mahkeme kararının kesinleşmesi üzerine dosya hesabında gözüken 8.000,00-TL borcun 28.05.2019 tarihinde müvekkili kurum tarafından icra dosyasına yatırıldığını, davalı şirketlere yaptıkları yazılı bildirime rağmen işçilik alacakları olarak yaptıkları icra ödemesinden sorumlu oldukları parayı ödemediklerini, 20.10.2009 – 31.12.2009 dönemi için ... Özel Güvenlik Eğitim Alarm ve Koruma Hiz. Limited Şirketi ile müvekkili idare arasında 30.12.2008 tarihli sözleşme imzalandığını, 01.01.2010 – 31.12.2010 dönemi için ... Özel Güvenlik Eğitim Alarm ve Koruma Hiz. Limited Şirketi ile müvekkili idare arasında 30.12.2009 tarihli sözleşme imzalandığını, 01.01.2011 – 31.12.2011 dönemi için ... Özel Güvenlik Eğitim Alarm ve Koruma Hiz. Limited Şirketi ile müvekkili idare arasında 20.12.2010 tarihli sözleşme imzalandığını, 01.01.2012 – 31.12.2013 dönemi için ... Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti - ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. - *** Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Ltd. Şti. iş ortaklığı ile müvekkili İdare arasında 21/12/2011 tarihli sözleşme imzalandığını, 01.01.2014 – 15.02.2014 dönemi için ... Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti - ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti iş ortaklığı ile müvekkili idare arasında 27.11.2013 tarihli sözleşme imzalandığını, dava dışı özel güvenlik görevlisi ...'ın işten ayrıldığı tarihe kadar, müvekkili kurum bünyesinde ihale ile özel güvenlik hizmetlerinde bulunan, farklı şirketlerde görev aldığını, ...'a ödenen işçilik alacaklarının isimleri belirtilen firmalarla imzalanan sözleşmeler gereği ödeme tarihinden itibaren uygulanacak sözleşme faiziyle-faiz belirtilmeyen sözleşmelerde ticari faiziyle birlikte davalı şirketlerden sorumlulukları oranında müştereken ve müteselsilen rücuan tahsilini talep ettiklerini belirterek taraflarınca ...'a icra takibi neticesinde ödenen 8.000,00- TL' nin ödeme tarihi olan 28.05.2019 'dan itibaren uygulanacak sözleşme faizleri, faiz oranı belirlenmeyen sözleşmelerde ticari faiziyle birlikte sorumlulukları oranında müştereken ve müteselsilen davalılardan rücuan tahsilini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı ... Özel Güvenlik Eğitim Alarm ve Koruma Hizm. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın talep ettiği alacağın zamanaşımına uğradığını, bu nedenle zamanaşımı itirazında bulunduklarını, işçinin kıdem tazminatının kim tarafından ödeneceğinin belirsizliğinin İş Kanunu 112. Madde kapsamında açıklığa kavuşturulduğunu, söz konusu madde kapsamında kıdem tazminatı ödemesinde kamu kurumlarının sorumlu olduğunu, yürürlükte olan madde emredici nitelikte olup, işçinin kıdem tazminatı kamu kurumu tarafından ödenmesi gerektiğini, her ne kadar AYM tarafından m.112/6 iptal edilmiş olsa da hem Kamu İhale Tebliği 78.30'daki düzenleme, hem de İş Kanunu 112. maddesi gereğince kıdem tazminatından asıl sorumlunun asıl işveren kamu kurum ve kuruluşları olduğunun açık ve emredici olarak yasayla hüküm altına alındığını, müvekkili şirketin kıdem tazminatından sorumluluğunun bulunmadığını belirterek davanın müvekkili bakımından reddine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER:Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır. Davacı Toprak Mahsulleri Ofisi'ne müzekkere yazılarak dava dışı ...'ın iş alımına ilişkin sözleşme ve şartname örnekleri celp edilmiştir. Artova Asliye Hukuk Mahkemesi'nin *** karar sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilmiştir. SGK Kayseri İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ...'ın SGK hizmet döküm cetveli celp edilmiştir. Tokat 1. İcra Müdürlüğü'nün *** sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilmiştir. Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, nitelikli hesap uzmanı ... 18/01/2024 tarihli raporunda özetle; 1- Davalı yüklenici ...... Ltd. Şti.nin 3.008,89 TL'den 28/05/2019 ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte, 2- Davalı yükleniciler ***... Ltd. Şti. & ...... Ltd. Şti. & ***... Ltd. Şti.nin 2.735,35 TL'den 28/05/2019 ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen, 3- Davalı yüklenici ***... Ltd. Şti. & ...... Ltd. Şti.nin 2.255,76 TL (2.084,8 TL ihbar ve yıllık izin alacağı + 170,96 TL diğer alacaklar)'den 28/05/2019 ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen, Davacı kuruma/işverene karşı sorumlu olduğu kanaatinde olduğu yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir. Bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı vekilinin beyan dilekçesi sunduğu, davalılar ... Güvenlik Danışmanlık, Eğitim alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti, ... Güvenlik Ltd.Şti ve ... Sistemleri Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti vekilinin ve davalı ... Özel Güvenlik Eğitim Alarm ve Koruma Hizmetleri Ltd.Şti vekilinin beyan ve itiraz dilekçesi sundukları görülmüştür. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava, davacı iş sahibi tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacağının davalı yüklenicilerden tahsili talebine yönelik rücuen tazminat istemine ilişkindir. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup, bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin ferileri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir. Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır. Davanın itirazın iptali şeklinde açılmış olması durumunda ise takibin hangi davalı açısından hangi miktarla devam edeceği ayrı ayrı belirlenmelidir. Öte yandan davalı iş verenlerin dava açılmadan önce Artova Asliye Hukuk Mahkemesinin *** Karar sayılı sayılı dosyasında haklarında hüküm kurulmuş olduğu anlaşılmakla ödeme tarihinde temerrüde düştüğü göz önünde bulundurulmalıdır. (23. Hukuk Dairesi *** Karar) Davalı yüklenici tacir olup, 6102 sayılı TTK'nın 19/2. maddesi gereğince taraflardan biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler, kanunda aksine hüküm yoksa diğer taraf için de ticari iş sayılmaktadır. Ticari işlerde 3095 sayılı Yasa'nın 2/2. maddesine göre avans oranında faiz istenebilecektir. (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi *** Karar) Bu durumda davalı yüklenicinin son işveren olması nedeniyle yukarıda belirlenen ilkeler çerçevesinde son iş verenin ihbar tazminatı alacağının fer'ileri ile birlikte tamamından sorumlu olduğu, kıdem tazminatından ve fer'ilerinden ise ödeme yapılan dava dışı işçilerin davalı yüklenici-son işverende çalıştıkları dönem için bu işverende geçirdikleri çalışma süreleri ile orantılı olarak sorumlu olacağı anlaşılmıştır. (Kayseri BAM 6. HD *** Karar) Ödeme belgeleri, taraflar arasında düzenlenen Özel Güvenlik Hizmeti Alımına ilişkin Sözleşmeler ve eki Şartnameler, tarafların ticari defter ve kayıtları, SGK kayıtları, TMO Genel Müdürlüğü kayıtları, sözleşmeler, Teknik ve İdari şartname ve tarafların dayandığı tüm deliller celp edilmiş, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; 4857 sayılı yasanın 112. maddesi gereğince dava dışı işçinin hakettiği 8.000,00-TL yıllık izin alacağı, kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı alacağı davacı kurum tarafından ödenmiştir. 