İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2026/1386 E. 2026/52 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2026/1386
Karar No
2026/52
Karar Tarihi

T.C. SAMSUN 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ T.C. SAMSUN 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2026/1386 Esas KARAR NO : 2026/52

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

TALEP : ... (TC:...) ... TALEP : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali) TALEP TARİHİ : 21/08/2026 KARAR TARİHİ : 18/09/2026 KARAR YAZILDIĞI TARİH : 18/09/2026

Mahkememizde görülen Çek İptali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Talep eden dilekçesi ile özetle; ...Bankası ...şubesine ait 30.000 TL bedelli 31/07/2026 tarihli ... seri numaralı çekin zayi olduğunu, bu nedenle çekin iptaline ve çek hakkında ödeme yasağı konulmasına karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememizin 28/08/2026 tarihinde talep edene, "talep konusu çeklerin ve çeklerdeki hakkın sahibi olduğunuzu ve çeklerin zilyedi bulunduğunuzu kuvvetle muhtemel gösterir dellilerinizi (ciro zincirini de gösterir şekilde çek fotokopisi, ticari defter kayıtları, çek tevdi bordrosu vb.) işbu muhtıranın tebliği tarihinden itibaren 1 haftalık kesin süre içerisinde dosyaya arz etmeniz gerektiği, aksi halde çeklerin meşru hamili olunduğunun ispat edilemediği kabulü ile değerlendirme yapılacağı, tedbir talebinizin işbu muhtıra gereğinin icrasından sonra değerlendirileceği İHTAR olunur." şerhli muhtıra tebliğ edilmiştir. Talep eden 16/09/2026 havale tarihli dilekçesi ile iptali istenilen çekin fotokopisini sunduğunu bildirmiş, çekin incelenmesinden talep eden ...'ın çekin keşidecisi olduğu anlaşılmıştır. HUKUKİ NİTELENDİRME VE GEREKÇE: Dava, çekin zayi sebebiyle iptaline ilişkindir. Kıymetli evrakın iptali ; 6102 sayılı TTK'nın 651 vd. maddelerinde düzenlenmiş olup, maddeye göre; "Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir." Davanın HMK'nun 316 vd. maddelerinde düzenlenen basit yargılamaya tabi davalardan olması ve aynı yasanın 320/1 maddesine göre, "Mahkeme mümkün olan hallerde, tarafları duruşmaya davet etmeden, dosya üzerinden karar verir" hükmü gereğince duruşma açılmamıştır. TTK'nın 818/1-s maddesi delaletiyle yasanın 757 vd. maddelerinde ise çekin iptalini isteme hakkı sadece hamile tanınmış olup, keşidecinin bu yönde salahiyeti bulunmadığı Yüksek Mahkeme Yargıtay yerleşmeş içtihakleri ile yerleşik hale gelmiştir. Zayi durumunda; keşideci, muhatabı ödemeden men için ihtiyati tedbir kararı alabilir, istirdat davası açabilir veya elinden çıkan çek bedelinin istenilmesi halinde borçlu olmadığının tespitini talep edebilir. Keşidecinin bu yollarla haklarını koruması mümkün olduğundan çek iptali davası açmakta hukuki yararı bulunmadığı kabul edilir. Somut olayda, zayi olduğu ileri sürülen çek bizzat talep edene ait olduğu anlaşılmış olup, çek sahibi tarafından iptal talebinde bulunulduğu anlaşılmaktadır. Oysa, çekin iptalini isteme hakkı sadece çekin meşru hamiline aittir ve çek sahibinin bu yönde istemde bulunmasına olanak yoktur. Tüm dosya kapsamı açıklanan nedenlerle; 6102 sayılı TTK'nın 651/2. maddesi "Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir."şeklinde olup Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 04/07/2014 tarih, 2014/5313 Esas, 2014/12910 sayılı kararda açıklandığı üzerede keşidecisinin çek iptali davasını açmak konusunda kanunda sınırlı olarak sayılanlardan olmadığı bu nedenle iş bu davayı açmakta aktif husumeti olmadığı kanaati ile davacının iptale konu çekin keşidecisi olduğu anlaşılmakla davanın, HMK 114/1-d ve 115/2 maddeleri gereği davanın usulden reddine karar verilmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: 1-Davanın aktif husumet yokluğu sebebiyle 6100 sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanunu HMK 114/1-d, aynı kanunun 115 maddesi gereği usulden REDDİNE, 2-Alınması gerekli harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 3-Mahkememizce bu yargılama nedeniyle yapılan yargılama giderlerinin talebin mahiyeti gereği talepte bulunan üzerinde bırakılmasına, 4-6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca talep eden tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesinden sonra talep edene iadesine, 5-Dosya üzerinden karar verilmesi nedeniyle, işbu kararın talep edene re'sen tebliğine, masrafın avanstan karşılanmasına, Dair, talep edenin yokluğunda HMK 341. vd. maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile Samsun Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda karar verildi.18/09/2026

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2026/1386, K. 2026/52, T. 18.09.2026, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2026-1386-e-2026-52-k-6da2d3b259fb