İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2026/323 E. 2026/810 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2026/323
- Karar No
- 2026/810
- Karar Tarihi
T.C. İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2026/323 Esas KARAR NO : 2026/810
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 09/04/2026 KARAR TARİHİ : 13/10/2026
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA: Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; "25.07.2024 tarihinde müvekkil şirket nezdinde trafik sigortası ile sigortalı bulunan olay yerini terk eden (poliçe ekte sunulmuştur) ... Plakalı aracın, ... Plakalı araca park halindeyken çarparak zarar vermesi sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir.Taraflar arasında anlaşmalı kaza tespit tutanağı düzenlenmiş ancak karşı taraf araç sürücüsü tarafından verilen hasar beyanında sigortalı araç sürücüsünün ... Plakalı araca çarptığı, kaza sonrası olay yerini terk ettiği ve sonradan olay yerine geldiği akabinde de tutanak düzenlendiği ifade edilmiştir. İzah edildiği üzere sigortalı araç sürücüsü olay yerini terk etmiş olması sebebiyle rücu şartları gerçekleşmiştir.Müvekkil şirket tarafından ödenen sigorta tazminatının TTK m. 1481 ile ... Genel Şartları B.4. maddesi kapsamında rücuen tazminini talep ederiz.Davalı taraflarla dava öncesi arabuluculuk süreci yürütülmüştür. ... Arabuluculuk Bürosu ... esas sayılı dosyasında herhangi bir anlaşmaya varılamamıştır.İzah olunan nedenlerle (fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere) davanın kabulüyle, 145.563,07 TL 'nin 30/10/2024 (sigorta tazminatının ödeme tarihi) tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte tahsiline, Dosyanın tensibi ile birlikte davalıların menkul, gayrimenkul malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine (Yüksek Mahkemenin (19. HD. 30.9.2004 T. ...; 18.4.2002 T. ...; 7.2.2002 T....) kararlarında da belirttiği gibi bu hususu «... ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için, borçlunun temerrüde düşürülmesi gerekli olmayıp, borcun muaccel olması -yani vadesinin gelmesi- yeterlidir...» şeklinde ifade etmiştir. (11. HD. 01.04.2015 T....) )yargılama giderleri, vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir. CEVAP; Davalı vekili tarafından Mahkememize sunulan 13/05/2026 tarihli cevap dilekçesinde özetle;"Davacının tüm talepleri bakımından pasif husumet itirazımız bulunmaktadır. iddia olunan zarar öncelikle sigorta şirketleri tarafından tazmin edilmelidir.Pasif husumet yokluğundan davanın reddini talep ederiz.Görüleceği üzere, yüksek mahkeme içtihatlarında, davalının davacının yönelttiği hakkın istenebileceği kişi olmaması durumunda, davada taraf sıfatı olmadığından mahkemece bu halde davaya konu edilen hakkın esası hakkında bir inceleme yapmadan, davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği içtihat edilmiştir.Bu bakımdan, dava konusu ile ilgisi olmayan maddi hukuk açısından pasif taraf sıfatı bulunmayan müvekkil şirket, taraf olarak gösterilemeyeceğinden işbu davanın müvekkil şirket bakımından husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerekmektedir.Alacağın likit olmadığını kanıtlamaktadır.Maddi tazminat talebi zenginleşmeye sebebiyet vermemelidir.Açıklanan nedenlerle, davanın husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine,mahkeme aksi kanaatte ise ve her durumda, davanın esastan reddine,yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini...."savunmuştur. (II) YARGILAMA SÜRECİNDE TOPLANAN DELİLLER: (1) Y a z ı l ı D e l i l l e r ; Davacı ...'ye müzekkere yazılarak 25/07/2024 tarihinde ... plakalı araç ile ... plakalı aracın karıştığı kazaya dair hasar dosyasının mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ... plakalı araç ile ... plakalı aracın karıştığı 25/07/2024 tarihli kazaya ait hasar bilgilerinin ve ... plakalı aracın tramer bilgilerinin mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir. İlgili Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak 25/07/2024 tarihinde ... plakalı araç ile ... plaka sayılı araçların karışmış olduğu kazaya ilişkin kaza tespit tutanağı ile varsa mobese görüntülerinin mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir. ... plakalı