İlk Derece Mahkemesi 2022/515 E. 2026/864 K.

T.C. İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/515 Esas KARAR NO : 2026/864

DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 26/08/2022 KARAR TARİHİ : 02/11/2026

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Başkent ... Şubesi’nden verilen ... hesap nolu, ... çek no’lu 50.000,00-TL bedelli, keşide yeri ... olan 17.08.2022 keşide tarihli, keşidecisinin ... ... ..Aş. olan çekin, müvekkili şirketin müşterisi olan ... ..... Aş. tarafından lehtar olarak müvekkili ...’e keşide edildiğini ve müvekkili şirkete gönderilmek üzere kargo şirketine teslim edildikten sonra kaybolduğunu, çekin bankaya ibraz edilmesi ve icra takibine konulması ile kaybolan çekin kargo aşamasında çalındığının anlaşıldığını, Çekin fotokopisinden anlaşıldığı üzere, arkasında müvekkili lehtar ... ve keşideci ... ... firması ile hiçbir ilgisi ve ticari ilişkisi bulunmayan ve gerçek veya sanal kişiler olup olmadığı bilinmeyen kişi ve şirketlerin cirosunun bulunduğunu, çekin arkasında müvekkili yapmışçasına sahte olarak yapılan ilk cirodaki imzanın da müvekkiline ait olmadığını, müvekkili tarafından, kaybolan çalınan çeklere ilişkin savcılık şikayetinde bulunulduğunu, ayrıca müvekkili tarafından çeklere ilişkin olarak açılan iptal davası kapsamında kaybolan çeklere ödeme yasağı konulduğunu, söz konusu kargo firmasının ... Kargo olduğunu, müvekkiline gelmesi gereken gönderinin, kargo firmasının sistemindeki gönderi hareketlerine göre; Trakya Aktarma Merkezinde ( İstanbul İli, Esenyurt İlçesinde) son işlemi gördükten sonra kaybolduğunu, kargo firmasının 2-3 gün sonrasında gönderinin kayıp olduğunu ve arama başlatıldığını, müvekkili firmanın müşterisi olan ... ... firmasına bildirdiğini, müvekkilinin gerçek imzaları ile çekteki imzanın ilk bakışta dahi ilgisinin bulunmadığı, çekteki imzanın müvekkiline ait olmadığının daha ilk bakışta aradaki farktan anlaşıldığını, davanın ... ... Aş.’ne ihbar edilmesini, ... hesap nolu, ... çek seri nolu 50.000,00 TL bedelli, keşide yeri ... olan 17.08.2022 keşide tarihli, keşidecisi ... ... ..Aş. olan çekin istirdadı ile müvekkiline iade edilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinden özetle; Davacının, dava konusu çekin kargoda çalındığı iddia ederek TTK’nun 792.maddesi uyarınca dava konusu çekin istirdadını talep etmiş ise de bu iddiasını öncelikle usulüne uygun delillerle ispatlaması gerektiğini, davacının çekin rızası dışında elinden çıktığını ispat etmesi halinde dahi somut olayda istirdat şartlarının oluşmadığını, davacının çekteki imzanın kendisine ait olmadığını iddia etmiş ise de çekteki imzanın davacıya ait olmamasının menfi tespit davasının konusunu oluşturacağını, davanın reddini, davacının %20’den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini, vekaleti ücreti ile yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesini talep ve beyan etmiştir. Fer’i Müdahil ... ... Aş. vekilinin 13.09.2022 tarihli dilekçesinden özetle; Davacı ...’ün müvekkili şirketin keşidecisi olduğu ... Başkent ... /... Şubesi, ... seri numaralı, 17.08.2022 keşide tarihli ve 50.000,00-TL bedelli çekin istirdadı talebiyle huzurdaki davayı açtığını, davacının da dilekçesinde bahsettiği üzere işbu davaya konu çek de dahil olmak üzere 6 adet çekin kargoda çalındığını, çeklerle ilgili olarak iptal davası açıldığını, ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2022/... Esas sayılı dosyasından görülen davada 6 adet çekle ilgili olarak ödeme yasağı kararı verildiğini, davaya konu 17.08.2022 keşide tarihli ve 50.000,00-TL bedelli çek hakkında ödeme yasağı kararı olduğundan bankadan tahsil edilemeyen çekle ilgili olarak davalı ... tarafından ....İcra Müdürlüğü’nün 2022/... Esas sayılı icra takibi başlatıldığını, müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespiti talebiyle ....Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2022/... Esas sayılı dosyasından görülmekte olan Menfi Tespit davası açıldığını, davalı ... ve diğerlerinin kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğunu, müvekkili şirket dışında başka şirketlere ait çeklerin de çalındığını, her nasıl olduysa yine ... tarafından icra takibine konu edildiğini, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 66.maddesi uyarınca davacı yanında olmak üzere fer’i müdahale olarak davaya katılmayı talep etmiştir.

