İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/463 E. 2023/10 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) ESAS NO :2021/463 Esas KARAR NO :2023/10 DAVA :İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) DAVA TARİHİ :26/11/2021 KARAR TARİHİ :19/01/2023 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının uluslararası taşımada taşıyan acentesi olduğunu, acentelik ilişkisinin taşıyanla kendi arasında olduğunu, elde edeceği kazanç, gelir veya komisyon gibi unsurların davacı ile arasındaki anlaşmaya dayandığını, taşıyanın taşımak için teslim aldığı emtiayı varma yerinde alıcısına davacıya teslim edene kadarki sürecin tamamının taşıma süreci olduğunu, navlun karşılığının ifa edildiğini, taşıyanın acente kullanmasının, şube veya temsilcilerden yararlanmasının taşıyanın ticari kararı ve uygulaması olduğunu, davacı ile davalı arasında akdi ilişki olmadığını, davacının tek borcu olduğunu, navlun ödenmesinin temini olduğunu, bunun dışında zorunlu gerekli masrafları ödeme yükümlülüğü olduğunu, masrafaTürk Dil Kurumu’na göre harcanan para, gider denildiğini, masraf edilmeyen bir ödeme taşıyan veya acentesi tarafından istenemeyeceğini, TTK’nın 1196. madde 1. fıkrasına göre taşıyan navlun dışında pey akçesi prim, bahşiş ve benzeri bir ad altında başkaca bir istemde bulunamaz denildiğini, dava konusu olayda davacının ... menşeli ... firmasında 23.12.2020 tarihli ... Ltd. şirketinin düzenlediği fatura ile toplam 14.700,00 USD bedelli “şarj edilebilir lityum batarya set halinde) satın aldığını, davacının ... menşeli ... firmasında 21.12.2020 tarihli .... Ltd. şirketinin düzenlediği fatura ile toplam 6.097,00 USD bedelli “motor (aksesuarları ile birlikte set halinde)” satın aldığını, ithalata konu emtiaların ... sunulu ... ve ... numaralı konşimento ile ... limanından yüklendiğini, ... dava dışı fiili taşıyan ... tarafından deniz yolu ile taşındığını, Türkiye’de yerleşik acente olarak davalı firma, ifa yardımcısı doğrudan temsilcisi olarak yer aldığını, ithalata konu emtiaların ...sunulu ... numaralı konşimento ile ... yüklendiğini, .... dava dışı fiili taşıyan ... tarafından deniz yolu ile taşındığını, Türkiye’de yerleşik acente olarak davalı firma, ifa yardımcısı doğrudan temsilci olarak yer aldığını, konşimentoda emtiaların ... yani navlun ücreti ödenmiş olarak ve ... teslim şekli ile taşıma taahhüt edildiğini ve gerçekleştiğini, ithalata konu emtiaların .... limanına vardığında davalı tarafından davacıya varış bildirimi yapıldığını, varış bildiriminde emtiaların tesliminin .... Geçici Depolama'dan yapılacağını, ancak davalıdan ...Masraflar, Manifest gibi faturalandırılan ücretlerin emtiaların tesliminden önce peşin olarak ödenmesinin gerektiğinin ifade edildiğini, faturalara 05.04.2021,11.02.2021 tarihinde itiraz edildiğini, davalı tarafından fatura içeriğinin ücret ödenmeden malın teslim edilmeyeceğinin bildirildiğini, davalı tarafından bu bedellerin zilyetlik hak ve yetkisinin haksız ve kötüye kullanımı suretle daha yüksek maliyete katlanmak istemediğinden ihtirazı kayıtla ödenmek zorunda kalındığını, dava konusu taşımaya ilişkin uyuşmazlıkta konşimento üzerine düşülen ... navlun ücreti ... ve ...’a ödenmiş olarak teslim yeri ise ... konteyner yük istasyonunda geçici depolama yerinde yük boşaltılmış olarak teslim edileceği şekilde taşıma taahhüt edildiğini ve gerçekleştiğini, ... kaydı karşısında geçici depolama yerine teslim öncesi aşama için davalının davacıya yeni bir hizmet sunmasının söz konusu olamayacağını, zorunlu masraflar dışında ödeme talebinde bulunması navlun sözleşmesi ve kanun açık hükümlerine aykırı olduğunu, geçici depolama masraflarının ise davacı sorumluluğunda