İlk Derece Mahkemesi 2025/896 E. 2026/858 K.

T.C. İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/896 Esas KARAR NO : 2026/858 Karar

DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 10/12/2025 KARAR TARİHİ : 07/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 1980 yılından beri tekstil sektöründe faaliyet gösterdiğini, davalı şirket ile aralarında sipariş formu ve fatura düzenine dayalı bir ticari ilişki bulunduğunu, müvekkilinin satın aldığı ürünlere ilişkin tüm faturaları eksiksiz ödediğini ve davalıya herhangi bir bakiye borcunun bulunmadığını, buna rağmen davalının ... 8. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası ile haksız bir icra takibi başlattığını, ödeme emrinin atlanması nedeniyle takibin kesinleştiğini ve müvekkilinin banka hesaplarına uygulanan hacizler neticesinde 08/09/2025 tarihinde 616.565,60 TL tutarındaki meblağı cebri icra tehdidi altında ödemek zorunda kaldığını, taraflar arasında Türk Ticaret Kanunu'nun 89. maddesi uyarınca yazılı bir cari hesap sözleşmesi bulunmadığını, davalının muavin tablosuna dayandırdığı alacağın hangi fatura veya hizmetten kaynaklandığının anlaşılamadığını, davalının 10/07/2024 tarihinde kestiği ve müvekkilince sistem üzerinden reddedilen ... ve ... numaralı kur farkı faturalarını sanki itiraz edilmemiş gibi işleme alarak haksız bir alacak yarattığını, taraflar arasında kur farkı talep edilebileceğine dair ne bir sözleşme ne de bir ticari teamülün mevcut olduğunu, davalının tüm faturalarını Türk Lirası cinsinden kestiğini ve döviz karşılığı göstermediğini, Yargıtay ve bölge adliye mahkemesi içtihatları uyarınca sözleşme veya teamül olmaksızın kur farkı talep edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, ayrıca davalının seçimlik hakkını Türk Borçlar Kanunu'nun 99. maddesi kapsamında Türk Lirası yönünde kullanmışken sonradan döviz üzerinden takip başlatmasının usulsüz olduğunu, arabuluculuk sürecinden sonra davalının 11/11/2025 tarihinde benzer şekilde mesnetsiz iki yeni e-fatura daha kestiğini ve bunların da reddedildiğini belirterek, haksız şekilde tahsil edilen 616.565,60 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan istirdadını, munzam zarar dahil fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın ... 8. İcra Dairesinin ...esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibine konu borcun mevcut olmadığını iddia ederek ödenen 616.565,60-TL tutarındaki bedelin istirdadını talep ettiğini, ancak taraflar arasındaki ticari ilişkinin cari hesap esaslarına dayandığını ve davacının borçlu olduğunu belirttiğini, öncelikle Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 6. maddesi uyarınca müvekkil şirketin yerleşim yeri olan ...'un yetkili olduğunu ifade ederek yetki itirazında bulunduğunu, davanın açıldığı tarihte icra dosyasının infaz edilmiş olması nedeniyle davacının hukuki yararının bulunmadığını savunduğunu, davacının iddialarının zamanaşımına uğradığını ileri sürerek davanın öncelikle usulden reddini talep ettiğini, esasa ilişkin olarak ise takip konusu alacağın kur farkından değil, davacının fatura bedellerine karşılık yaptığı ödemelerin cari hesap bakiyesini kapatmaya yetmemesinden kaynaklanan asıl alacak bakiyesi olduğunu açıkladığını, 2024 yılı sonu itibarıyla davacının müvekkil şirkete 627.577,88-TL (karşılığı 17.817,12 USD) borçlu olduğunun ticari defter kayıtları ile sabit olduğunu belirttiğini, müvekkil şirket tarafından .... 19. Noterliğinin ...tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile cari hesap alacağının davacıya bildirildiğini vurguladığını, davacının e-faturaları sistemden reddetmesinin borcun ödendiği anlamına gelmediğini ifade ettiğini, taraflar arasında yazılı bir cari hesap sözleşmesi olmasa dahi sürekli işleyen bir açık hesap ilişkisinin mevcut olduğunu ve davacının kısmi ödemeler yaparak borç bakiyesini azaltma yoluna gittiğini beyan ettiğini, istirdat davasında ispat yükünün davacıda olduğunu ve davacının borçlu olmadığını yazılı delillerle kanıtlayamadığını belirterek davanın esastan da reddini, davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE : Dava istirdat davasıdır. Davacı taraf davalının davacı aleyhine başlatmış olduğu ... 8. İcra Müdürlüğünün ...E sayılı dosyasına 08/09/2025 tarihinde 616.565,60 TL ödemeyi haciz baskısı altında yaptığını belirterek bu ödemenin haksız olduğunu belirterek istirdatını talep etmiştir. Davalı taraf alacağının cari hesap alacağından kaynaklandığını belirterek zamanaşımı itirazında bulunmuş ve davanın reddini talep etmiştir. Dosya taraf defterleri üzerinde inceleme yapıp rapor sunmak üzere bilirkişiye tevdi edilmiş ve bilirkişi dosyaya sunduğu 07/04/2026 tarihli raporda; Davacı ile davalı 2024 ve 2025 hesap dönemi yasal defterlerinin e-defter olarak tutulduğu, defter beratlarını zamanında yüklendiği, Davacı ...A.Ş. Yasal defter kayıtlarında takip tarihinde; Davalı ... A.Ş.’nin 8.498,22 TL Alacak Bakiyesi verdiği, Davalı ...Tic. A.Ş. Yasal defter kayıtlarında takip tarihinde; Davacı .... A.Ş.’nin 37.529,39TL + 288,51EURO + 10.230,82 USD = 457.557,54 TL Borç Bakiyesi verdiği, Taraflar arasında Fatura ve ödeme Muhasebe kayıtları bakımından ihtilaf bulunmadığı, Taraflar arasındaki İhtilafın Davalı ... Tic. A.