İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/148 E. 2025/288 K.

T.C. İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2025/148 Esas KARAR NO:2025/288 DAVA:Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:28/02/2025 KARAR TARİHİ:24/04/2025 Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde: Müvekkili firma, uzun yıllardır güneş enerjisi sektöründe önemli bir deneyime sahip, ... büyüklüğünde üretim ve satış yapan, büyük projeler gerçekleştiren Türkiye'nin önde gelen ve aranılan hatırı sayılır firmalarından biri olduğunu, dünya genelinde ve küresel düzeyde isim yapmış ... Türkiye olarak faaliyet yürüten 5 kıtaya ve 55' in üzerinde ülkeye seramik, porselen, cam mozaik ve vitrifiye ihracat yapan, ülkemize vergi anlamında katma değer katan ve Türkiye ayağını oluşturan ... ... - ... ... San. Turizm ve Tic. A.Ş firmasının .... ... Banyo Çatı Üstü PV Güneş Enerji Santrali Yapım işi ile ... ... ... ... Çatı Üstü Güneş Enerji Santrali Yapım işini üstlendiğini, üstlendiği bu projelerle ilgili olarak davalı şirket ile iki adet alt taşeronluk sözleşmesi imzaladığını, ... Seramik - ... ... A.Ş firmasının .... OSB'de bulunan fabrikasının Çatı Üstü PV Güneş Enerji Santrali Yapım işini KDV hariç, 19USD/kWp birim fiyat ile 12.09.2023 tarihinde alt taşeronluk sözleşmesi akdedilmiştir. İşin süresi 4 ay (120 takvim günü) olarak kararlaştırıldığını, ... ... ... ... - ... fabrikasına 16 MWp Çatı Üstü PV Güneş Enerji Santrali Yapım işi için aynı birim fiyatla 12.09.2023 tarihinde alt taşeronluk sözleşmesi akdedildiğini, iş için de işin başlaması ve natamam şekilde teslimi için işin başlamasından itibaren 4 aylık (120 takvim günü) süre öngörüldüğünü, sözleşme bedelleri sözleşmenin 16. maddesinde düzenlendiğini, sözleşmelere bir bedel konulduğunu, kurulacak GES santralinin, yetkili kurumlarca onaylanan güç miktarına göre sözleşme bedeli belirlendiğini, dolayısıyla kurulacak santralin gücünün artması ya da eksilmesi durumlarına göre fiyat belirleneceğini, bu durum sözleşmenin 16. maddesine şerh düşüldüğünü, önemli olan birim fiyatın belirlenmesi olduğunu, ... için 4.618,4-kWp, ... Banyo için 3.459,2-kWp, ... ... için ise 15.492,8-kWp gücündeki santralin kurulmasına onay vermiştir. Buna göre üç işin toplam bedeli; 23.570,4-kWp X 19.000-USD birim fiyat = 447.837,6-USD' dir. Bu rakama % 20 KDV ilave edildiğinde üç sözleşmenin bedeli 537.405,12-USD olduğunu, davalı sözleşme gereği yükümlülüklerini yerine getirmediğini, işçilerine ödeme yapmadığını, işçilerin barınma ve iaşelerini karşılamadığını, bir kısım işlere ise hiç başladıklarını, ... Söke işinin % 80 ini ... ... işinin % 70 ını, ... işinin ise % 70'ını tamamladığını, müvekkili şirket asıl işverene karşı yükümlülüklerini yerine getirmek ve kendi itibarına zarar gelmemesi için eksik kalan işleri daha fazla ücret ödemek suretiyle ... ve davalı şirketin çalışanları ... ve ekibine yaptırdığını, sözleşmenin 20.maddesinde fesih ile ilgili düzenleme yapıldığını, davalı üstlendiği işi hem süresinde yapmayıp hem yarım bıraktığı için davalıya 31.05.2024 tarihli ihtar gönderildiğini, ihtar içeriğinde 10 gün içinde işin teslim edilmesinin istendiğini, davalı ihtara .... Noterliğinin 14.06.2024 T. ve ... yevmiye nolu ihtarı ile cevap vererek iddiaları kabul etmediğini, 14.06.2024 tarihi itibariyle işe devam etmeyeceklerini bildirdiğini, ihtar müvekkile ulaşmadan, ihtarın çekildiği gün işe devam etmeyeceklerini bildirmesi zaten işe devam etmediklerini açıkça gösterdiğini, ihtar içeriğinde ödemeleri geç aldığı gibi savunmalarda bulunmuşsa da ödeme tablosunda görüleceği üzere ödemeleri hakkından fazla bir şekilde aldığını, davalının çektiği ihtara ... 5. Noterliğinin 28.06.2024 tarih ve ... yev. nolu ihtarı ile cevap verilerek iddialar kabul edilmemiş ve fiili duruma ilişkin cevaplar verildiğini, sözleşmenin 17. maddesine göre ödemeler, davalı hak edişe ilişkin rapor düzenleyecek ve bu rapordan sonra 3 gün içinde yapılacağını, davalı müvekkile hiç bir hak ediş raporu sunmadığını, işçilerin otel ücretlerinin ödenmemesi, yemek ücretlerinin ödenmemesi maaşların ödenmemesi gibi gerekçelerle müvekkili hak edişler tamamlanmadan ödemeler yapmak zorunda kaldığını, bizzat davalı şirketin yetkilisi ..., ... Söke projesinin invertör odaları ve 3-5. bölge kablo çekimi işlerini müvekkile bilgi bile vermeden ... isimli firmaya 45.000-USD bedelle taşere ettiğini, bu firmanın parasını müvekkili ödemek zorunda kaldığını, daha sonra bir çok işi de ... isimli şirkete yaptırmak zorunda kaldığını, davalı... işinin % 80 ini bitirdiğini, iş bitirme oranına göre bu işten hak ettiği ücret KDV dahil 235.490,56-USD olduğunu, ... ... işinin % 70' ini bitirdiğini, iş bitirme oranına göre bu iş için hak ettiği ücret 46.007,36 USD olduğunu, ... işinin ise % 70'ını tamamladığını, iş bitirme oranına göre bu iş için hak ettiği ücret 61.424,72-USD olduğunu, özetle davalının toplam hak edişi KDV dahil 411.507 USD olduğunu, davalının toplam hak edişi 411.507 USD iken davalıya ödenen bedel 468.100,31 USD olduğunu, ödemelerin tamamı banka havalesi olduğunu, ekstre dilekçemize ekli olduğunu, davacıya 56.593,31-USD fazla ödeme yapıldığını, hesap yapılmak üzere müvekkilinin gecikmeden kaynaklanan hakları ile aynı iş için üçüncü şahıslara yaptığı fazla ödemeden kaynaklanan hakları saklı kalmak kaydıyla 29.05.2024 tarihi itibariyle hesap kapatıldığını, muavin defter kayıtlarında taraflar arasında borç alacak kaydı olduğunu, davalı şayet işini düzgün ve süresinde yapsaydı toplam üç işin bedeli KDV dahil 537.405,12-USD olduğunu, müvekkili işin bitirilmesi için, davalı tarafından işin taşere edildiği ... Elk. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.'ne tamamı banka havalesi ve açıklamalarında proje isminin yazıldığı 73.160,32-USD gönderdiğini, davalı şirketin çalışanı iken davalıdan maaş ve masraflarını alamayan ... isimli kişiyi de tamamı banka havalesi ve proje ismi yazmak suretiyle 103.100,31-USD gönderdiğini, davalıyla yapılan sözleşmeye göre KDV dahil toplam 537.405,12 USD' ye bitirilmesi gereken iş için müvekkili toplam 644.360,94 USD ödeme yaptığını, buna göre müvekkili her koşulda davalının işi bitirmemesi nedeniyle 106.955,82 USD zarara uğradığını, müvekkili davalıdan olan kambiyo evrakına bağlanmış 40.000-USD alacağı için davalı şirket aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlattığını, takibin kesinleştiğini, davalı şirketin taşınmazlarına haciz konularak satış işlemlerine başladığını, müvekkili ayrıca davalıyla yapılan sözleşmeler kapsamında uğradığı zararlar için davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasıyla 117.062,20-USD bedelli takip yaptığını, davalı borçlu tarafından yapılan kötü niyetli itiraz üzerine takibin durduğunu, davalı şirketin yetkilisinin de imzasını içeren 984.656 TL'lik kambiyo takibi için ise borçlu iflas ettiğini, mal varlığı yukarıda yazılan alacağı dahi karşılamadığını, henüz takip yapılmadığını, dava ile öncelikle müvekkilin davalı şirkete .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasıyla 61.293 USD asıl alacak ve ferileri yönünden borçlu olmadığının tespitini, İİK 72. Maddesinde ifade edildiği üzere ''Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırşa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz.'' hükmü kapsamında davalıdan % 20 kötü niyet tazminatı taleplerinin bulunduğunu, takas mahsup talepleri yapılacak yargılama sonunda talepleri yönünden aksi kanaatte olur ise veya talebimiz hakkında kısmen karar verecek olur ise müvekkilinin davalı aleyhine başlattığı ve kesinleşen .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasındaki alacağın davalı borçlu olmadıklarının tespitini talep ettiklerin dosyadan takas mahsubunu talep ettiklerini, davalı şirket halihazırda borca batık ve aciz halinde olduğunu, icra dosyasında yatırılacak bedel davalı alacaklıya ödendiği takdirde huzurdaki dava kabul edilse dahi iade alınmasının mümkün olmadığını, İİK 72 maddesine göre icra takibinden sonra takibin durdurulmasına karar verilemeyecek ise de alacağın % 15 inin mahkeme veznesine bloke edilmesi halinde icra dosyasına yatırılan bedelin alacaklıya ödenmemesine karar verilebileceği düzenlendiğini, ilgili hüküm uyarınca teminatın yatırılması halinde icra dosyasına yatırılan bedelin alacaklıya ödenmemesi konusunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini, öncelikle İİK.72/3 maddesi mucibince, teminatsız olarak, bu talepleri kabul görmediği takdirde mahkemenin takdir edeceği teminat mukabilinde ihtiyati tedbir kararı verilerek icra veznesine girecek paranın davalıya ödenmemesi yönünden ihtiyati tedbir kararı verilmesini, müvekkili şirketin.... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasındaki alacağın tamamı yönünden davalı alacaklıya borçlu olmadığının tespitine, müvekkili firmanın davalıya borcu olmamasına ve davalının bunu çok iyi bilmesine rağmen ve tamamen kötüniyetli olarak icra takibi başlatması nedeniyle, davalı aleyhine fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, iş bu dava sebebiyle uğramış oldukları zararların karşılığı olarak yasa gereği alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini, taleplerinin kabul edilmemesi halinde, borcu kabul manasına gelmemek kaydıyla, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasındaki kesinleşmiş müvekkili alacağının, güncel kapak hesabı yapılarak, davalının alacaklı olduğu ve menfi tespit davası konusu yapılan.... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasındaki alacakların takas ve mahsubunu, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde: Dava haksız ve yersiz olduğunu, müvekkili şirketin alacağını sürüncemede bırakmak için açılmış bir dava olduğunu, müvekkili şirket davacı şirket ile akdetmiş olduğu sözleşmenin gereğini ifa ettiğini, bu husus yapılacak keşif esnasında bariz bir şekilde görüleceğini, yine dosya kapsamında görevlendirilecek bilirkişiler de müvekkili şirketin sözleşmede kararlaştırılan tüm işleri layıkiyle yerine getirdiğini tespit edeceğini, müvekkili şirket, davacı şirketin akdedilen sözleşmeye aykırı eylemlerine rağmen (malzeme ve yer temini konusunda, gerekli izinlerin alınması konusunda gecikmeler, ödemelerin geciktirilmesi vs) üzerine düşen tüm edimleri yerine getirdiğini, sahada çalışan müvekkili şirket elemanları işin tamamen teslim edilme anına kadar sahadan ayrılmadıklarını, bu husus da gerek SGK kayıtlarının incelenmesi gerekse işçilerin şahit olarak dinlenmesi neticesinde açıklığa kavuşacağını, davacı şirket kötü niyetli olarak müvekkil şirket çalışanı saha sorumlusu ...'a ve ...'ın abisi olan ...'a müvekkili şirketin izni, haberi ve onayı olmaksızın ödemeler yaptığını, ... paravan şirket kurduğunu, davacı şirket bu şirkete ödeme yaptığını, dava dilekçesinde ileri sürülen hiçbir iddia gerçeği yansıtmamakta olup, kabulümüz dahilinde olmadığını, alacaklı olan müvekkili şirket davacı şirketin takas-mahsup talebini de kabul ettiğini, belirtilen sebeplerle iş bu davanın reddi gerektiğini, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak açıldığını, iş bu davanın reddini, davacının icra takibinin durdurulması talebinin reddini, davacı şirket aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, hukuki niteliği itibari ile menfi tespit davasıdır. 6100 sayılı HMK 114.maddesinde dava şartları sayılmış, yine HMK 115.maddesinde ise dava şartlarının incelemesinin nasıl gerçekleştirileceği düzenlenmiştir. Buna göre "Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder." 6102 sayılı kanun 5/A.maddesinde 28/3/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında” ibaresi “para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında,” şeklinde değiştirilmiş olup, menfi tespit davaları da dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk başvurusu yapılması gereken davalardan olmuştur. HMK 118/1 madde gereğince "Davanın dava dilekçesinin kaydedildiği tarihte açılmış " sayılacağının belirtildiği, 7445 sayılı kanunun 31. maddesi ile 6102 sayılı TTK.5/A maddesinde yapılan düzenleme ile "Bu kanunun 4.maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalarada, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır" hükmünün getirildiği ve yine 7445 sayılı kanun ilgili maddesinin 01/09/2023 tarihinde yürürlüğe girer hükmü yer bulunduğu, söz konusu yasa değişikliği ile arabuluculuk dava şartının tamamlanabilir nitelikte bir dava şartı olmadığı anlaşılmıştır. Davalı vekili tarafından sunulan 10/03/2025 tarih ve 21/04/2025 tarihli dilekçelerde: dava şartı arabuluculuk yoluna başvurulmadan açılmış olan davanın usulden reddini, usül ekonomisi gereği dilekçeler teatisi tamamlanmadan bu hususta karar verilmesini talep etmiştir. Somut olayda, Davacı vekiline 14/03/2025 tarihli muhtıra ile: "Davacı vekiline, dava öncesinde arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin dosyaya sunması için iş bu muhtıranın tebliğinden itibaren 1 (bir) hafta kesin süre verilmesine, verilen kesin süre içerisinde arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin dosyaya sunulmaması halinde davanın usulden reddedileceği hususu ihtar olunur." şeklinde muhtıra 19/03/2025 tebliğ edilmiş, davacı vekili tarafından muhtıraya dair beyanda bulunulmamıştır. Davacı vekili tarafından muhtıraya ilişkin beyanda bulunulmadığı, arabuluculuk tutanağının dosyaya sunulmadığı, arabuluculuk başvuru şartının yerine getirilmediği gözetilerek davanın HMK 114/2 maddesi yollamasıyla 6102 sayılı 5/A maddesindeki zorunlu arabuluculuk dava şartı yokluğundan HMK 115/2 maddesi gereğince usulden reddine karar verilmiştir. H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın arabuluculuk dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE, 2-Karar harcı 615,40 TL'den davacılar tarafından peşin olarak yatırılan 47.655,56 TL harcın mahsubu ile bakiye 47.040,16 TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, 3-Mahkememiz 05/03/2025 tarihli ara kararı ile verilen ihtiyati tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar devamına, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 5-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 6-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 7-Tedbir kararı nedeniyle yatırılan teminatın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya yada ahzu kabza yetkili vekillerine iadesine, 8-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde davacılara iadesine, Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekili ile davalı vekilinin yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda karar verilmiştir. 24/04/2025 Başkan ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Katip ... e-imzalıdır