İlk Derece Mahkemesi 2026/458 E. 2026/809 K.

T.C. İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/458 Esas KARAR NO : 2026/809

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 25/05/2026 KARAR TARİHİ : 19/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 30.12.2017 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davalı sigorta şirketi tarafından sigortalı ... plakalı aracın sürücüsü ...’nun asli ve tam kusurlu olması nedeniyle müvekkil ...’un yaralandığını, kazaya ilişkin ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dosyasında davanın kısmen kabulüne karar verildiğini, ancak davalının 9 yıllık süreçte borcunu ifa etmeyerek sürekli itirazlarda bulunduğunu ve tehiri icra talepli istinaf yoluna başvurarak müvekkilin alacağına kavuşmasını engellediğini, bu durumun müvekkilin malvarlığında yasal faizle karşılanamayan reel bir kayba yol açtığını, 15.05.2026 tarihinde arabuluculuk sürecinin anlaşamama ile sonuçlandığını, enflasyonist ortamda yasal faizin paranın satın alma gücündeki erimeyi karşılamadığını, mülkiyet hakkının korunması amacıyla munzam zarar tazminatının doğduğunu, müvekkilin maddi durumunun elverişsiz olması nedeniyle adli yardım talebinin kabul edilmesi gerektiğini, 30.12.2017 temerrüt tarihinden itibaren hesaplanacak munzam zararın şimdilik 1.000,00 TL tutarındaki kısmının en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, bilirkişi incelemesi ile sepet yöntemi üzerinden hesaplama yapılmasını ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir. Mahkememizin 17/09/2026 tarihli ara kararı ile davacının adli yardım talebinin reddine karar verilmiş, davacı tarafça ara karara itiraz edilmiş, dosya itiraz değerlendirilmek üzere üst Mahkemeye gönderilmiş, ... 11. Asliye Tİcaret Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyasında verilen karar ile itirazın reddine karar verilmiştir. CEVAP:Davalı tarafa usulüne uygun dava dilekçesi tebliğ edilmiş ancak davaya cevap verilmemiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: Taraflara usulüne uygun davetiyeler tebliğ edilmiş olup, ... 19. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosya, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin... Esas sayılı dosya UYAP suretleri dosyamız içerisine alınmıştır. Davacının sosyo ekonomik durum araştırması yaptırılmıştır. Dava, Türk Borçlar Kanunu'nun 122. maddesi hükmüne dayanılarak açılan alacağın geç tahsil edilmesi nedeniyle geçmiş günler faizi ile karşılanmadığı iddia edilen Aşkın (munzam) zararın tahsili istemine ilişkindir. Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Somut olayda, 30.12.2017 tarihinde saat 13:30 sıralarında ... plakalı aracın sürücüsü ...'nun ... istikametinden ... yönüne seyir halinde iken, aracının hızını yol, trafik ve hava şartlarına uygun şekilde ayarlamaması nedeniyle direksiyon hâkimiyetini kaybederek; önce aynı yönde seyreden ... plakalı motosiklete çarptığı, akabinde savrularak yol kenarında bulunan otobüs durağında beklemekte olan davacı ...’a çarpmasıyla sonuçlanan trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmıştır. ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ...Esas ... K sayılı dosyası incelendiğinde; Mahkememiz işbu dosya davacısı ile davalı aleyhinde 30/12/2017 tarihli trafik kazasına ilişkin maddi - manevi tazminat davası açıldığı, Mahkemenin vermiş olduğu 10/03/2026 tarihli karar ile "Davanın kısmen kabulüne, 330.000,00-TL sürekli iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihi olan 10/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacı ödenmesine, 14.421,44-TL geçici iş göremezlikten kaynaklı maddi tazminat alacağı, 6.087,00-TL bakım giderinden kaynaklı maddi tazminat alacağı, 1.927,75-TL tedavi gideri alacağı olmak üzere toplam 22.436,19-TL maddi tazminatın temerrüt tarihi olan 10/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine..." şeklinde karar verildiği, karara karşı davalı tarafça tehir-i icra talepli olarak istinaf başvurusunda bulunulduğu ve dosyanın istinaf incelemesinde bulunduğu anlaşılmıştır. ... 19. İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 717.754,58 TL üzerinden takip başlatıldığı, alacağın henüz tahsil edilmediği anlaşılmıştır. Davacı vekili, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde Mahkemece 10.03.2026 tarih ve 2026/19 Karar sayılı ilam ile davanın kısmen kabulüne, kararın istinaf kanun yolu açık olmak üzere hüküm altına alınmasına karar verilmiş olduğunu, davalının, haksız fiil neticesinde doğan (Kaza tarihi olan 30.12.2017) tazminat borcunu derhal ödeme yükümlülüğü bulunmakta olduğunu, ancak davalı, 2017 yılından bu yana geçen 9 yıllık süreçte, borcunu ifa etmek yerine sürekli itirazlarda bulunmuş, yargılamanın uzamasına sebebiyet vermiş olduğunu, dosyanın halihazırda istinaf incelemesinde olduğunu, bu süreçte müvekkilinin, paranın fiili zilyetliğinden mahrum bırakılmakta, davalı ise borçlu olduğu meblağı kendi malvarlığında tutarak ekonomik nemalarından faydalanmaya devam etmekte olduğunu, davacının yaklaşık dokuz yıldır mahrum bırakıldığı alacağına bir an önce kavuşabilmesi amacıyla taraflarınca 13.04.2026 tarihinde ... 19. İcra Dairesi’nin ...Esas sayılı dosyası üzerinden ilamlı icra takibi işlemlerine girişilmiş ancak davalı sigorta şirketinin, müvekkilinin alacağına kavuşmasını geciktirmek amacıyla anılan kararı tehiri icra talepli olarak istinaf etmiş ve söz konusu icra takibinin durmasına sebebiyet vermiş olduğunu belirterek paranın satın alma gücündeki erime dikkate alındığında hükmedilen tazminatın reel değerini koruyamadığını belirterek munzam zararın tazminini istemiştir. Uyuşmazlık, davacının temerrüt faizi ile karşılanamayan zararının bulunup bulunmadığı ve munzam zararın koşullarının oluşup oluşmadığı, davalı sigortanın varsa zarardan sorumlu olup olmadığı noktasındadır. Munzam (aşkın) zarar 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 122/1. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, alacaklı, temerrüt faizini aşan bir zarara uğramış olursa, borçlu kendisinin hiçbir kusuru bulunmadığını ispat etmedikçe, bu zararı da gidermekle yükümlüdür. Dava konusu edilen zararın yasal dayanağını oluşturan Türk Borçlar Kanunu'nun 122. maddesi hükmüne göre, borcun ödenmemesi veya geç ödenmesi nedeniyle alacaklı geçmiş günler için öngörülen faizle karşılanamayacak bir zarara uğramış ise, borçlu, geç ödemeden dolayı kendisinin hiçbir kusurunun bulunmadığını kanıtlamadıkça bu zararı da karşılamak zorundadır. Yasa bu hüküm ile alacaklıya temerrüt faizini aşan zararını borçludan isteme olanağı tanımıştır. Ancak bunun için uğranılan zararın varlığı ve miktarının alacaklı tarafından kanıtlanması gerekir. Zarar kanıtlandığı takdirde borçlu, ödemenin geç yapılmasında kendisinin hiçbir kusurunun bulunmadığını kanıtlaması halinde bu zararı ödeme yükümlülüğünden kurtulabilir. O halde, munzam zararın ödenmesi söz konusu olduğunda kusur, bir unsur olarak yer almaktadır. Kısacası, munzam zarar davasında davacı, zararın varlığını ve miktarını; davalı ise, borcun geç ödenmesinde kusurunun olmadığını kanıtlayacaktır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 19.06.1996 gün ve 1996/5-144 esas 1996/503 karar sayılı kararında da değinildiği üzere; bu konuda kanıtlanması gereken, belli paranın gününde ödenmemesinden doğan zarardır. Alacaklı, borcun kendisine geç ödenmesi yüzünden uğradığı zararın ne olduğunu ve miktarını kanıtlamak durumundadır. Doğaldır ki bu zarar paranın zamanında ödenmemesinden dolayı mahrum kalınan olası (muhtemel) kar ya da varsayılan (farzedilen) gelir değildir. Bu zarar davacının öz varlığından, ekonomik ve sosyal faaliyetlerinden, toplum içindeki