DELİLLER: Kahramanmaraş Cumhuriyet Başsavcılığı Esas Masasının 2022/... Soruşturma esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. .... Ağır Ceza Mahkemesinin 2023/... Esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. ... Cumhuriyet Başsavcılığı Faili Meçhul Suçlar Bürosu 2022/... Soruşturma sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı Bilim Suçları Soruşturma Bürosu 2021/... Soruşturma sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Sahtecilik ve Dolandırıcılık Bürosu 2022/... 2021/... Soruşturma sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. .... İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı takip dosyasının UYAP sistemi üzerinden gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. .... İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı takip dosyasının UYAP sistemi üzerinden gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. .... İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı takip dosyasının UYAP sistemi üzerinden gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. .... Ağır Ceza Mahkemesinin 2023/... Esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanlığına davacının esnaf kaydı için yazılan müzekkereye cevap verilmiş yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. .... Noterliğine yazılan müzekkereye cevap verilmiş, evrak aslı mahkememiz kasasına alınmıştır. ... Vergi Dairesine ... Gıda Pazarlama Tekstil Turizm İnşaat Sanayi Ve Dış Ticaret Limited Şirketi 'nin BA-BS formalarının celbi için yazılan müzekkere cevap verilmiş yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. ... Vergi Dairesine ... Gıda Pazarlama Tekstil Turizm İnşaat Sanayi Ve Dış Ticaret Limited Şirketi 'nin BA-BS formalarının celbi için yazılan müzekkere cevap verilmiş yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. ... Vergi Dairesine davacının BA-BS formalarının celbi için yazılan müzekkere cevap verilmiş yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. İzmir Karşıyaka Vergi Dairesine davalı ...'in BA-BS formalarının celbi için yazılan müzekkere cevap verilmiş yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. Beyoğlu Vergi Dairesine davalıların 2022 yılına ait BA-BS formalarının celbi için yazılan müzekkere cevap verilmiş yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. GEREKÇE: Dava, kargoda çalınan çekin istirdadı talebine ilişkindir. Çek istirdadı TT md. 792’de “Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.” şeklinde düzenlenmiştir. Yasal düzenleme uyarınca çekin istirdadının talep edilebilmesi için davacının yetkili hamil olması, çekin iradesi dışında elinden çıkmış olması ve çekte görünen hamilin kötü niyetli olması gerekir. Somut olayda davacı, lehtarı olduğu çekin kargoda çalındığını beyan ederek çekin istirdadını talep etmiştir. Davacının çekte lehtar olarak göründüğü, fer’i müdahil keşideci ile aralarındaki ticari ilişki kapsamında çekin davacıya verildiği anlaşıldığından işbu davayı açabileceği anlaşılmıştır. Grafoloji uzmanı bilirkişiden alınan rapora göre, çekin arka yüzünde bulunan birinci ciro imzasının davacıya ait olmadığı tespit edilmiştir. Mali müşavir bilirkişi tarafından hazırlanan rapora göre, davacı ile keşideci arasında ticari ilişki bulunduğu, bu kişilerin diğer cirantalar ile bir ticari ilişkisinin bulunmadığı ve davalıların ticari defter ve belgelerini ibraz etmediği anlaşılmıştır. Çekin çalınmasına ilişkin yürütülen Büyükçekmece CBS 2022/... sayılı soruşturma dosyasında KYOK kararı verildiği görülmüştür. Davalı ...’in yargılama sırasında vefat ettiği görülmüş, vefat sebebiyle ceza soruşturmasının devam etmeyeceği mahkememizce değerlendirilmiş ve KYOK kararının kesinleşmesi beklenmemiştir. Davalı ...’in vefatı sebebiyle terekesine temsilci atanmış ve ilgili tereke temsilcisine tebliğ yapılarak hukukî dinlenilme hakkı tanınmıştır. İstanbul BAM kararlarının incelenmesinde Davalı ...’e karşı çok fazla çek istirdadı ve menfi tespit davası açıldığı görülmüş ve bu davalarda davalının kötü niyetli olduğu kabul edilerek istirdat taleplerinin kabul edildiği anlaşılmıştır (Örnek: İstanbul BAM 12. HD 30/03/2026 tarihli 2026/741 E. 2026/565 K., İstanbul BAM 43. HD 09/07/2026 tarihli 2026/634 E. 2026/1415 K.). Emsal kararlardan da anlaşıldığı üzere, Davalı ... hakkında aynı yöntemle ve benzer ciro zinciri ile elde edilen birçok çek olduğu, bunlara ilişkin istirdat davalarının açıldığı ve istinaf incelemesi ile istirdat taleplerinin kabul edildiği, davalının kötü niyetli olduğunun kabul edildiği, eldeki davada da Davalı ...’in kötü niyetli olduğunun kabulü ile davanın bu davalı yönünden kabulüne karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. Diğer davalılar yönünden, çekin istirdadından hamilin sorumlu olması, aradaki cirantaların iade ile yükümlü olmaması sebebiyle davanın reddine karar verilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden; 1-Davalı ... yönünden davanın kabulüne, dava konusu ... ... seri numaralı 17/08/2022 tarihli 50.000 TL bedelli keşidecisi ... ... ve Uluslararası Taşımacılık Sanayi Ticaret A.Ş. olan çekin Davalı ...’den alınarak davacıya verilmesine, 2-Diğer davalılar yönünden davanın reddine, 3-Harçlar Kanunu gereğince ve karar tarihi itibariyle alınması gereken 3.415,50 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 853,88 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.561,62 TL harcın Davalı ...'in terekesinden alınarak hazineye irad kaydına, 4-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvuru harcı, 3.415,50 TL peşin/nisbi harcı, 14.000,00 TL bilirkişi ödemeleri, 6.071,05 TL tebligat+posta+diğer masraflar, olmak üzere toplam 23.567,25TL yargılama giderinin Davalı ...'in terekesinden alınarak Davacıya verilmesine, 5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T'ne göre vekalet ücreti dava değerini geçemeyeceğinden 45.000,00-TL vekalet ücretinin Davalı ...'in terekesinden alınarak kendisini vekil ile temsil eden Davacıya verilmesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/11/2026

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır