İlk Derece Mahkemesi 2025/876 E. 2026/681 K.

T.C. İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/876 Esas KARAR NO : 2026/681

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 02/12/2025 KARAR TARİHİ : 28/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı tarafından davalının maliki-işleteni olduğu ... plakalı araç, müvekkil şirket tarafından zorunlu trafik poliçesi ile sigorta güvencesi altına alındığını, müvekkil şirkete sigortalı olan ... plakalı araç, 26.01.2025 tarihinde trafik kazasına karıştığını, bu kaza sebebi ile park halindeki... plakalı araç hasarlandığını, ... plakalı aracın hasarlanması sebebi ile müvekkil şirket tarafından hak sahiplerine araç hasarı ve değer kaybı bedeli için toplamda 140.000,00 TL ödeme yapılmak zorunda kaldığını, Zorunlu Trafik Poliçesi Genel Şartları gereğince, kaza anında sigortalı araç sürücüsünün kaza mahallini terk ettiğini, kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin yükümlülüğüne aykırı davranmış olması sebebi ile de müvekkil şirketin, sigortalısı olan davalıya rücu hakkı doğduğunu, (Ek Zorunlu Trafik Poliçesi Genel Şartları ), kaza yerini terk etmenin, yalnızca maddi hasar meydana gelen kazalarda da rücu sebebi olduğunu, davalının işleteni ve maliki olduğu aracın sürücüsü kaza mahalini terk ettiğini (Dava dışı sigortalı araç sürücüsü, olay yerini terk ettiğini ifade tutanağında da kabul etmiştir), davalı, müvekkil şirketin sigortalısı olması sebebi ile kendisine işbu dava açılmak zorunda kaldığını, davalı hakkında .... İcra Dairesi 2025/... Esas sayılı dosyası ile, ödenen ve sorumlular tarafından karşılanmayan 140.000,00 TL ana para ve ferilerinin ödenmesi için takip yapılmış, ancak borçlu tarafından takibe haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edilmesi sebebi ile takip durdurduğunu, müvekkil şirketçe takip talebinde, ana para olarak ödenen 140.000,00 TL'ye, ödeme tarihinden, takip tarihine kadar işleyen dönem için avans faiz talep edildiğini, davalı tarafça, haksız ve kötü niyetli olarak takipten önce işleyen faize de itiraz ettiğini, davalı taraf bu itirazları da yerinde olmadığı, sigorta şirketinin açtığı rücu davalarında ödeme tarihinden itibaren faiz talep edilebilmekte olduğunu bildirip, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın, sırf müvekkil aracın “ticari amaçla kullanıldığı” iddiasına dayanarak işbu davayı Asliye Ticaret Mahkemesi’nde açtığını, ancak uyuşmazlığın kaynağının ticari iş olmadığını, dava; zorunlu mali sorumluluk sigortasından, sigortacının sigortalıya karşı ileri sürdüğü rücu talebinden kaynaklandığını, bu tür uyuşmazlıkların, tarafların tacir olup olmamasından bağımsız olarak haksız fiil ve sigorta hukukuna dayalı olduğunu, sigortacı ile sigortalı arasındaki rücu ilişkisi ticari iş sayılamayacağını, TTK m.4 anlamında mutlak veya nispi ticari dava niteliği taşımadığını, Yargıtay’ın yerleşik uygulamasında da, zorunlu trafik sigortasından kaynaklanan rücu davalarının Asliye Hukuk Mahkemesi’nin görev alanında olduğu kabul edildiğini, müvekkilinin tacir olmadığını, buna ilişkin İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Odalar Birliğinden gelen yazı cevabına göre; müvekkilinin Esnaf ve Sanatkarlar Odasına kayıtlı olduğu ve faaliyetine hala devam ettiği belirtildiğini, bunun yanında İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünden gelen yazı cevabında da; müvekkilinin ticaret sicil kaydının bulunmadığına ilişkin tespit bulunmadığını, ayrıca, somut olay ticari faaliyetin yürütülmesiyle doğrudan bağlantılı olmadığını, müvekkilinin trafik poliçesinden kaynaklanan bir uyuşmazlık olduğunu, bu nedenle dosyanın göreve ilişkin hususlarının Mahkemece de resen incelenerek görevli mahkemeye gönderilmesini talep ettiğini, tarafınca kabul anlamına gelmemek kaydı ile davacı tarafın iddialarına göre, kazayı gerçekleştiren kişinin ... olduğunun tutanaklarda belirtildiğini, davacı tarafın, aynı trafik kazasına, aynı zarar gören araca ve aynı hukuki sebebe dayanarak iki ayrı icra takibi başlatmış ve bu takiplere yapılan itirazlar üzerine yine iki ayrı itirazın iptali davası açtığını, bu uygulamanın, HMK m.30’da düzenlenen usul ekonomisi ilkesine, dürüstlük kuralına ve hukuki güvenlik ilkesine açıkça aykırı olduğunu, davacı tarafından, karşı taraf araç sahibine ödendiği iddia olunan 3 adet ödeme dekontu çerçevesinde bu yapılan ödemelerin olay yerini terk nedeniyle müvekkilinden tahsili talep edildiğini, öncelikle davacının hiç bir iddiasının kabulü mümkün olmadığı gibi dosyaya sunulan eksper raporu, kaza tespit tutanağı ve tahkim aşamasında alınan bilirkişi raporlarını ve dekontları kabul etmediğini, sürücü ...'nın savcılık ifadesini kabul anlamına gelmemek ve yine davacı yan üzerinde olan ispat yükünün yer değişmemesi kaydı ile, sürücü beyanı üzerinden ayrıca cevap vermek gerektiğini, davacı sigorta şirketinin, rücu talebine dayanak yaptığı sigorta tahkim komisyonu uyuşmazlık hakem heyeti dosyasını, mutlak ve bağlayıcı bir belge gibi ileri sürmekte ise de; söz konusu tahkim dosyası, eksik inceleme, itiraz yollarının kullanılmaması ve usule aykırı ödeme içerdiğini, tahkime konu dahi edilmemiş olmasına rağmen, dava dışı üçüncü kişiye yapılan değer kaybı ödemesine de ayrıca itiraz ettiğini, rücuya elverişli olmadığını, ödemenin zorunlu olduğunun ispatlanmadığını, mahkemece göreve ilişkin itirazının kabulüyle,

