İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2026/2188 E. 2026/245 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2026/2188
- Karar No
- 2026/245
- Karar Tarihi
T.C. İSTANBUL 26. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2026/2188 Esas KARAR NO : 2026/245
DAVA : Alacak (Tasfiyeye İlişkin) DAVA TARİHİ : 01/10/2026 KARAR TARİHİ : 26/10/2026
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Tasfiyeye İlişkin) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki adi ortaklık ilişkisinin tespiti, ortaklığın haklı nedenle feshi ve ortaklığın tasfiyesi ile müvekkilin ortaklıktan kaynaklanan tüm alacaklarının (ödenmemiş kar kaybı alacakları da dahil olmak üzere) tahsili, olmaz ise terditli olarak müvekkilin adi ortaklıktan çıkması ve müvekkilin ortaklıktan kaynaklanan (hissesinin rayiç değeri dikkate alınarak) tüm alacaklarının (kar kaybı alacakları da dahil olmak üzere) tahsili, olmaz ise terditli olarak genel hükümler ve sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince müvekkilin davalıdan olan alacakların tahsili için fazlaya ilişkin haklarımızı saklı tutarak (HMK 109. madde gereğince kısmi dava) şimdilik 1.000-TL'nin (bintürklirası) kar kaybı alacakları için ilgili ay sonlarından, diğer alacaklar için ise dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizleri ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Dava, adi ortaklıklığın fesih ve tasfiyesi ile kar payı alacağının tahsili talebine ilişkindir. ... ortaklığın varlığından söz edebilmek için, ortakların müşterek bir amaç etrafında toplanmış bulunmaları yeterli değildir. Ortakların ayrıca, ortaklığın amacının gerçekleşmesine yönelik faaliyetlere katılmayı, bu yolda diğer ortaklarla işbirliği yaparak, onlarla birlikte çaba sarf etmeyi de üstlenmiş olmaları gereklidir. Amaç, ortak araç veya güçlerle izlenmeli, taraflar amacın izlenmesinde birlikte etkin olmalıdırlar. Her bir ortak şu veya bu şekilde amacın gerçekleşmesine katkıda bulunmak zorundadırlar. Birlikte çaba yükümlülüğü bir yan edim yükümü olmayıp, asli edim yükümü durumundadır ve adi ortaklığın sürekli borç ilişkisi karakterine uygun olarak, süreklilik arz etmelidir. ... ortaklık sözleşmesi, iki ya da daha fazla kişinin emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek üzere birleştirmeyi üstlendikleri sözleşmedir ( TBK. md. 620/1 ) . ... ortaklığın sona erme sebeplerini düzenleyen TBK'nın 639. maddesinin 7. bendinde ise, "Haklı sebeplerin bulunması halinde, her zaman başkaca koşul aranmaksızın, fesih istemi üzerine mahkeme kararıyla" ortaklığın sona ereceği belirtilmiştir. ... ortaklık sözleşmesinin haklı sebeple feshi için ortaklık süresinin önemi bulunmamaktadır. Haklı sebeple fesih hakkı; mutlak ortaksal bir hak olup, bu hakkın ortaklık sözleşmesiyle sınırlandırılması veya tamamen ortadan kaldırılması olanaksızdır. Gerçekten ortaklar arasındaki ilişkinin devam etmesini haklı göstermeyecek bazı durumlar ortaya çıkarsa, bu durumda ortakların ortaklığın feshini mahkemeden istemesi mümkündür. Hatta belirli süreli ortaklıklarda da sözleşmede belirtilen ortaklık süresinin bitmesinden önce haklı sebeple sözleşmenin feshi davası açmak olanaklıdır ( ..., ... Ortaklık, Ankara: Yetkin Yayıncılık, 2008, s. 482 )Ortak tarafından ileri sürülen sebebin, ortaklığın sona erdirilmesine olanak sağlayacak derecede haklı olup olmadığının belirlenmesi mahkemenin takdirindedir. Ayrıca fesih talebinin mutlaka fesih istenmesi şeklinde açıkça olması zorunluluğu yoktur. Örneğin; ortağın, ortaklığa getirdiği sermayenin iadesini istemesi, ortaklığın feshi ve tasfiyesi istemini de kapsamaktadır. ... ortaklığın sona ermesi ile birlikte ortaklık tasfiye aşamasına girer. Ortaklar arasındaki hukuki bağ, tasfiye tamamlanmadan ortadan kalkmış kabul edilemez. Tasfiye, ortaklar arasındaki ortaklık ilişkisinin tamamen sona erdirilmesine yönelik kanuni bir usuldür. Tasfiye ile artık ortaklık malvarlığı para haline dönüştürülecek, borçlar ödenecek, sermaye değerleri ortaklara iade edilecek ve geri kalan meblağ ortaklar arasında kar ve zararın paylaşılması esasına göre dağıtılacaktır. ... ortaklığın tasfiyesi ya tarafların anlaşması suretiyle ya da bizzat mahkemece yapılır. Taraflar tasfiye konusunda anlaşmadığı takdirde ortaklığın tasfiyesinin mahkemece TBK’nın 642 vd. madde hükümlerine uygun olarak yapılması gerekir. Öte taraftan; ortağın, ortaklığa getirdiği sermayenin ve kar payının tahsilini istemesi ortaklığın fesih ve tasfiyesi talebini de kapsamaktadır. Aynı Kanun'un “Kazanç ve zararın paylaşımı” başlıklı 643. maddesinde ise; " Ortaklığın borçları ödendikten ve ortaklardan her birinin ortaklığa verdiği avanslar ile ortaklık için yaptığı giderler ve koymuş olduğu katılım payı geri verildikten sonra bir şey artarsa, bu kazanç, ortaklar arasında paylaşılır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmış, maddenin (a) bendinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ile çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacağı belirtilmiştir. Buna göre bir uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir. Türk Ticaret Kanununun 3. maddesinde, "Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir.”, Türk Ticaret Kanununun 11/1.maddesinde, "Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir.", Türk Ticaret Kanununun 12/1.maddesinde "Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir." şeklinde düzenlemeler mevcuttur. Türk Borçlar Kanununun 620. maddesinde "... ortaklık sözleşmesi, iki ya da daha fazla kişinin emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek üzere birleştirmeyi üstlendikleri sözleşmedir." hükmüne yer verilmiştir. ... ortaklık TBK'nın 620 ve devam eden maddelerinde düzenlenmiştir. Somut olayda, davacı vekili davalı ...'in geçmişte müvekkil ...’e ait "...... coffee" (.....) işletmesinde çalıştığını akabinde bir süre de kurumsal bir şirkette çalıştıktan sonra müvekkil ile görüşerek birlikte yeni bir işletme açmak amacıyla yarı yarıya (%50 şer hisse) ortaklık kurma kararı aldıklarını ,... Mahallesi, ... adresindeki ... isimli (adi ortaklık tarafından kosinitza coffee company olarak işletilen) dükkan bulunduğunu ve ve 15.12.2025 başlangıç tarihli kira sözleşmesi imzalandığını, kira sözleşmesinde kiralayan ..., kefil ise müvekkil ... olduğunu beyan ederek adi ortaklık konusu kosinitza coffee company isimli kafenin kurulduğunu belirterek müvekkili ile davalı arasında adi ortak sözleşmesi gereği kar payının talep edildiği anlaşılmıştır. Davacı tarafından, davalı aleyhine adi ortaklığın tasfiyesi amacıyla açılan iş bu davada ... Vergi Dairesi'nin yazı cevabı ile davacının VUK 177/1 maddesinde belirtilen sınırları aştığı belirtilmiş olup davacının adi ortaklık kurulduğu belirtilen tarihte tacir olduğu anlaşılmış ise de ... Vergi Dairesi'nin 26/10/2026 tarihli yazı cevabı davalının 2025 yılı vergi beyannamesinin gönderildiği ve 223.643,07 Tl zarar beyan edildiği anlaşılmış olup davalının VUK 177/1 maddesinde belirtilen sınırları aşmadığı ve tacir olmadığı anlaşılmakla bu bağlamda açılan davanın TTK.4.maddesi kapsamında mutlak veya nispi ticari dava olmadığı, adi ortaklığın TBK.'da düzenlendiği bu nedenlerle adi ortaklığın tasfiyesinde tarafların tacir olmamaları halinde davaya bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesi'ne ait olduğu nitekim ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin .../.... Esas .../.... Karar sayılı ilamının da benzer yönde olduğu anlaşılmakla adi ortaklığın tasfiyesinin, BK'da düzenlendiği, namı müstear/inanç sözleşmesine dayalı taleplerin genel hükümlere tabi olduğu, uyuşmazlığın TTK'da düzenlenen ticari hükümlere göre çözümlenmeyeceği nazara alındığında, davanın genel hükümler uyarınca asliye hukuk mahkemesinde çözümlenmesi gerektiğinden davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğundan reddine, dosyanın görevli İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: 1.Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, bu nedenle 6100 sayılı HMK'nın 115/2. Maddesi uyarınca dava şartı noksanlığından davanın usulden REDDİNE, 2-Taraflardan birinin, karar süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın görevli İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine, 3-Yasal süre içinde Mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmediği takdirde, Mahkememize davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin iş bu kararın tefhim/tebliği ile İHTARINA, 4-Dava dosyasının talep üzerine gönderilmesi halinde yargılama giderlerine görevli mahkemece hükmedilmesine, Dair, dosya üzerinden, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ... Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle karar verildi. 26/10/2026
Katip ... ¸e-imzalıdır
Hakim ... ¸e-imzalıdır