İlk Derece Mahkemesi 2026/222 E. 2026/766 K.

T.C. İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/222 Esas KARAR NO : 2026/766 Karar

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 16/03/2026 KARAR TARİHİ : 16/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirkete ait ... plakalı ticari çekicinin, davalıların kusurlu yönlendirmesi, elverişsiz saha koşulları ve davalı organizasyonunda gerçekleştirilen çekme işlemi sırasında hasarlandığını, aracın ticari faaliyetin asli unsuru olduğunu ve hasar sebebiyle ticari gelir kaybı yaşandığını, davalıların sahanın elverişsizliğine rağmen teslimin sürdürülmesinde ısrar ederek tehlikeyi büyüttüğünü, çekme işleminin davalıların kontrolündeki organizasyonla yapıldığını, olay sonrası davalı tarafça sorumluluğu kabul eden bir tutanak düzenlendiğini, olayın video kayıtları ile sabit olduğunu, aracın kasko kapsamında onarılmış olmasının davalıların sorumluluğunu ortadan kaldırmadığını, kasko tarafından karşılanmayan araç rayiç/değer kaybı, araç mahrumiyet bedeli, muafiyet, eksik ödeme ve fark gibi zararların bulunduğunu, davalıların TBK m. 49, m. 66 ve m. 114 kapsamında hukuki sorumluluklarının mevcut olduğunu, dava şartı arabuluculuk sürecinin 02.02.2026 tarihinde başlatılıp 03.02.2026 tarihinde anlaşamama ile sonuçlandığını, gerçek zarar miktarının yargılama aşamasında netleşeceğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, video kayıtlarının incelenmesini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesini talep ve dava etmiştir. Davalılar vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinin müvekkillere tebliğ edildiğini, usuli itirazlar kapsamında davanın yetkisiz ve görevsiz mahkemede açıldığını, zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, arabuluculuk görüşmelerinde talep edilmeyen kalemlerin dava şartı yokluğundan reddinin gerektiğini, davanın kısmi dava olarak açılmasının usule aykırı olduğunu, her iki davalı yönünden husumet itirazında bulunduklarını, ... Ltd. Şti. ve .. Şti. ortaklığının 31.12.2020 tarihinde sona erdiğini, müvekkil şirketin olayla güncel bir bağının kalmadığını, ... Ltd. Şti. yönünden ise dava konusu olayla veya zarara sebebiyet veren araçla hiçbir hukuki ya da fiili bağın bulunmadığını, kazanın müvekkil şirketlerin şantiye sahasında gerçekleşmediğini, çekme işlemini yapan aracın müvekkillere ait olmadığını, operatörün müvekkil personeli olmadığını, davacı sürücüsünün ağır ihmali ve hatalı kararlarının illiyet bağını kestiğini, dosyaya sunulan sorumluluk tutanağının yetkisiz kişilerce imzalandığını ve hukuki geçerliliğinin bulunmadığını, davacının kasko kapsamında zararının giderildiğini, mükerrer ödeme riski bulunduğunu, aracın daha önce 6 adet kazaya karıştığını ve değer kaybı tazminatı talep edilemeyeceğini belirterek, davanın husumet yokluğu nedeniyle usulden, esastan ise haksız ve mesnetsiz olması sebebiyle reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir. GEREKÇE VE DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ : Dava davalı organizasyonunda gerçekleştirilen çekme işlemi sırasında hasarlanması iddiası ile davacının araç rayiç/değer kaybı, araç mahrumiyet bedeli (kazanç kaybı) ile kasko kapsamında karşılanmayan muafiyet, eksik ödeme, fark ve sair zararlarının tazminatı istemine ilişkindir. Bir davada çekişmeli olguların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği konusuna, ispat yükü denir. Her iki taraf da ispat yükünün kime düştüğünü gözetmeden delil göstermişler ise bu halde hâkimin ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmasına gerek yoktur. Çünkü hâkim, ilk önce tarafların gösterdikleri delilleri incelemekle yükümlüdür. İki tarafın (veya bir tarafın) gösterdiği deliller ile davaya ilişkin bütün çekişmeli olgular aydınlanmış ise yine ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmakta bir yarar yoktur. Buna karşılık, gösterilen delillerin hâkime dava hakkında tam bir kanaat vermemesi halinde, ispat yükünün hangi tarafa düştüğünün tespit edilmesinde yarar vardır. Delillerin davayı etkileyecek çekişmeli hususlarda gösterileceği ve ispat faaliyetinin çekişmeli vakıalar için söz konusu olduğu hususu göz önünde bulundurulmalıdır ( 6100 sayılı HMK m.187/1). TMK 6. maddesinde; "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." denilmiştir. HMK'nun "İspat yükü" başlıklı 190. maddesinde ise bu düzenlemeye paralel bir düzenleme getirilmiştir. Anılan maddede "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir." denilmiştir. İspat yükü ilk önce kural olarak davacıya düşer; yani davacı davasını dayandırdığı olguları ispat etmelidir. Kendisine ispat yükünün düştüğü taraf, uyuşmazlık konusu olguyu ispat edemezse davayı kaybeder. O taraf davacı ise davası reddedilir, davalı ise mahkûm edilir. Kendisine ispat yükü düşmeyen taraf, karşı (kendisine ispat yükü düşen) tarafın iddiasını (olguyu) ispat etmesini bekleyebilir. Kendisine ispat yükü düşen taraf iddiasını ispat edemezse, diğer (kendisine ispat yükü düşmeyen) tarafın onun iddiasının aksini (hilafını) ispat etmesine gerek yoktur; o olgu ispat edilmemiş (yani dava bakımından yok) sayılır. Somut olayda uyuşmazlık davacıya ait ... plakalı ticari çekicinin davalıların kusurlu yönlendirmesi, elverişsiz saha koşulları ve davalı organizasyonunda gerçekleştirilen çekme işlemi sırasında hasarlanması iddiası ile davacının araç rayiç/değer kaybı, araç mahrumiyet bedeli (kazanç kaybı) ile kasko kapsamında karşılanmayan muafiyet, eksik ödeme, fark ve sair zararlarını talep edip edemeyeceği istemine ilişkindir. Dosyada 08/05/2026 tarihli duruşmanın 6 nolu ara kararında dosyanın bir otomotiv ve bir kusur bilirkişisine tevdi ile, tüm dosya kapsamı üzerinde inceleme yapılıp, Davacıya ait... plakalı ticari çekicinin davalıların kusurlu yönlendirmesi, elverişsiz saha koşulları ve davalı organizasyonunda gerçekleştirilen çekme işlemi sırasında hasarlanması iddiası ile davacının araç rayiç/değer kaybı, araç mahrumiyet bedeli (kazanç kaybı) ile kasko kapsamında karşılanmayan muafiyet, eksik ödeme, fark ve sair zararlarını talep edip edemeyeceği hususunda rapor tanzim edilmesinin istenilmesine, bilirkişiler için ayrı ayrı 9.000,00-TL olmak üzere toplam 18.000,00-TL'nin davacı vekili tarafından mahkememiz veznesine 2 haftalık kesin süre içerisinde yatırılmasına, bilirkişi ücreti yatırılmadığı takdirde, bu delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağının ihtarına karar verilmiş ve davacı vekili bilirkişi ücretini dosyaya yatırmamıştır. Bilirkişi ücreti HMK 324 kapsamında delil avansı olup HMK 324/1 maddesinde tarafları ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen avansı verilen kesin süre içerisinde yatırmak zorunda olduğu belirtilerek HMK 324/2 maddesinde ise tarafların avans yükümlülüğünü yerine getirmezse delil ikamesinden vazgeçmiş sayılacağının hüküm altına alındığı anlaşılmıştır. HMK 94/2 maddesinde hakimin tayin ettiği sürenin kesin olduğunu bildirip kesin süreye konu işlemi duraksamaya yer vermeden açıkladığı ve süreye uyulmamasının hukuki sonuçlarının açıkça tutanağa geçirildiği durumlarda HMK 94/3 maddesi gereğince kesin süre içerisinde yapılması gereken işlemi süresinde yapmayan tarafın o işlemi yapma hakkının ortadan kalkacağı hüküm altına alınmıştır. Davacı vekiline 21/05/2025 tarihli duruşmada usulune uygun kesin süre verilmiş ve her bilirkişi için ne kadar ödeme yapacağı bu ödemeyi hangi sürede yapacağı bu ödemeyi süresinde yapmazsa yaptırımının ne olacağı usulune uygun olarak ihtar edilmiş davacı vekili buna rağmen kendisine verilen kesin sürede bilirkişi ücretini yatırmadığından HMK 324/2 maddesi gereğince davacının bilirkişi deliline dayanmaktan vazgeçmesi karar verilmiştir. 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun'unun 114/g maddesinde gider avansı dava şartı olarak düzenlenmiştir. Gider avansı davacının dava dilekçesine göre hesaplanıp alınan avanstır. Ayrıca HMK. 324.maddesinde delil ikame avansı düzenlenmiştir. HMK.nın 324.maddesinin 2.fıkrasına göre, taraflardan biri avans yükümlülüğünü yerine getirmezse diğer taraf bu avansı yatırabilir. Aksi halde talep olunan bu delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılır. Mahkemece avans yatırılmayan delil ileri sürülmemiş gibi davanın esası hakkında karar verilir. Yerleşik yargıtay uygulamasında davanın da uzamasına sebep olmadığı durumlarda davacının delil avansını süresinden sonra yatırması durumunda bilirkişi incelemesi yapılabileceği belirtilmişken dosyamızda davacı tarafa 08/05/2026 tarihli celsede 2 haftalık kesin süre verilmiş olup davacı taraf kendisine verilen sürede bilirkişi ücretini yatırmadığından ve ispat külfeti davacı yan üzerinde olduğundan davacı taraf davasını ispatlayamamıştır. Bu sebeple davacının davasının reddine karar verilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle, 1-Davanın REDDİNE, 2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL harç yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 5.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacının üzerinde bırakılmasına, 5-Başvuru tarihi itibariyle hazine tarafından karşılanan 6.400,00 TL arabuluculuk ücretinin tamamının davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 6-Artan gider avansı bakiyesinin HMK 333. md göre karar kesinleşmesi halinde ilgililere iadesine, Dair, Taraf vekillerinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 16/09/2026

Katip e-imzalıdır

Hakim e-imzalıdır