araç ile ... plakalı aracın sahiplik bilgisini uyap sistemi üzerinden sorgulanarak dosyamız arasına alınarak incelenmiştir. Davacının ihtiyati haciz talebinin ara karar ile değerlendirilmesine, karar verilmiştir. Mahkememizin 10/04/2026 tarihli ara karar ile;"İhtiyati haciz talebinin reddine,"karar verilmiştir. Dosyanın trafik kazalarında kusur tespitinde uzman bir trafik bilirkişisi ve bir otomotiv konusunda uzman makine mühendisi bilirkişisine tevdi edilerek dosya kapsamı itibariyle kazada kusur durumunun oransal olarak tespiti ile kaza nedeniyle davacı tarafça yapılan hasara dair ödemenin kadri maruf olup olmadığı hakkında rapor tanziminin istenilmesine,karar verilmiştir. Bilirkişi 08/09/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle;" ... plakalı aracın sürücüsü ...’ın;Karayolları Trafik Kanununun 47.maddesinin d) fikrası, 67.maddesinin a) fikrası ile 84.maddesinin l) ve j) fikralarını ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 137.maddesine ve B) bölümünün b) fikrasının 2.bendinin alt a) fikrasını ihlal ederek; Meskun mahalde araç kullanarak park ettiği yerden çıkarken, Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymak, karayolunu kullananlar için tehlike ve engel yaratmak, park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara dikkat etmek, duraklanan ve park edilen yerlerden çıkarken araçları ve araçların etrafını kontrol etmek, park yapmış taşıtlar arasından çıkarken, Yönetmelikte tespit edilen esas ve usullere uymak ve manevraları düzenleyen genel şartlara uymak zorunda olduğu halde;Dosya kapsamı ve dosyada mevcut sürücülerin kendi aralarında tanzim ettikleri Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre; sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile 25.07.2924 günü saat:09.10 sıralarında ... İli, ... İlçesinde, ... üzerinde park halinden çıkış yaptığı esnada aracının sağ arka köşe kısımlarıyla, park halinde bulunan ... plakalı aracın arka sol ön yan kısımlarına çarpması şeklinde dava konusu Trafik kazasının meydana geldiği, sürücülerin kendi aralarında tanzim ettikleri Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağındaki beyanında özetle;” ... plakalı şirket aracımı ile sağ tarafında park halinde duran ... plakalı aracın ön sol tarafına çarparak kaza gerçekleşti.” şeklinde ifadede bulunduğu, bu durumda, park yerinden çıkarken, sağında park halindeki ... plakalı araca dikkat etmediği ve çıkışı emniyetle sağlamadığı dikkatsizlik ve tedbirsizlik neticesi özen yükümlülüğüne uymayarak, asli kusuru ihlal etmek suretiyle, manevraları düzenleyen genel şartlara uymayarak, ... plakalı araca çarptığı anlaşıldığından, meydana gelen trafik kazasında, %100 (YÜZDE YÜZ) ORANINDA KUSURLU OLDUĞU, Park halindeki ... plakalı aracın sürücüsü ...’un:Dava konusu trafik kazasında, Trafik kuralı olarak uymak zorunda iken ihlal ettiği Karayolları Trafik Kanununun ilgili maddeleri bulunmadığından; meydana gelen trafik kazasında, kusurunun olmadığı,Bu durumda:SBM-TRAMER tarafından, aşağıda görüldüğü üzere, ... plakalı aracın sürücüsü ...’in; %100 Kusurlu, ... plakalı aracın sürücüsü ...’un ise %0-Kusursuz, olduğu belirtilmiş olup, belirtilen kanaate uyulmuştur.Hasar bedeli yönünden: İki kazanın toplam onarım bedeli 179.573,92 TL’dir. Önceki kazaya ait 34.010,85 TL çıkarıldığında dava konusu hasar için 145.563,07 TL kalmaktadır. ... Sigorta’nın bu tutarı 30.10.2024 tarihinde ... Sigorta’ya ödediği dekont ve SBM kaydıyla doğrulanmıştır.Parça fiyatlarının büyük bölümü fatura ve ekspertizde uyumludur. Olay yerinden ayrılmanın rücu sebebi oluşturup oluşturmadığı ve tahsil edilebilecek tutar Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu..."rapor edilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; davalı adına kayıtlı, davacı sigorta şirketinin ... sigortacısı olduğu ... plaka sayılı aracın karıştığı kaza nedeniyle davacının 30/10/2024 tarihinde ... plaka sayılı araç malikine ödemek zorunda kaldığı 145.563,07 TL tazminatın araç sürücüsünün olay yerini terk etmesi sebebiyle davalıdan tahsili istemine ilişkindir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun ...Esas, ... Karar sayılı ilamında vurgulandığı üzere "... Bilindiği üzere rücu hakkı, nihai olarak başkasının ödemesi