İlk Derece Mahkemesi 2026/224 E. 2026/300 K.

T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/224 Esas KARAR NO : 2026/300

DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi DAVA TARİHİ : 23/07/2025 KARAR TARİHİ : 17/03/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 17/03/2026

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili dernek, İstanbul Valiliği İl Dernekler Müdürlüğünün ... onay numarası ile ilme hizmet etmek amacı ile 2012 yılında İstanbulda kurulduğu, İslami ve insani yardım kurumu olduğunu, müvekkiline ait Evrak Kayıt Defteri (En son 15 Temmuzda defter halen dernekteyken) ve ekte detaylı sunduklarını bildirdikleri alım faturaları tüm dikkate rağmen kaybolduğunu bu nedenlerle müvekkili derneğe ait evrak kayıt defteri ve ilgili faturalar müvekkili derneğin tüm özen ve dikkatine rağmen kaybolduğundan zayi olan evrak kayıt defterinin ve alım faturalarının zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep etmiştir. Büyükçekmece .... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... esas ... karar sayılı 29/01/2026 tarihli görevsizlik kararı ile mahkememize tevzi edilmiştir. HMK'nun 1.maddesi "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir. " hükmünü içermekte olup görev hususu dava şartlarındandır. HMK'nun 115.maddesi " Mahkeme ,dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır." hükmüne haizdir.

TTK'nun 4.maddesinde bentler halinde sayılan ve tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın belirtilen tür davaların mutlak ticari davaya vücut vereceği ve Ticaret Mahkemelerinin görev alanına gireceği, havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan uyuşmazlığın ticari dava sayılabilmesi için uyuşmazlığın taraflardan birinin ticari işletmesiyle ilgili olması koşulu aranmayacağı (TTK 4.1,son cümle) nispi ticari davalarla ilgili olarak ise TTK 4.1 maddesinde yer alan hükme göre "her iki tarafında ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarının" ticari dava sayılacağı, taraflardan yanlız birinin ticari işletmesi ile ilgili olarak yasada sayılanlar dışında sözleşmelerden doğan uyuşmazlıkların, ticari davaya vücut vermeyeceği, taraflardan birinin ticari işletmesini ilgilendiren bu tür sözleşmelerin, her ne kadar TTK 19.2 uyarınca diğer taraf içinde ticari iş sayılırsa da bu durumun, davanın TTK 4.1'e göre nispi ticari dava sayılmasını gerektirmeyeceği anlaşılmıştır. 6102 sayılı yasanın 82. maddesinin 7.fıkrasında "... Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıya uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir..." hükmü yer almaktadır.

Açıklanan kanun hükümleri doğrultusunda somut olay değerlendirildiğinde, davacının derneğin evrak kayıt defterlerinin zayi olduğuna dair belge verilmesini talep ettiği ve davacının dernek olduğu görülmekle; davacı tarafın tacir sıfatının bulunmadığı, açılan davanın ticari davaya vücut vermediği, evrak kayıt defterlerinin tacirin saklamakla yükümlü olduğu ticari defterlerden olmadığı, davacının talebinin TTK 82/7 maddesini kapsamadığı anlaşılmıştır. Netice itibariyle açılan davada davaya Büyükçekmece Asliye Hukuk Mahkemeleri tarafından bakılması gerektiği anlaşılmakla Mahkememizin görevsizliği ile davanın usulden reddine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM;Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere; 1-Davanın görev yönünden dava şartı yokluğu nedeniyle açılan davanın USULDEN REDDİNE, MAHKEMEMİZİN GÖREVSİZLİĞİNE, Görevli mahkemenin BÜYÜKÇEKMECE ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ OLDUĞUNA, 2-Karar kesinleştikten sonra iki hafta içinde talep halinde dosyanın görevli BÜYÜKÇEKMECE ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE gönderilmesine, 3-Harç, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve gider avansı hususlarının görevli Mahkemece değerlendirilmesine, 4-HMK'nın 20/1. maddesi gereğince süresinde dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmezse davanın açılmamış sayılması yönünde karar verilmesine, Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf yasa yolu açık olmak üzere tarafların yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/03/2026

Katip ... e-imzalıdır

Hakim ... e-imzalıdır