İlk Derece Mahkemesi 2026/201 E. 2026/1048 K.

T.C. İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/201 Esas KARAR NO : 2026/1048

DAVA : Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 10/03/2026 KARAR TARİHİ : 19/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle; Müvekkili ile davalı arsında 28/11/2024 tarihinde davalı adına İstanbul adresinde mimari uygulama projesinin tasarlanması ve tüm imalatların yapılması hususunda sözleşme imzalandığını, sözleşmeden sonra davalının müvekkilinden teminat çeki talep ettiğini ve çek karşılığında avans ödemesi yapılacağını beyan ettiğini, müvekkilinin 29/11/2024 tarihinde gönderilecek olan çekin görüntüsünü Whatsapp üzerinden davalıya gönderdiğini, bahsi geçen çekin "... Bankası ... Şubesi'ne ait; ... numaralı, 376.000,00-TL bedelli, keşide tarihi yazılı bulunmayan" çek olduğunu, müvekkilinin çekin teminat amacıyla verildiğini ispatlamak amacıyla işbu davanın açıldığını, son olarak bu nedenle çek için ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiğini iddia ederek; davanın ve tedbir taleplerinin kabulünü, dava konusu çekin teminat çeki olduğunun tespitini ve iptalini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya bırakılmasını talep ve dava etmiştir. İhtiyati Tedbir; Davacı vekilinin dava dilekçesinde ihtiyati tedbir talep ettiği, Mahkememizin 11/03/2026 tarihli ara kararı ile talebin reddine karar verildiği ve taraflara ara karar ekli tebligat çıkarıldığı anlaşıldı. Davalı Vekilinin Mahkememize Sunmuş Olduğu Cevap Dilekçesinde Özetle; Dava konusu çekin 07/04/2026 tarihinde ödenmesi nedeniyle hukuki yararın kalmadığını, çekin teminat çeki şartlarını sağlamadığını iddia ederek; davanın reddini, yargılama gideri ve ücreti vekaletin davacıya bırakılmasını talep etmiştir. Mali Müşavir Bilirkişinin 20/07/2026 Tarihli Raporunda Özetle; "Davacının ticari defterlerinden 2024 ve 2025 yılına ait ticari defterlerini e- defter olarak tuttuğu ve eksiksiz olduğu görülmüş olup tüm defterlerin kendi içlerinde birbirini teyit ettiği genel kabul görülmüş muhasebe esas ve tekniğine uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, davacının davalı ile ilgili olarak cari hesap kayıtlarını ... İçecek ve Lojistik A.Ş. ile ilgili olarak cari hesap kayıtlarını tuttuğu 2025 yılına ait cari hesap muavin dökümüne davacının davalıdan 30/06/2025 tarihi itibari 88.239,00-TL alacaklı olduğu, yer verilen cari hesap dökümünde dava konusu çekle kayıt olmadığı, davalının ticari defterlerini 2024 ve 2025 yıllarına ait ticari defterleri e-defter olarak tuttuğu ve eksiksiz olduğu, tüm defterlerin kendi içlerinde birbirini teyit ettiği genel kabul görülmüş muhasebe esas ve tekniğine uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, davalının davacı ... ... İnş. San. ve Tic. td. Şti. ile ilgili olarak cari hesap kayıtlarını tuttuğu 2024 ve 2025 yılına ait cari hesap muavin dökümü göre davalının davacıya 07/02/2025 tarihi itibari 88.239,00-TL borçlu olduğu, yer verilen cari hesap dökümünde dava konusu çekle kayıt olmadığı, davacı ve davalının ticari defterleri incelemesi sonucu tarafların cari hesap bakiyelerinden borç/alacak olarak mutabık oldukları, ... ... Bankası A.Ş'nin 02/06/2026 tarihinde gelen cevabi yazıda yazıda “ ... Bölme Sistemleri Mimarlik İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. firmasının 10101565 no.lu hesabında izlenen ... seri numaralı 376.000,00-TL tutarlı çek, 07.04.2026 tarihinde bankamıza ... (TCKN:...) kişisi tarafından ibraz edilmiştir.” olarak cevap verildiği, davalının davacı ile ilgili kayıtlarını tuttuğu ticari defter kayıtlarında yukarıda yer verilen çek ile ilgili kayıt görülmediği, ... Vergi Dairesi Müdürlüğü’nden 18/03/2026 tarihinde gelen cevabi yazıda İlgili yazıda “Eylül 2024 dönemi bildirimlerinden başlamak üzere Form Ba ve Form Bs bildirimlerinin verilmesi uygulamasına son verildiğinden 2025 BA ve BS formları tarafınıza gönderilememektedir.” olarak cevap verildiği," görüş ve kanaatine varılmıştır. DELİLLER: -Davacı vekili tarafından sunulan; Tasarım ve Mimari Proje Uygulama Hizmetleri Satın Alma Sözleşmesi sureti, çek görseli, taraflar arasındaki yazışma suretleri -... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen davalıya ait BA/BS formlarını içerir müzekkere cevabı -... Bankası A.