İlk Derece Mahkemesi 2026/1221 E. 2026/813 K.

T.C. İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/1221 Esas KARAR NO : 2026/813

DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi DAVA TARİHİ : 21/04/2025 KARAR TARİHİ : 28/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı şirket yetkilisi tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Yetkili olduğu şirketin 05.12.2024 tarihinde kurulduğunu, şirketin tüm muhasebe işlemlerini, ... adresinde faaliyet gösteren SMM ... ile sözleşme ve vekalet karşılığında şirketinin muhasebe işlemlerini yürüttüğünü, şirketin daha yeni kurulduğu halen daha muhasebesel işlemlerin devam ettiği için kestikleri bir fatura bulunmadığını, anlaşmış olduğu muhasebeci ...'ın 31.03.2025 tarihinde vefat ettiğini, muhasebecinin ofisinin murisleri tarafından boşaltıldığını, muhasebece tutulu başkaca kişilerin tüm kıymetli evraklarının atıldığını, muhasebecinin murislerine de ulaşamadığını, şirketin yeni olması sebebiyle fiilen faaliyete dahi geçemediğini, muhasebecinin vefatı sonrasında murislerinin sorumsuz tutumu nedeniyle zor duruma düştüğünü bu sebeple zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: Dava, TTK'nın 82.maddesine dayalı zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. 6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla, tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibrazı hususunda zorunluluk getirilmiştir. Yukarıdaki düzenleme uyarınca tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler için zayi belgesi verilebilmesi, defter ve belgelerinin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunmasına ve zayinin tacirin iradesi dışında bir durum nedeniyle meydana gelmiş olmasına bağlıdır. TTK'nın 82. maddesinde neler için zayi belgesi verilmesi istenebileceği tahdidi olarak gösterilmemiş, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerden söz edilmiştir Bu nedenle, talebe konu belgelerin somutlaştırılması gerekmekte olup, genel kapsamlı bir zayi kararı verilmesi de mümkün değildir. ( Yargıtay 11. HD; 08.12.2014 tarih ve ... E.-... K. sayılı ilamı) Yine, ticari defter ve belgeleri için zayi belgesi düzenlenmesini talep eden tacirin, zayi olduğunu iddia ettiği ticari defter ve belgelerin mevcudiyetine karine teşkil edecek ve bu konuda olumlu kanaat edinmesini sağlayacak bilgi ve belgeleri ibraz etmesi gerekir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 04/02/2008 tarih, ... E., ... K. sayılı ilamına göre; "Tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerekir. Zayi belgesi verilmesi istenilen defterin ne şekilde ve ne zaman zayi olduğuna dair somut bir iddia ve kanıt dahi sunulmamıştır. Davacı tacirin, defterin muhafazasında gerekli dikkat ve özeni göstermediğinden, ilk derece mahkemesince verilen red kararı isabetlidir." İstanbul BAM 13. Hukuk Dairesi'nin E. ..., K. ...sayılı kararına göre; "Somut uyuşmazlıkta dava dilekçesinde, davacı şirkete ait karar defterinin tek ortağı olan Veysel Keleş'in vefatından sonra yaşanan karışık olaylar ve şirket merkezinin taşınması sırasında zayi olduğu, yaşanan olayların mücbir sebep oluşturduğu, defterin zayii olduğunun tespiti üzerine gazetede ilan verildiği belirtilmiş, başkaca bir iddia ileri sürülmeyip, başkaca bir delil sunulmamıştır. Buna göre davacı tarafından ileri sürülen yaşanan olağanüstü olayların ne olduğu açıklanarak mücbir sebep oldukları ispat edilmediği, şirket ortağının vefatı ile şirket merkezinin taşınması ise mücbir sebep teşkil etmediğinden, davacının ticari belgelerin saklanması hususunda gerekli dikkat ve özeni göstermediği, yeterli muhafaza tedbirlerini almayarak kusurlu davrandığı ve TTK'nın 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi için gerekli koşulların oluşmadığı anlaşılmakla Mahkemece davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir." İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi'nin E...., K...sayılı kararına göre; "Tacirin TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermesi gerekmektedir. Tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği hallerde zayi belgesi verilmesi talep edilemez. Davacı vekili taşınmanın pandeminin etkileri nedeniyle vuku bulduğunu ileri sürmüş ise de; pandeminin olumsuz etkileri nedeniyle ekonomik sebeblerle taşınmak zorunda kalınması ile ticari defterlerin taşınma sırasında kaybolma hali kanunda harici bir etken ile gerçekleşmiş olsa dahi önlenmesi mümkün olmayan mücbir sebeb olarak kabul edilemeyeceğinden zayii belgesi talep koşullarının bulunmadığı sonucuna varılmaktadır." Dosya ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirket yetkilisi dava dilekçesinde anlaşmış olduğu muhasebecinin 31.03.2025 tarihinde vefat ettiğini, muhasebecinin ofisinin murisleri tarafından boşaltıldığını, muhasebece tutulu başkaca kişilerin tüm kıymetli evraklarının atıldığını, muhasebecinin murislerine de ulaşamadığını, şirketin yeni olması sebebiyle fiilen faaliyete dahi geçemediğini ve ticari defterlere bu şekilde ulaşamadığı beyan etmiştir. Tacirin TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermesi gerekmektedir. Tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği hallerde zayi belgesi verilmesi talep edilemez. Davacının talep dilekçesinde belirttiği hususların mücbir sebep teşkil etmediği; davacının ticari belgelerin saklanması hususunda gerekli dikkat ve özeni göstermediği, yeterli muhafaza tedbirlerini almayarak kusurlu davrandığı ve TTK'nın 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi için gerekli koşulların oluşmadığı anlaşılmakla (aynı yönde kararlar için bknz; İstanbul BAM 13. Hukuk Dairesi'nin E. ..., K.... İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi'nin E...., K....) açılan davanın reddine karar verilmiş, İBAM 14. Hukuk Dairesi'nin 18.12.2025 tarih ve... Esas ... Karar sayılı ilamıyla kaldırılarak dosya mahkememize gönderilmiştir. Mahkememizce İBAM kaldırma kararı sonrasında; Davacı şirket yetkilisine İstanbul BAM kaldırma kararı kapsamında ticari defter ve belgelerin mali müşavire teslim edildiğine ilişkin belge sunmak üzere iki kez ihtaratlı süre verilmiştir. Bu süre içinde Mahkememize bir belge sunulmamıştır. Bu nedenle defterlerin mali müşavire teslim edildikten sonra zayi olduğu iddiası davacı tarafça ispatlanamamıştır. Tacirin TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermesi gerekmektedir. Tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği hallerde zayi belgesi verilmesi talep edilemez. Davacının talep dilekçesinde belirttiği hususların mücbir sebep teşkil etmediği; davacının ticari belgelerin saklanması hususunda gerekli dikkat ve özeni göstermediği, yeterli muhafaza tedbirlerini almayarak kusurlu davrandığı ve TTK'nın 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi için gerekli koşulların oluşmadığı anlaşılmakla (aynı yönde kararlar için bknz; İstanbul BAM 13. Hukuk Dairesi'nin E. ..., K. ...; İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi'nin E. ..., K....) açılan davanın reddine karar verilmiştir ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 732,00TL ilam harcından peşin alınan 615,40 TL harçtan mahsubu ile bakiye 116,60 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın davacıya iadesine, Dair,davacı şirket yetkilisinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 28/09/2026

Katip ... ✍e-imzalıdır

Hakim ... ✍e-imzalıdır