statüsünden, başına gelen olaylardan kaynaklanan somut olgular nedeniyle uğramış olduğu zarardır. Hal böyle olunca davada istenen zararı doğuran somut olayın ve bu nedenle uğranılan zararın kanıtlanması gerektiği açıktır. Munzam zararın tazmini için alacaklı, uğradığı zararın kendisine ödenen temerrüt faizinden fazla olduğunu somut olgulara dayanarak inanılır, kesin ve net bir biçimde kanıtlamak zorundadır. Genel ve soyut nitelikteki enflasyonun ya da bankalarda mevduat için ödenen faizin temerrüt faizinden yüksek oranda olması, munzam zararın gerçekleştiği ve kanıtlandığı anlamına gelmez. davacının enflasyon ve mevduat faizinin yüksekliği gibi genel olguları değil, şahsen ve somut olarak geç ödemeden dolayı zarar gördüğünü kanıtlaması gerekir. Aksi halde soyut ve doğrudan davacının zararını ifade etmeyen, genel ekonomik gelişmeler TBK'nın 122. maddesinde sözü edilen munzam zararın tazminini gerektirmez(Yargıtay 18. Hukuk Dairesi'nin 14.12.2015 Tarih, ...E.-1...K. Sayılı kararı). Bunun gibi, borçlunun borcunu ödemede temerrüde düşmesi durumunda, alacaklının başkaca bir hususu kanıtlamadan sadece ülkenin içinde bulunduğu ekonomik durumu TBK' nin 122. maddesindeki munzam zararın kanıtı olarak göstermesi ve ekonomik gelişmelerin getirdiği olumsuzluğun gerçek zarar olarak kabulü mümkün değildir. Zira, alacaklının somut olarak herhangi bir zarara uğradığını kanıtlamaksızın salt enflasyon (ya da onun yarattığı diğer olumsuzluklar) oranında bir zarara uğradığının varsayılması, 3095 sayılı Kanunla belirlenen faiz oranlarını mahkeme kararıyla enflasyon oranına çıkaracak niteliktedir. Bu ise mümkün değildir(Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun ... Esas ... Karar sayılı ilamı; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun ... Esas ... Karar sayılı ilamı). Bu halde TBK'nın 122. maddesinde karşılanması öngörülen faizi aşan-munzam zararın, ülkede varlığı kabul edilen genel ekonomik olumsuzlukların (enflasyon oranı, yüksek ve değişken döviz kurları, mevduat faizleri vb. gibi) “malum ve meşhur” olgular olarak kabulü ile değil, bunlar dışında davacının durumuna özgü somut olaylarla kanıtlanması gerekir. Davacı ileri sürdüğü munzam zararını somut olgularla kanıtlamadıkça zarar miktarının saptanması gerçekçi olmayıp varsayımsal kalacaktır. Somut olayda; davacı vekili davalıya başvuru yapılmasına rağmen ödeme yapılmadığını ve başvurunun sürüncemede bırakıldığını, ülkedeki enflasyon ve alım gücünün düşmesi nedeniyle davacının munzam zararı olduğunu ileri sürmüş ise de zamanında ödeme yapılmaması nedeniyle davacının munzam zararının doğduğu somut delillerle ispat edilemediği gibi yukarıda belirtilen Yargıtay kararı uyarınca salt ülkenin içinde bulunduğu ekonomik olumsuzluklar tek başına munzam zararın ispatı olarak kabul edilemeyeceğinden davanın reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.(Emsal için bkz.İst.BAM 40 HD ...E ...K sayılı kararı). HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, 3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T'ne göre vekalet ücreti dava değerini geçemeyeceğinden 1.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil eden davalıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 5-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 6.000,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazine adına gelir kaydına, 6-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda , gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, HMK 342.maddesine uygun olarak düzenlenmiş dilekçenin, HMK 343.maddesi gereğince Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilmesi ve HMK 344.maddesinde belirtilen harç ve giderlerin yatırılması sureti ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar tefhim edildi, usulen anlatıldı. 19/10/2026

Katip ¸e-imzalıdır

Hakim ¸e-imzalıdır