Ş'den gelen dava konusu çekin akıbetini bildirir müzekkere cevabı -... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen davacıya ait BA/BS formlarını içerir müzekkere cevabı -Tarafların beyan ve dilekçeleri -Tarafların ticari defter ve kayıtları -Bilirkişi Raporu -Arabuluculuk son tutanağı -Tüm dosya kapsamı DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, eser sözleşmesi kapsamında verilen çeke ilişkin menfi tespit istemine ilişkindir. Taraflar arasında uyuşmazlık, davaya konu edilen çekin, davacının yüklenici, davalının işveren olduğu eser sözleşmesi kapsamında teminat olarak verilip verilmediği ve buna dayalı olarak menfi tespit istemine ilişkindir. Dava tarihinden sonra davalı tarafından ibraz edilen çek karşılığı davalıya ödenmiştir. 6102 Sayılı TTK.'nın 780/1-b maddesine göre çek "Kayıtsız ve şartsız belirli bir bedelin ödenmesi için havaleyi" ihtiva etmelidir. Ödenmesi (tahsili) şarta bağlanmış bir belge çek niteliğinde sayılamaz. Çekin taraflar arasında düzenlenmiş bir sözleşme nedeniyle verilmiş olması (teminat senedi gibi) halinde, sözleşmenin karşılıklı edimleri içermesi nedeniyle çek bedelinin tahsilinin gerekip gerekmeyeceği yargılamayı gerektirir. Bu durumda çek kayıtsız şartsız bir ödeme vaadini içermediğinden çek vasfında olmaz ve anılan çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine özgü yol ile takip yapılamaz. Öte yandan teminat senedi itirazında dayanak çekin hangi ilişkinin teminatı olduğunun yazılı bir belge ile ispatlanması zorunludur. (HGK.'nun 14/03/2001 Tarih ve 2001/12-233 sayılı - yine HGK.'nun 20/06/2001 Tarih ve 2001/12-496 sayılı kararları). Takip dayanağı çekin teminat senedi olduğu iddiasının hangi ilişkinin teminatı olduğu çek üzerine yazılmak suretiyle ya da takip dayanağı çeke açık atıf yapan İİK'nın 169/a-1. maddesinde yazılı nitelikte bir belge ile ispatlanması gerekmektedir (HGK'nun 06.03.2013 tarih ve 2012/12-768 E., 2013/312 K. ve 20.06.2001 tarih ve 2001/12-496 sayılı kararları). Bu konuda tanık veya yemin deliline başvurulamaz. Çek üzerinde "teminat" ibaresinin bulunması ayrıca açıklanmadığı sürece başlı başına teminat iddiasını ispatlamaz. Çek üzerinde hangi ilişkinin teminatı olduğunun yazılması halinde ise; çek, "kayıtsız ve şartsız belirli bir bedeli ödemek için havaleyi" içermediğinden TTK.nın 780. maddesi gereğince çek niteliğinde sayılamaz ve bu durumda teminat olgusu herkese karşı ileri sürülebilir. Çekin teminat olarak verildiğini ispat için teminatı olduğu sözleşme ile ilişkilendirilmesi, irtibatı sağlayan banka, miktar, keşide tarihleri ve taraflara ilişkin kayıtların bulunması veya çekin üzerine çeki, kayıtsız şartsız bir borç olmaktan çıkaracak şekilde sözleşme ile irtibatlı, açık teminat kaydı düşülmesi gerekmektedir. Kıymetli evrak vasfındaki çek bir ödeme aracı olup çekin avans veya teminat için verildiğini ispat yükü iddia eden borçlu üzerindedir. Somut olayda, çekin teminat olarak verildiğinde dair sunulan eser sözleşmesinde açık bir belirleme veya atıf bulunmadığı gibi çek görüntüsünde de bu yönde tespit edilen bir kaydın olmadığı, Whatsapp kayıtlarında da çekin teminat olarak verildiğine dair delil başlangıcı niteliğinde, davalıdan sadır bir ibarenin, içeriğin geçmediği, bu nedenle dava değeri de gözetildiğinde tanık dinlenemeyeceği, incelenen ticari defterlerde teminat için alınan bir çek kaydına rastlanmadığı, yine defter kayıtlarına göre taraflar arasındaki ticari ilişkinin 2024 yılına ilişkin olup çekin keşide tarihinin 2026 yılına ilişkin olduğu, bu haliyle davacı borçlunun üzerine düşen ispat yükünü yerine getirmediği anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Ayrıntılı Açıklandığı Üzere; 1-Davanın reddine, 2-Alınması gereken 732,00-TL maktu harcın 6.421,14-TL peşin harçtan düşümü ile artan 5.689,14-TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana geri verilmesine, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 60.160,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, 5-6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri olan 4.600,00-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, 6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine, Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar alenen okunup usulen anlatıldı. 19/10/2026

Katip ... Hakim ... e-imza e-imza