18/01/2024 tarihli bilirkişi raporundaki hesaplamalar hükme esas alınarak açılan davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile; 1-Davanın KABULÜ ile; A) 2.735,35-TL'nin 28/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılar ... Güvenlik, Danışmanlık, Eğitim, Alarm Cihazları Ve Sistemleri Ltd. Şti, ... Sistemleri Özel Güvenlik, Ticaret Ltd. Şti ve ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, B) 2.255,76-TL'nin 28/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılar ... Güvenlik, Danışmanlık, Eğitim, Alarm Cihazları Ve Sistemleri Ltd. Şti ve ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, C)3.008,89-TL 'nin 28/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ... Özel Güvenlik, Eğitim, Alarm Cihazları Ve koruma hizmetleri Ltd. Şti'nden alınarak davacıya verilmesine, 2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gereken 546,48-TL harcın dava açılırken alınan 179,90-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 366,58-TL karar ve ilam harcının (davalılar ... Güvenlik, Danışmanlık, Eğitim, Alarm Cihazları Ve Sistemleri Ltd. Şti, ... Sistemleri Özel Güvenlik, Ticaret Ltd. Şti ve ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti'nin 186,85-TL ile, davalılar ... Güvenlik, Danışmanlık, Eğitim, Alarm Cihazları Ve Sistemleri Ltd. Şti ve ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti'nin154,09-TL ile müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmasına), (davalı ... Özel Güvenlik, Eğitim, Alarm Cihazları Ve koruma hizmetleri Ltd. Şti'nin 205,53 TL ile sınırlı sorumlu olmaları koşuluyla) davalılardan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin)(davalılar ... Güvenlik, Danışmanlık, Eğitim, Alarm Cihazları Ve Sistemleri Ltd. Şti, ... Sistemleri Özel Güvenlik, Ticaret Ltd. Şti ve ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti'nin 1.094,14-TL ile, davalılar ... Güvenlik, Danışmanlık, Eğitim, Alarm Cihazları Ve Sistemleri Ltd. Şti ve ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti'nin 902,30-TL ile müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmasına), (davalı ... Özel Güvenlik, Eğitim, Alarm Cihazları Ve koruma hizmetleri Ltd. Şti'nin 1.203,55 TL ile sınırlı sorumlu olmaları koşuluyla ile davalılardan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 4-Davacı tarafın yaptığı 179,90-TL başvurma harcı, 179,90 TL peşin harç, 1.500,00-TL bilirkişi ücreti, 407,25-TL posta ve tebligat ücreti olmak üzere toplam 2.267,05 TL yargılama giderinin (davalılar ... Güvenlik, Danışmanlık, Eğitim, Alarm Cihazları Ve Sistemleri Ltd. Şti, ... Sistemleri Özel Güvenlik, Ticaret Ltd. Şti ve ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti'nin 775,14-TL ile, davalılar ... Güvenlik, Danışmanlık, Eğitim, Alarm Cihazları Ve Sistemleri Ltd. Şti ve ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti'nin 639,24-TL ile müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmasına), (davalı ... Özel Güvenlik, Eğitim, Alarm Cihazları Ve koruma hizmetleri Ltd. Şti'nin 852,66 TL ile sınırlı sorumlu olmaları koşuluyla ile davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 5-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine, 6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 8.000,00-TL vekalet ücretinin (davalılar ... Güvenlik, Danışmanlık, Eğitim, Alarm Cihazları Ve Sistemleri Ltd. Şti, ... Sistemleri Özel Güvenlik, Ticaret Ltd. Şti ve ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti'nin 2.735,35 TL ile, davalılar ... Güvenlik, Danışmanlık, Eğitim, Alarm Cihazları Ve Sistemleri Ltd. Şti ve ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti'nin 2.255,76-TL ile müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmasına), (davalı ... Özel Güvenlik, Eğitim, Alarm Cihazları Ve koruma hizmetleri Ltd. Şti'nin 3.008,89 TL ile sınırlı sorumlu olmaları koşuluyla ile davalılardan alınarak davacıya verilmesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda miktar yönünden kesin olarak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/03/2024 Katip 168038 e-imzalıdır Hakim 216079 e-imzalıdır