gereken bir borcu tamamen veya kısmen ifa eden kişinin, yapmış olduğu ifayı asıl borçluya dönerek isteme hakkıdır. Söz konusu hak, başkasına ait bir borcu ifa ettiği için mal varlığında kayba uğrayan kişiye tanınan ve mal varlığındaki bu eksilmeyi gidermeye yönelen, tazminat niteliğinde bir talep hakkıdır. Rucü hakkı, alacaklı ile asıl borçlu arasındaki asıl borç ilişkisinden bağımsız, rücu eden ile edilen arasındaki hukuki ilişkiden doğan tamamen yeni bir haktır. Diğer bir anlatımla asıl alacağı ödeyen kişi, bu alacaktan bağımsız olarak kendi şahsında doğan bir hak elde etmektedir. Bunun sonucu olarak da rücu hakkı bu hakka sahip olan kişinin şahsında doğduğu anda muaccel hâle gelmektedir. Keza ödeyenin mal varlığındaki zarar, ödeme anında doğmaktadır. Bu durumda, davalıya ait borcu mahkeme ilamı uyarınca ödemek zorunda kalan davacının zararı ödeme tarihinde doğduğundan, açtığı rücu davasında ödeme tarihinden itibaren faiz talep edebilmesi için karşı tarafı ayrıca bir ihtar ile temerrüde düşürmesine gerek olmadığı Hukuk Genel Kurulunca kabul edilmiştir...". ... Hukuk Dairesinin ...Esas, ...Karar sayılı ilamında vurgulandığı üzere "... Dava, ... poliçesi kapsamında davacı tarafından zarar gören 3. kişilere ödenen tazminatın, sigortalıdan rücuen tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. ...'nda, sigortacının rücu hakkı, KTK'nin 95/2 maddesi ile ... poliçesi genel şartlarında düzenlemeye tabi tutulmuştur. ... Poliçe Genel Şartlarının B.4 maddesinde düzenlenen ağır kusur veya kasıt hali, oto yarışına katılma, ehliyetnamesiz motorlu araç kullanmak, uyuşturucu veya alkollü olarak araç kullanmak istiap haddinin aşılması, aracın çalınması veya gasp edilmesinde işletenin kusuru gibi haller sigortacının sigortalısına rücu sebeplerindendir. Bu tür davalarda sigortacı, 2918 sayılı KTK'nin 95/2 maddesi uyarınca tazminat yükümlülüğünün azaltılması ve kaldırılmasına ilişkin halleri 3. kişilere karşı ileri süremeyeceğinden zarar görene ödeme yaptıktan sonra sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını ve indirilmesini sağlayabileceği oranda kendi sigorta ettirenine rücu edebilecektir. Sözleşme ve yasa gereği sigorta ettirenine karşı defi hakkı bulunan sigortacı bu hakka dayanarak kendi sigortalısına dönebilmektedir...". ... Hukuk Dairesinin .../.... Esas, .../.... Karar sayılı ilamında vurgulandığı üzere "... Poliçe tanzim tarihinde yürürlükte bulunan ... Genel Şartları B.4-f maddesinde "Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde.” denilerek, zorunlu haller haricinde sürücünün olay yerini terk etmiş olması rücu sebebi olarak düzenlemiştir. Söz konusu düzenleme ile araç sürücüsünün ister maddi, ister yaralamalı ve ölümlü kaza olsun ",olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde" sigortanın, sigortalısına rücu edebileceği kabul edilmiş... Davacının açtığı neviden rücu davasının; sigorta sözleşmesine dayalı olarak açılabilecek olması ve söz konusu davanın ancak sigorta sözleşmesinde taraf olan davalıya yöneltilebilecek olması karşısında, davalının savunması yerinde olmadığı gibi, dava dışı sürücünün olay yerini terki hususunda savunmanın dayandırıldığı vakıaların ispat edilememiş olması karşısında bu husustaki savunmalarında yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Bu halde, eldeki davada kazanın maddi hasarlı ve yaralamalı bir kaza olduğu, olay yerini terk etmenin (ister maddi hasarlı olsun ister bedeni hasarlı olsun) rücu nedeni olduğu, burada ispat yükünün davacıda değil davalıda olduğu; davalı tarafça zorunlu nedenlerle olay yerinin terk edildiğinin ispat edilemediği dosya kapsamından anlaşılmış olup, ilk derece mahkemesince ispat yükünün kime ait olacağı hususunda yanılgılı değerlendirme neticesinde verilen karar isabetli olmamıştır...". Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin ...Esas, ... Karar sayılı Bölge Adliye Mahkemeleri Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesi İstemine dair kararda vurgulandığı üzere "... 