olduğunu, davacının ihtirazı kayıtla ödemek zorunda kaldığı fatura kalemlerinin davacının borcu olmayan ve ödemesi haksız talep edilen bir unsur olduğunu, davacının ithal ettiği emtia için kendisine veya belirtilen geçici depolama yerine teslim edilene kadar olan ödemeyi yükün ... ihracatçılarına tam olarak yaptığını, davalının kendi adına veya davacı adına talep edebileceği bir navlun veya ek ödeme söz konusu olamayacağını, davalıya ödeme yapılmak durumunda kalınan fatura kaynaklı ödemelerin takip ve dava konusu olduğunu, fatura bilgilerinin; ... fatura numaralı 25.03.2021 tarihli, ... 1.394,76 USD, Manifest 100,00 USD, Toplam 1.512,76 USD Kdv Dahil olduğunu, ... fatura numaralı 25.03.2021 tarihli, ... Masraflar 1.463,52 USD, Manifest 100,00 USD, Toplam 1.581,52 USD Kdv Dahil olduğunu, ... fatura numaralı 08.02.2021 tarihli, ... Masraflar 768,00 USD, Manifest 100,00 USD, Toplam 868,00 USD Kdv Dahil olduğunu, davacıya davalının kendi adına ve kendi hesabına hizmet vermesinin söz konusu olabilmesi için akdi ilişki olması gerektiğini, böyle bir akdi ilişki olmadığını, verilen hizmetin ancak davacı taşıyan adına olabileceğini, bu nedenle düzenlenen faturanın sıfat bakımından haksız olduğunu, ihtirazı kayıtla 25.03.2021 ve 05.02.2021 tarihinde ödeme yapıldığını, herhangi bir iade olmadığını, davalı aleyhinde ... 17. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından takibe itiraz edildiğini, takibin durduğunu, yapılan arabuluculuk görüşmelerinin ... sayılı dosyası ile 08.06.2021 tarihinde anlaşamama ile sonuçlandığını belirterek, davanın kabulünü, ... 17. İcra Müdürlüğünün...Esas sayılı dosyası üzerinden takibin devamını, borçlunun borca itirazının iptalini, haksız itiraz eden borçlu aleyhine alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddia ve taleplerinin yersiz olduğunu, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, taraflar arasında herhangi bir sözleşme bulunmadığını, davalının taşımacılık acentesi olarak hizmet verdiğini, taşıyan olmadığını, davalının talep ve iddialarının kendisi ile ürünü satın aldığı firma ya da taşıyan ile arasındaki sözleşme şartlarına göre irdelediğini, husumete yönelik itirazları olduğunu, davalının davacı ve davacının yükünü satın aldığı ya da taşıma hizmeti satın aldığı firma arasında yapılan sözleşmeye göre söz konusu ürünlerin gümrük işlemlerini takip ederek nihayete erdirdiğini, bu kapsamda oluşan masrafları ve kendi aracılık hizmetine karşılık gelen tutarları tahsil ettiğini, davacının davalıya yönelik hileli hareket ederek ürünleri rehin aldığı iddialarının yersiz olduğunu, davacı ile ürün satın aldığı dava dışı firma arasında meydana gelen ihtilafların kaynaklandığının göz ardı edildiğini belirterek, itirazın iptali davasının reddini, %20’den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. Dava, taraflar arasındaki deniz taşıma ilişkisinden kaynaklanan ve ihtirazi kayıtla ödendiği belirtilen bedellerin tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın davacı adına düzenlenen takibe konu alacak kalemlerinden davacının sorumlu olup olmadığı, davalı tarafça bu bedellerin dava dışı kurum yada şirketlere ödenip ödenmediği ve buna göre varsa davacı alacak miktarının tespiti noktalarında toplanmıştır. ... 17. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 07/04/2021 tarihinde takibe başlandığı, ödeme emrinin davalı borçluya 27/04/2021 tarihinde tebliği üzerine davalı borçlunun 28/04/2021 tarihli borca itiraz dilekçesi ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 26/11/2021 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal sürede açıldığı anlaşılmıştır. Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Serbest Mali Müşavir ..., Uzakyol Kaptanı ...ve Taşıma Uzmanı ... tarafından tanzim edilen 02/08/2022 havale tarihli raporda özetle; bahse konu davacı-davalı delillerinin tetkiki ve tüm dosya muhteviyatının dikkatle incelenmesi neticesinde ve denizcilik piyasasındaki hakim teamül de nazarı dikkate alınmak sureti ile manifesto ücretini talep edemeyeceği, TTK madde 1203 tahtında, Davalı Şirket’in Davacı adına, liman içi masrafları-lokal masrafları yaptığının anlaşılamadığı, davalının davacı adına katlandığını beyan ettiği alt faturaların içeriğinin ve hangi hizmetler için yapıldığının ispata muhtaç olduğu belirtilmiştir. İtirazın iptali davası, kendine özgü şartları olan bir dava türü olup, itirazın iptali davasının görülebilmesi için geçerli bir icra takibinin bulunması gerekir. İİK 58/3 maddesi ile; alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarı ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı gün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği ve faizinin takip talebinde belirtilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Yine aynı Kanunun 60.maddesinin birinci fıkrasının birinci bendinde; alacaklının veya vekilinin banka hesap numarası hariç olmak üzere, 58.maddeye göre takip talebine yazılması gereken hususların ödeme emrinde de bulunması gerektiği düzenlenmiştir. Buna göre, alacaklı, yabancı para alacağının TL karşılığını, takip talebinde göstermek zorunda olup, buna bağlı olarak bu zorunluluğun ödeme emrinde de yerine getirilmesi gerekmektedir. Bu noksanlık kamu düzeni ile ilgili olup, takibin her safhasında re'sen göz önünde tutulmalıdır. Yargıtay 12 HD'nin yerleşik kararaları gereği bu eksiklik süresiz şikayet yoluyla takibin iptali sebebidir. (HGK’nun 12.05.1999 tarih 99/12-271 E, 99/301 K. sayılı kararı). Eldeki dosyada; davacı tarafından davalı aleyhine ... 17. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı icra takip dosyası ile TTK 1196 ve 1203 gereği ihtirazı kayıtla ödenen bedellerin iadesi talebi açıklaması ile 3.980,28 USD alacak için ilamsız icra takibine başlandığı, hem takip talebinde hem de ödeme emrinde alacağın TL karşılığının ya da harca esas değerin gösterilmediği, takibin belirtilen şartları taşımadığı anlaşılmıştır. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nin 2022/648 Esas ve 2022/686 Karar numaralı 12/05/2022 tarihli ilamında da belirtildiği hali ile, bu durumda geçerli bir icra takibi bulunmadığının kabulü ile davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine karar vermek gerekmiştir. Her ne kadar İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12 HD, 13 HD ve 14 HD tarafından, Uyap'ta yabancı para karşılığının yazılamadığı gerekçesi ile aksi yönde karalar verilmişse de, bu kararlara konu takiplerde davalı borçlu aleyhine takibe konu bedelin TL karşılığının gösterildiği ayrı ödeme emirlerinin de tebliğ edildiği anlaşılmış ancak eldeki dosyada davalı borçluya gönderilen tek ödeme emrinin ve dosyada tek takip talebinin bulunduğu görülmüştür. Açıklanan nedenlerle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nin 2022/648 Esas ve 2022/686 Karar numaralı 12/05/2022 tarihli ilamı da dikkate alınarak aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: 1-Dava şartı yokluğu nedeni ile davanın USULDEN REDDİNE, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 661,61 TL den karar harcı olan 179,90 TL nin mahsubu ile fazla alınan 481,71 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine, 3-Davalı vekili için takdir edilen 9.200,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, 4-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.19/01/2023 Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır