İlk Derece Mahkemesi 2026/935 E. 2026/675 K.

T.C. İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/935 Esas KARAR NO : 2026/675

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 23/02/2026 KARAR TARİHİ : 23/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı adına kayıtlı ...plaka sayılı aracın davacı sigorta şirketi nezdinde ... poliçe numaralı ... Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalandığını, 06/01/2025 tarihinde sigortalı aracın dava dışı ...’in sevk ve idaresinde iken... üzerinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını, sürücüden alınan kan numunesinde 0,45 promil alkollü olduğunun tespit edildiğini, kaza saati ile kan alma saati arasındaki süre dikkate alınarak yapılan hesaplamada sürücünün kaza anında yaklaşık 0,57 promil alkollü olduğu ve bu haliyle yasal sınırın üzerinde bulunduğunun belirlendiğini, meydana gelen kaza nedeniyle ... plakalı aracın sürücüsü ...’nın araçta oluşan zarar kapsamında zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi teminatı dahilinde mağdur tarafa sovtaj bedeli düşülerek poliçe teminatı kapsamında 300.000,00 TL hasar tazminatı ödemesinin 19/02/2025 tarihinde yapıldığını, ... Poliçesi Genel Şartları’nın Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının İşletene Rücu Hakkı başlıklı B.4.f maddesi gereği sigorta poliçesi nezdinde ödenmiş olan 300.000,00-TL tazminat bedelinin tahsili amacıyla; 10.12.2025 Tarihinde ... İcra Dairesi ...E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, Davalının icra takibine haksız olarak itiraz ettiğini, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını, sigorta poliçesi nezdinde ödenmiş olan tazminat bedelinden davalının sorumlu olduğunu beyan ederek davanın kabulüne, davalının ... İcra Daires...E. sayılı takip dosyasına karşı kötü niyetle yaptığı itirazın iptaline ve duran icra takibinin devamına, davalının %20 icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın ileri sürdüğü iddiaların, sorumluluğun tespitinde belirleyici olan “işleten” kavramını salt araç malikliği ile özdeşleştiren hatalı bir değerlendirmeye dayandığını, trafik hukukunda sorumluluğun biçimsel mülkiyet ilişkisine değil, aracın fiili kullanımından doğan tehlikeyi kimin üstlendiğine göre belirlendiğini, davalı her ne kadar aracın malikiyse de olay tarihinde aracı fiilen işleten konumunda olmadığını, aracın geçerli ve yürürlükte bulunan bir kira sözleşmesi uyarınca kiracıya teslim edildiğini, teslim anı itibarıyla araç üzerindeki fiili hakimiyet, kullanım tasarrufu ve ekonomik yararlanma yetkisinin tamamen kiracıya geçtiğini, somut olayda davalının aracın sevk ve idare ve trafik içinde işletme yetkisini tamamen kiracıya bıraktığını, somut olayda ayrıca kazaya karışan sürücünün kira sözleşmesinde araç kullanmasına izin verilen kişi olmadığını, davalı ile kiracı arasında akdedilen sözleşmede aracın yalnızca sözleşmede belirtilen sürücüler tarafından kullanılabileceğinin açıkça düzenlendiğini, üçüncü kişilere kullandırılmasının kesin biçimde yasaklandığını, davalının denetim alanı dışında gerçekleşen bu kullanım nedeniyle sorumlu tutulmasının sorumluluğun şahsiliği ilkesi ile bağdaşmadığını, davacının, işleten sıfatının bulunmadığını bilmesi gereken davalıya karşı icra takibi başlatmak suretiyle kötü niyetli ve haksız bir takip yoluna başvurduğunu beyan ederek davanın reddine, davacının haksız icra takibi nedeniyle, alacağın %20’si oranında icra inkâr tazminatına hükmedilerek söz konusu tazminatın davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesini istemiştir. DEL,LLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesinden kaynaklanan alkollü araç kullanma sebebiyle rücuen tahsili talebi ile başlatılan itirazın iptali davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacı sigortalısı ...plaka sayılı araç ile dava dışı ... plaka sayılı araç arasında meydana gelen kaza nedeniyle ...plaka sayılı aracın gördüğü zarara ilişkin yapılan ödemenin kazanın münhasıran alkol nedeniyle gerçekleşip gerçekleşmediği,davalıya rücu koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarına ilişkin olduğu anlaşılmıştır ...'nda, sigortacının rücu hakkı, KTK'nin 95/2 maddesi ile ... poliçesi genel şartlarında düzenlemeye tabi tutulmuştur. ... Poliçe Genel Şartlarının B.4 maddesinde düzenlenen ağır kusur veya kasıt hali, oto yarışına katılma, ehliyetnamesiz motorlu araç kullanmak, uyuşturucu veya alkollü olarak araç kullanmak istiap haddinin aşılması, aracın çalınması veya gasp edilmesinde işletenin kusuru gibi haller sigortacının sigortalısına rücu sebeplerindendir. Bu tür davalarda sigortacı, 2918 sayılı KTK'nin 95/2 maddesi uyarınca tazminat yükümlülüğünün azaltılması ve kaldırılmasına ilişkin halleri 3. kişilere karşı ileri süremeyeceğinden zarar görene ödeme yaptıktan sonra sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını ve indirilmesini sağlayabileceği oranda kendi sigorta ettirenine rücu edebilecektir. Sözleşme ve yasa gereği sigorta ettirenine karşı defi hakkı bulunan sigortacı bu hakka dayanarak kendi sigortalısına dönebilmektedir. İstanbul BAM 9 HD'nin ...esas... karar sayılı kararında; "...Sigortası Genel Şartları'nın " Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı B.4.f maddesine göre, bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin tedavi ve yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde ödemede bulunan sigortacı sigortalıya rücu edebilir. Somut olayda, kaza nedeniyle yürütülen hazırlık soruşturması kapsamında alınan ifadeler ve tuanaklar ile sürücü olay yerinden ve hastaneden firar etmiş ve göz altı kararı verilerek olaydan yaklaşık 22 saat sonra karakolda ifade verdiği alkol raporu olmadığı anlaşılmaktadır. Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin ... E. ve ...K. sayılı kararı ile "Somut olayda rücu hakkının dayanağı olarak zararı oluşturan olay tamamen sigortalının kusuru nedeniyle oluşmuştur. ... Salt olay yerinde bulunmamak sigortacının kendi sigortalısına rücu hakkını vermez." şeklinde karar verilerek sırf olay yerini terk etmenin rücu hakkı vermeyeceği kabul edilmiştir. 2918 sayılı KTK'nın 48. maddesinde, alkollü içki alması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu ifade edilmiştir. Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97/1. maddesinde ise alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra, bu konu ile ilgili olan "b-2" bendinde, alkollü içki almış olarak araç kullandığı tespit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları belirtilmiştir. Dava, trafik sigortası sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir. ...'de sigortacının rücu hakkı, TTK’nin 1301/2 maddesi, 2918 sayılı KTK'nin 95/2 maddesi ile ... poliçesi genel şartlarında düzenlemeye tabi tutulmuştur. ZMSS Poliçe Genel Şartlarının 4. maddesinde düzenlenen ağır kusur veya kasıt hali, oto yarışına katılma, ehliyetnamesiz motorlu araç kullanmak, uyuşturucu veya alkollü olarak araç kullanmak istiap haddinin aşılması, aracın çalınması veya gasp edilmesinde işletenin kusuru gibi haller sigortacının sigortalısına rücu sebeplerindendir. Yine davaya konu kazanın meydana geldiği tarih itibariyle yürürlükte olan ...Genel Şartlarının B.4.d maddesinde, tazminatı gerektiren olay, işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak verildiği kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa, sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır. Hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığını ispat yükü, 6762 sayılı TTK'nun 1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir. Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı, hukukçu ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurların da olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin belirlenmesi durumunda, oluşan hasarın poliçe teminatı dışında kalacağından davanın kabulüne, aksi halde reddine karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir (YHGK 23.10.2002 gün ve...; YHGK 7.4.2004 gün ve ...; YHGK 2.3.2005 gün ve ...; YHGK 14.12.2005 gün ve ... YHGK 10.12.2014 gün ve ... E. ...K. sayılı ilamları)." belirtilmiştir. Taraflarca bildirilen deliller toplanmış, icra dosyası celbedilmiş, bilirkişi raporu aldırılmıştır. Dosyaya sunulan 30.07.2026 tarihli bilirkişi raporunda; “kusur Yönünden; A- ) önlene bilirliği ön görüsü ile gereken dikkat ve özen yükümlülüğüne riayet etmeyen ... plaka sayılı aracın sürücüsü ...olayın oluşumunda katkısı tamdır. ASLİ KUSURLUDUR, Oransal olarak ( % 100 YÜZDE YÜZ KUSURLUDUR.) B- )... plaka sayılı araç sürücüsü ...’nın 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Yönetmeliğinde belirlenen kural ihlali yoktur. KUSURSUZDUR. C-)Nörolojik Yönden: ... plakalı araç sürücüsü...’ in 06.01.2025 tarihinde yaptığı kaza anında yasal sınır üzerinde 0,57 promil alkollü olduğu, alkol etkisiyle güvenli araç sürüş yeteneğini kaybettiği veya kaybetmediğini söylemenin mümkün olmadığı, kazanın alkole ve münhasıran alkole bağlı olarak meydana geldiğinin söylenemeyeceği, D-)Dava konusu aracın kaza tarihinde ...Sigortası poliçesinin, Maddi Tazminat Teminat Limiti kapsamında 300.000,00 TL olduğu, davacı ... Sigorta A.Ş.’nin poliçe teminat limiti tutarına kadar gerçekleşen toplam tazminat tutarından sorumlu olduğu ve kalan bakiyenin poliçe teminat kapsamında değerlendirilemeyeceği. sigorta şirketince ödenen bedelin kadri maruf olduğu “ kanaatine varılmıştır. Somut olayın incelemesinde, davacı sigorta şirketinin, davalı şirkeitn ...şirketi olduğu, alkollü araç kullanımı iddiasına yönelik icra takibi başlatarak itirazın iptalini talep ettiği, davalı tarafın aracın kira sebebiyle kiracıya verildiğini belirterek husumet itirazında bulunduğu, bu davanın niteliği gereği sigorta sözleşme ilişkisi kapsamında sigortalıya açılması gerektiğinden husumet itirazının yerinde olmadığı, Esasa ilişkin ise davalı tarafın savunmasının, sürücünün alkol seviyesinin yasal kullanım sınırı altında kaldığına yönelik olduğu, davacı tarafın iddiasının ise kazanın meydana geldiği sırada alkol seviyesinin yasal sınırın üstünde olduğuna ilişkin olduğu, bu hususu ispat yükümlülüğünün davacı sigorta şirketinde olduğu, dosyada delillerin toplanarak rapor alındığı, raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, raporda Nörolojik yönden değerlendirilmes,inde,... plakalı araç sürücüsü dava dışı ...' in 06.01.2025 tarihinde yaptığı kaza anında yasal sınır üzerinde 0,57 promil alkollü olduğu, alkol etkisiyle güvenli araç sürüş yeteneğini kaybettiği veya kaybetmediğini söylemenin mümkün olmadığı, kazanın münhasıran alkole bağlı olarak meydana geldiğinin söylenemeyeceğinin belirtildiği, davacının bu savunmasını ispat edemediğinin değerlendirildiği, kazadan kaynaklı her ne kadar sigortalı aracı kullanan dava dışı sürücünün tam kusurlu olduğu belirtilse de burada kastı aşar nitelikte bir kusur durumu da olmadığından açılan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde karar verildi. HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere; 1- Açılan davanın reddine 2-davalının kötüniyet tazminat talebinin reddine, 3-Karar tarihinde yürülükte bulunan haçlar tarifesi gereğince alınması gereken 732,00- TL karar ve ilam harcının 3.623,25 TL peşin harçtan mahsubu ile kalan 2.891,25TL bakiye harcın davacıya iadesine, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Davalı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki bulunan AAÜT uyarınca dava değeri üzerinden hesaplanan 48.000,00 TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davalıya verilmesine, 6-7155 Sayılı Kanun ile değişik 6325 sayılı Hukuki Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk Kanunun 18/A maddesinin 14. fıkrası uyarınca arabulucuk ücreti 6.000,00-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 7-Kullanılmayan gider avansının 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra yatırana iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstanbul BAM 'a İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.23/09/2026

Katip ¸e-imzalıdır

Hakim ¸e-imzalıdır