Ş. tarafından yapılan KUR FARKI Muhasebe Kayıtlarından Kaynaklandığı, Davalı ... Tic. A.Ş. tarafından düzenlenen KUR FARKI faturalarının muhasebe kayıtlarında yer almadığı, Davacı şirket muhasebe kayıtlarında da yer almadığı, Davalı ... A.Ş.’nin hammadde alışlarının bir kısmını ithal ettiği ancak siparişlerin yurt dışında hazırlanıp getirilmediği, siparişlerin yurt içinde hazırlanıp teslim edildiği, 85 sayılı Kararın 1 inci maddesiyle eklenen, (g) bendi, "Türkiye'de yerleşik kişilerin, Bakanlıkça belirlenen haller dışında, kendi aralarındaki menkul ve gayrimenkul alım satım, taşıt ve finansal kiralama dahil her türlü menkul ve gayrimenkul kiralama, leasing ile iş, hizmet ve eser sözleşmelerinde sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden ve dövize endeksli olarak kararlaştırılamaz." hükmünü amir olup Tarih: ..., Sayı: ... Konu: Dövize endeksli mal alımlarına istinaden düzenlenen fatura bedellerinin ödenmesi sırasında ortaya çıkan kur farklarının vergilendirilmesi ve belge düzeni hk. ÖZELGE “Bu çerçevede, mezkür Karar ve uygulamasına ilişkin bahse konu Tebliğde öngörülen istisnai durumlar haricinde, sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkün olmayan işlemlere ilişkin olarak düzenlenecek faturaların, yabancı para birimi kullanılmak suretiyle düzenlenmesi mümkün değildir, Davacı ve davalı şirket arasında USD ve EURO kapsamında Sipariş Formu tanzim edilmiş her iki taraf da DÖVİZ cinsi belirterek muhasebe kaydı tutmuş olduğu, ... Nolu Cumhurbaşkanlığı Kararı ve Tarih:..., Sayı: ...Özelge kapsamında yapılan açıklamalar nedeni ile taraflar arasında düzenlenen Dövize endeksli sözleşmelerin ve dövize endeksli düzenlenen faturaların ... Nolu karara vekonu hakkında verilen özelgeye aykırı olduğu Takip tarihi itibariyle Davalı ...Tic. A.Ş.’nin 8.498,22 TL Alacaklı olduğu yönünde rapor ibraz etmiştir. Dosyanın İcra İflas Hukukunda uzman hesaplama bilirkişisine tevdi ile, 8.498,22TL asıl alacak üzerinden takip tarihi itibariyle icra masrafları vekalet ücreti ve harç hususunda hesaplama yaparak ... 8. İcra Dairesinin ...Esas sayılı dosyasında davalının davacıdan takip tarihi itibariyle ne kadarlık bir alacağı olduğu hususunda rapor düzenlenmesi istenilmiş ve bilirkişi dosyaya sunduğu 16/07/2026 tarihli raporda 08/09/2025 ödeme tarihinde dosya asıl alacağının 8.498,22 TL olması durumunda harç, işlemiş faiz vekalet ücreti ve masraf toplamının 16.562,07 TL olduğu davacının 617.000,00 TL ödeme yapması sebebiyle davacının 599.922,92 TL fazla ödeme yaptığı yönünde rapor sunmuştur. Dosya kapsamında taraf defterleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde taraflar arasındaki uyumsuzluğun kur farkından kaynaklandığının tespit edilmesi ve 85 sayılı Kararın 1 inci maddesiyle eklenen, (g) bendi, "Türkiye'de yerleşik kişilerin, Bakanlıkça belirlenen haller dışında, kendi aralarındaki menkul ve gayrimenkul alım satım, taşıt ve finansal kiralama dahil her türlü menkul ve gayrimenkul kiralama, leasing ile iş, hizmet ve eser sözleşmelerinde sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden ve dövize endeksli olarak kararlaştırılamaz. Hükmü gereğince taraflar arasında düzenlenen Dövize endeksli sözleşmelerin ve dövize endeksli düzenlenen faturaların ... Nolu karara vekonu hakkında verilen özelgeye aykırı olduğunun tespit edilmesi karşısında davalının icra takibi tarihinde davacıdan 8.498,22 TL alacaklı olduğu kanaatine varılmış ve dosyaya sunulan bilirkişi raporu neticesinde davacının 599.922,92 TL fazla ödeme yaptığı ve bu ödemenin istirdatını davalıdan talep edebileceği kanaatine varılmış ve davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, 599.922,92 TL'nin ödeme tarihi olan 08/09/2025 tarihinden işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Yukarıda belirtilen gerekçeden dolayı ; 1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile, 599.922,92 TL'nin 08/09/2025 tarihinden işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine 2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 40.980,73 TL harçtan başlangıçta alınan 10.529,40 TL'ın mahsubu ile bakiye 30.451,33 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 615,40 başvuru ve 10.529,40 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücreti Tarifesine göre 95.987,67 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 16.642,68 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan toplam 15.630,00 TL yargılama giderinden kabul oranına göre 15.208,11 TL davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiye kısmın davacının üzerinde bırakılmasına, 7-Başvuru tarihi itibariyle hazine tarafından karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul ve ret oranına göre 4.475,83 TL'sinin davalıdan, 124,17 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 8-Artan gider avansı bakiyesinin HMK 333. md göre karar kesinleşmesi halinde ilgililere iadesine, Dair, Taraf vekillerinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 07/10/2026

Katip e-imzalıdır

Hakim e-imzalıdır