İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2026/1209 E. 2026/900 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2026/1209
Karar No
2026/900
Karar Tarihi

T.C. İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/1209 Esas KARAR NO : 2026/900

DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 28/01/2023 KARAR TARİHİ : 09/11/2026

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin hamili olduğu iddia edilen 7 adet çekin keşidecileri tarafından müvekkiline gönderilmek üzere kargoya verildiğini ve çeklerin 24/12/2021 tarihinde kargo şirketinde kurye olarak çalıştığı iddia edilen ... ...'in kullandığı ... plakalı araç park halinde iken çalındığını, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulduğunu, çeklerden ... Bankası ... Şubesi'ne ait, keşide yeri ... , tarihi 31/07/2022 ve ... çek seri nolu, keşidecisi ... olan 75.000,00TL bedelli çek ile ilgili olarak ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile çek iptali davası ikame edilerek ödeme yasağı kararı alındığını, ilgili bankaya müzekkere yazıldığını ve müzekkere cevabında çekin 01/08/2022 tarihinde takas aracılığı ile mahkemelik olduğundan iade edildiği bilgisinin verildiğini, çek keşidecisi ve müvekkilinin davalı tarafı tanımadığını bu nedenle davalının, dava konusu çeki kötü niyetli iktisap ettiğini, çekin çalınmasından sonra bir çok kişiye ciro edildiğini, bu nedenlerle davanın kabulü ile ... Bankası ... Şubesi'ne ait olduğu iddia edilen, keşide yeri ..., tarihi 31/07/2022 ve ... çek seri numaralı, keşidecisi ... olduğu iddia edilen 75.000,00TL bedelli çekin haksız iktisap eden davalıdan, dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte tahsiline, asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere davalı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın ticari dava olduğunu ve dava şartı arabuluculuğun yerine getirilmediğini, çekin cirantaya teslim edildiğini ve önceki cirantanın kendisine olan ödemesini gecikmeli olarak yaptığını, davacı ile temel borç ilişkisi olmadığı gibi çeki davacıya teslim etme gibi bir zorunluluğununda olmadığını, temel borç ilişkisinden kaynaklı olarak çekin önceki ciranta olduğu iddia edilen dava dışı Nazan Tuğrul tarafından ödeme yapılarak kendisine teslim edildiğini, çek ile ilgili bir işleminin kalmadığını, davacı taraf kusurunun kendisine mal edilemeyeceğini, bu nedenlerle öncelikli olarak usul, aksi halde esas yönünden davanın reddine, yargılama giderleri ile usul yönünden maktu, esas yönünden reddi halinde nispi vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir. DELİLLER: ... Cumhuriyet Başsavcılığı Hazırlık Bürosunun 2022/... Soruşturma dosyasının UYAP kaydı istenilmiş, dosya arasına alınmıştır. ... ... AŞ'ne davaya konu çekin ibrazı hakkında müzekkere yazılmış ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. GEREKÇE: Dava, kargoda çalınan çekin istirdadı talebine ilişkindir. Çek istirdadı TTK md. 792’de “Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.” şeklinde düzenlenmiştir. Yasal düzenleme uyarınca çekin istirdadının talep edilebilmesi için davacının yetkili hamil olması, çekin iradesi dışında elinden çıkmış olması ve çekte görünen hamilin kötü niyetli olması gerekir. Somut olayda davacı, dava konusu çekin lehtarı konumunda olduğunu, keşidecinin çeki kendisine kargo ile gönderdiğini, ancak kargoda kaybolduğunu iddia ederek istirdat davası açmıştır. İstanbul Anadolu 1 ATM tarafından verilen dava şartı yokluğundan ret kararı üzerine yapılan istinaf incelemesi sonucu, davanın hukuki niteliğinin çek istirdadı olduğu ve TTK md. 792 hükmü uyarınca çözülmesi gerektiği belirtilmiştir. TTK md. 792 uyarınca çek istirdadı talebinde bulunabilmek için öncelikle çekin hamili olunması gerekir. Bir çekin devri için, TTK md. 788 uyarınca “Açıkça “emre yazılı” kaydıyla veya bu kayıt olmadan belirli bir kişi lehine ödenmesi şart kılınan bir çek, ciro ve zilyetliğin geçirilmesiyle devredilebilir.” şeklindeki hüküm sonucu ciro ve zilyetliğin devri gerekir. Bu hususta İstanbul BAM 13. HD 2023/323 Esas ve 2025/1820 Karar sayılı ilam “Somut olayda; dava konusu çekin davacı adına keşide edildiği, ilk cironun davacıya ait olduğu, davalının çeki usulüne uygun ciro silsilesi ile elde ettiği ve çeki elinde bulundurması sebebi ile yetkili hamili olduğu, her ne kadar çekteki ilk ciro davacıya ait görünse de, davacının, çekin zilyetliğinin kendisine devredilmeden, kargoda iken kaybolduğunu iddia ettiği, iddianın ileri sürülüş şekline göre davacının, zilyetliğini devralmadığı çeki ve çekten doğan hakları devralamayacağı ve bu çekin yetkili hamili kabul edilemeyeceği, Mahkemece de gerekçeli kararda açıklandığı üzere, davacı çekin yetkili hamili olduğunu ispat edemediğinden, TTK'nın 792. maddesinde sayılan diğer şartların incelenmesine gerek olmadığı, davacının yetkili hamili olduğunu ispat edemediği çekin istirdadını hiçbir koşulda talep edemeyeceği, bu minvalde Mahkemece davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.” şeklindedir. Yasa maddesi ve açıklanan içtihattan anlaşıldığı üzere, bir kişinin çekin istirdadını talep edebilmesi için çeki usule uygun olarak ciro ve zilyetliğin devri ile elde etmesi, yani hamil sıfatını kazanması gerekir. Ancak emsal alınan istinaf ilamına konu olaya benzer şekilde çekin, davacı zilyetliği elde etmeden kargoda kaybolması suretiyle gerçekleşen somut olayda davacının hamil sıfatını kazanmadığından ve çek elindeyken kaybolmadığından çekin istirdadını talep edemeyeceği kanaatine varılarak davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden; 1-Davanın reddine, 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00 TL harcın peşin alınan 1.280,82 TL harçtan mahsubu ile fazladan yatan 548,82-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/11/2026

Katip ... e-imzalıdır

Hakim ... e-imzalıdır

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2026/1209, K. 2026/900, T. 09.11.2026, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2026-1209-e-2026-900-k-95e32513f3ac