İlk Derece Mahkemesi 2026/2155 E. 2026/169 K.

T.C. İSTANBUL 26. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/2155 Esas KARAR NO : 2026/169

DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 08/10/2026 KARAR TARİHİ : 08/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı ... ... vekili dava dilekçesinde özetle; .... İcra Dairesinin 2018/... Esas sayılı dosyası ile davalı faktoring şirketi tarafından kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin asıl borçlu şirket ... Hafriyat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi ve diğer borçlu ... ... ile isim benzerliği dışında hiçbir hukuki, fiili, organik veya ticari bağının bulunmadığını, müvekkilinin şirketin ortağı, temsilcisi veya çalışanı olmadığını belirtmiştir. Takibe konu kambiyo senedinde müvekkilinin keşideci, lehtar, ciranta, avalist ya da kefil sıfatıyla hiçbir imzasının ve irade beyanının yer almadığını, senedin düzenlenmesine veya tedavülüne dahil olmadığını, imzasını içermeyen senetlerden dolayı borçlu sıfatıyla sorumlu tutulamayacağını, davalı faktoring şirketinin 6361 sayılı Kanun kapsamında alacağı devralırken gerçek bir ticari münasebetin varlığını denetlemekle yükümlü olduğunu, müvekkili ile davalı arasında herhangi bir sözleşme veya teminat ilişkisi bulunmadığını, müvekkilinin borçsuzluk def'ilerini temlik alan faktoring şirketine karşı ileri sürme hakkının bulunduğunu beyan etmiştir. İcra takibinin müvekkili yönünden şeklen kesinleşmesi üzerine, malvarlığı ve ticari itibarının zarar görmesini engellemek amacıyla cebri icra baskısı altında takip dosyasına kısmi ödemeler yapmak mecburiyetinde kaldığını, istirdat davası açılabilmesi için paranın icra tehdidi altında ödenmesinin yeterli olduğunu, fiili haciz uygulanması veya ödeme esnasında ihtirazi kayıt konulması şartının aranmadığını ileri sürmüştür. Davalının tacir sıfatını haiz bir finans kuruluşu olması sebebiyle, haksız yere tahsil edilen bedellerin ödeme tarihlerinden itibaren kademeli ve değişen oranlarda ticari avans faizi ile iadesi gerektiğini belirterek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkilinin icra takip dosyasında borçlu olmadığının tespitine, icra dosyasına ödenen bedellerin şimdilik 10.000,00 TL'sinin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan istirdaden tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; İİK 89/III maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Borçlunun üçüncü kişideki parası, birinci haciz ihbarnamesinin üçüncü kişiye tebliğ edildiği tarihte haczedilmiş sayılır. Üçüncü kişi, birinci haciz ihbarnamesinin kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren 7 gün içinde itiraz etmez ise, borç üçüncü kişinin zimmetinde sayılır. Üçüncü kişiye ikinci haciz ihbarnamesi gönderilerek, 7 gün içinde itiraz edebileceği, aksi halde zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemesi istenir. Üçüncü kişi, ikinci haciz ihbarnamesine de itiraz etmez ise, borcun zimmetinde sayılması kesinleşir. Bu durumda kendisine, üçüncü haciz ihbarnamesi gönderilerek, zimmetinde sayılması kesinleşen borcu, 15 gün içinde banka hesabına ödemesi veya aynı onbeş gün içinde takip alacaklısı aleyhine menfi tespit davası açması, aksi halde, zimmetinde sayılan borcu ödemeye zorlanacağı bildirilir. Üçüncü kişi 15 gün içinde dava açmaz ve zimmetinde sayılan borcu ödemez ise, icra dairesi, üçüncü kişinin zimmetinde sayılan borca yetecek kadar mal veya parasını haczeder, satar ve elde edilen para ile takip alacaklısının alacağını öder. İİK'nun 89/3-4. maddesine göre, üçüncü şahıs, haciz ihbarnamesinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz etmezse, mal yedinde veya borç zimmetinde sayılır ve kendisine gönderilen haciz ihbarnamesine süresinde itiraz etmediği, bu nedenle de malın yedinde veya borcun zimmetinde sayıldığı ikinci bir ihbarname ile bildirilir. Bu ikinci ihbarnamede ayrıca, üçüncü şahsın ihbarnamenin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde ikinci fıkrada belirtilen sebeplerle itirazda bulunması, itirazda bulunmadığı takdirde zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmesi istenir. İkinci ihbarnameye süresi içinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemeyen veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmeyen üçüncü şahsa onbeş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı teslim etmesi yahut bu süre içinde menfi tespit davası açması, aksi takdirde zimmetinde sayılan borcu ödemeye veya yedinde sayılan malı teslime zorlanacağı bildirilir. Bu bildirimi alan üçüncü şahıs, icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde süresi içinde menfi tespit davası açtığına dair belgeyi bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde ilgili icra dairesine teslim ettiği takdirde, hakkında yürütülen cebri icra işlemleri menfi tespit davası sonunda verilen kararın kesinleşmesine kadar durur. 2004 sayılı Kanunun İİK'nun 89/5 maddesine göre, "Üçüncü şahıs, kusuru olmaksızın bir mani sebebiyle müddeti içinde haciz ihbarnamesine itiraz etmediği takdirde 65 inci madde hükmü uygulanır. (Değişik cümle: 17/07/2003 - 4949 S.K./22. md.) Her halde üçüncü şahıs, borçlu ile kötü niyetli alacaklıya karşı dava açarak ödemek zorunda kaldığı paranın veya teslim ettiği malın iadesini isteyebilir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi' nin 2023/5228 Esas, 2023/6468 Karar sayılı BAM Daire kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin içtihadında, 2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında, görevli mahkemenin; davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının görevin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına karar verilmiş ve kararlar arasındaki farklılık bu şekilde giderilmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı .... İcra Müdürlüğü'nün 2018/... Esas sayılı dosyasından müvekkilinin borçlu ile hiçbir alacağa dayılı ilişkilerinin bulunmadığını beyan etmiş olup davacı tarafından İİK 89/III maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle menfi tespit davası açıldığı anlaşılmış olup her ne kadar daha önceki yerleşik kararlarda farklı yönde değerlendirmeler yapılmış ve aksi yönde kararlar verilmiş ise de Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2023/5228 Esas, 2023/6468 Karar sayılı BAM Daire kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin içtihadında, 2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında, görevli mahkemenin; davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının ve yahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının görevin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına karar verilmiş ve kararlar arasındaki farklılık bu şekilde giderilmiştir. Nitekim İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi'nin 2023/11 Esas 2025/647 Karar ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi'nin 2024/3097 Esas 2025/1395 Karar sayılı ilamları ile de benzer yönde karar verilmiş olup uyuşmazlık takip hukukundan kaynaklanmakta olup TTK'nın 4. ve 5. maddeleri kapsamında "ticari dava" olarak nitelendirilemeyeceğinden ve dava konusunun asliye hukuk mahkemelerinin görevi kapsamında olduğu anlaşıldığından Mahkememizin görevsizliğine, dosyanın görevli İstanbul Anadolu Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine dair aşağıda yazılı şekilde karar verilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: 1.Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, bu nedenle 6100 sayılı HMK'nın 115/2. Maddesi uyarınca dava şartı noksanlığından davanın usulden REDDİNE, 2-Taraflardan birinin, karar süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın görevli İstanbul Anadolu Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine, 3-Yasal süre içinde Mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmediği takdirde, Mahkememize davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin iş bu kararın tefhim/tebliği ile İHTARINA, 4-Dava dosyasının talep üzerine gönderilmesi halinde yargılama giderlerine görevli mahkemece hükmedilmesine, Dair, tarafların yokluğunda verilen gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.08/10/2026

Katip ... e-imzalıdır

Hakim ... e-imzalıdır