01.06.2015 tarihinden sonra düzenlenen zorunlu trafik sigorta poliçeleri bakımından uygulanmakta olan ... Genel Şartlarının B.4-f maddesi metni çok iyi kaleme alınmamış olmakla birlikte, madde metninden anlaşılması gereken, maddi ya da bedeni hasara neden olan tüm trafik kazalarında olay yerini terk ile kazanın oluş koşullarına ilişkin gerekli belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranılması hallerinde sigortacının üçüncü kişilere yaptığı ödeme nedeniyle sigortalısına rücu edebilecek olduğudur... Olay yerini terk ile içe rücu sebebi gerçekleşmiş olup olay yerini Genel Şartların B.4-f maddesinde sayılan haller ile benzer zorunlu nedenlerden biri nedeniyle terk ettiğini, dolayısıyla rücu sebebinin oluşmadığını ispat yükü ise sigortalıdadır. Sigortalı kaza yerini ancak Genel Şartların B.4-f maddesinde sayılan zorunlu nedenlerden biri nedeniyle terk ettiğini ispatlar ise rücu durumundan kurtulacaktır...". Uyuşmazlığın çözümü kapsamında davacı ...'den 25/07/2024 tarihinde ... plakalı araç ile ... plakalı aracın karıştığı kazaya dair hasar dosyası, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğü'nden ... plakalı araç ile ... plakalı aracın karıştığı 25/07/2024 tarihli kazaya ait hasar bilgilerinin ve ... plakalı aracın tramer bilgileri, ... plakalı araç ile ... plakalı aracın sahiplik bilgisi celp edilmiş; akabinde dosya dosya kapsamı itibariyle kazada kusur durumunun oransal olarak tespiti ile kaza nedeniyle davacı tarafça yapılan hasara dair ödemenin kadri maruf olup olmadığı hakkında rapor tanzimi için trafik kazalarında kusur tespitinde uzman bir trafik bilirkişisi ve bir otomotiv konusunda uzman makine mühendisi bilirkişisine tevdi edilmiştir. Bilirkişiler, 08/09/2026 tarihli raporunda ... plakalı aracın sürücüsü ...’ın %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, ... plakalı aracın sürücüsü ...’un kusurunun olmadığı, iki kazanın toplam onarım bedelinin 179.573,92 TL olduğu, önceki kazaya ait 34.010,85 TL çıkarıldığında dava konusu hasar için 145.563,07 TL kaldığı, parça fiyatlarının büyük bölümünün fatura ve ekspertizle uyumlu olduğu tespit edilmiştir. Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin ... Esas, ...Karar sayılı ilamında vurgulandığı üzere sigortacının rücu edebileceği tazminat tutarının sürücünün kusur oranı ve zarar görenlerin gerçek zararı kadar olabileceği, hükme esas alınan bilirkişi raporu ile meydana gelen kazada ... plakalı araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu; davacı tarafından dava dışı ... Sigorta'ya 30/10/2024 tarihinde 145.563,07 TL ödeme yapıldığı, ödemenin kadri maruf olduğunun bilirkişi raporu ile belirlendiği, davalıya ait ... plaka sayılı araç sürücüsünün olay yerini terk ettiği, bu durumun her iki araç sürücüsü tarafından tutulan tutanak ile tespit edildiği, zorunlu haller haricinde sürücünün olay yerini terk etmiş olmasının rücu sebebi olduğu, bu hususta ispat yükünün davalıda olduğu, davalı tarafça zorunlu nedenlerle olay yerinin terk edildiğinin ispat edilemediği; davacı sigorta şirketinin rücu hakkının sabit olduğu kanaatine varılmış; 145.563,07 TL'nin davacının dava dışı sigortalıya ödeme yaptığı tarih olan 30/10/2024 tarihinden itibaren, dava dilekçesinde talep edilen faiz türü belirtilmediğinden yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ ile; 145.563,07 TL'nin 30/10/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 2-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 9.943,41 TL harçtan peşin alınan 2.485,86 TL'nin mahsup edilerek bakiye 7.457,55 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin m.26 hükmüne göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 4-Davacı tarafından yapılan; 732,00 TL Başvuru Harcı, 2.485,86 TL Peşin/nisbi Harcı olmak üzere toplam 3.217,86 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan; 16.083,70 TL Bilirkişi ücreti, Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 16.083,70 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte olan AAÜT 13/1 md. gereğince dava değeri olan 145.563,07 TL üzerinden hesaplanan 45.000,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına, 8-Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Adalet Bakanlığı Hukuk Muhakemeleri Gider Avansı Tarifesinin 5.maddesine göre karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana İADESİNE, Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı karar verildi.13/10/2026
Katip ... E imzalıdır
Hakim ... E imzalıdır