dosyanın görevli Asliye Hukuk Mahkemesi’ne gönderilmesine karar verilmesini, araç sürücüsünün ... (TCKN: ... )'nın tespit edilecek mernis adresine tebligat gönderileren davanın ihbarına karar verilmesini, asıl dava ve birleşen davalarda davacının haksız ve mesnetsiz taleplerinin ve davalarının ayrı ayrı tümden reddine karar verilmesini, asıl dava ve birleşen davalar yönünden ayrı ayrı alacaklının haksız ve kötü niyetli şekilde mükerrer icra takibi başlattığının tespiti ile, davalı müvekkil lehine %20den az olmamak kaydı ile kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. MAHKEMEMİZ DOSYASI İLE BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN 2025/... ESAS SAYILI DOSYASINDA: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının maliki-işleteni olduğu ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından zorunlu trafik poliçesi ile sigorta güvencesi altına alındığını, müvekkili şirkete sigortalı olan ... plakalı aracın, 26.01.2025 tarihinde trafik kazasına karıştığını, bu kaza sebebi ile park halindeki... plakalı aracın hasarlandığını, ... plakalı aracın hasarlanması sebebi ile müvekkili şirket tarafından hak sahiplerine araç hasarı ve değer kaybı bedeli için toplamda 140.000,00 TL ödeme yapılmak zorunda kalındığını, davalının işleteni ve maliki olduğu aracın sürücüsü kaza mahalini terk ettiğini, bu nedenle davalı hakkında .... İcra Dairesi 2025/... Esas sayılı dosyası ile ödenen ve sorumlular tarafından karşılanmayan 140.000,00 TL ana para ve ferilerinin ödenmesi için takip yapıldığını, ancak borçlu tarafından takibe haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edilmesi sebebi ile takibin durdurulduğu beyanla; .... İcra Dairesi 2025/... Esas sayılı dosyasına, borçlu tarafından yapılan tüm itirazların iptali ile itirazın; asıl alacak, takipten önce işlemiş faiz, faiz oranı ve tüm ferilerini kapsar şekilde iptali ile devamına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DELİLLER: Mahkememiz davalısı ... için tacir araştırması yapılmış ve yazı cevapları dosyamız arasına alınmıştır. .... İcra Dairesine müzekkere yazılarak, 2025/... esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. .... İcra Dairesine müzekkere yazılarak, 2025/... esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. Bakırköy CBSne müzekkere yazılarak, 2025/... soruşturma sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. Sigorta Tahkim Komisyonu Başkanlığına müzekkere yazılarak, 2025.E... sayılı dosyasının bir örneğinin çıkartılarak gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. SBMye müzekkere yazılarak, 26.01.2025 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde, ... plakalı aracın kaza, tazminat ve TRAMER kayıtlarının çıkartılarak, gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. Mahkememizce 13.07.2026 tarihinde Makine Mühendisi ve Sigorta uzmanı bilirkişi vasıtasıyla bilirkişi raporu aldırılmış ve rapor dosyamız arasına alınmıştır. GEREKÇE: Asıl ve birleşen dava, trafik kazası sebebiyle davacının ödediği tazminatların davalı sigortalıya rücu istemine dair başlatılan takip dosyalarında itirazın iptali istemine ilişkindir. Taraflar arasında zmms sigorta poliçesi bulunmaktadır. Poliçe süresi içinde davalıya ait sigortalı araç 26/01/2025 tarihinde trafik kazasına karışmıştır. Davacı, poliçe kapsamında sorumluluğu gereği zarar gören üçüncü kişilere ödeme yaptığını, ancak sigortalının olay yerini terk etmesi sebebiyle rizikonun teminat kapsamından çıktığını iddia etmiştir. Öncelikle görevli mahkeme hususunda yapılan değerlendirmede, davalının esnaf olduğu, aracın ticari araç olduğu ve ekmek dağıtırken kaza yapması sebebiyle ticari faaliyetlerde kullanıldığı anlaşılmış, bu sebeple işin tüketici işlemi olmadığı kanaatiyle mahkememizin görevli olduğuna karar verilmiştir. Zmms Genel Şartları B.4 maddesi f bendi uyarınca “Beden hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması hali” sigortacının sigortalıya rücu hallerinden sayılmıştır. Sigortalı araç sürücüsünün emniyette alınan ifadesinde ekmek dağıtırken kaza yaptığını ve ekmekleri yetiştirmek için olay yerini terk ettiğini beyan ettiği görülmekle, sürücünün maddede sayılan zorunluluk hallerinden biri bulunmadan olay yerinden ayrıldığı anlaşılmıştır. İlgili madde kapsamında sürücünün haklı bir sebebi olmadan kaza yerini terk etmesi sebebiyle davacının davalıya rücu hakkının doğduğu kabul edilmiştir. Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden davacının zarar görenlere 02/05/2025 tarihinde 100.000 TL hasar, 04/06/2025 tarihinde 40.000 TL değer kaybı ve STK dosyasında yargılama yapılırken 27/08/2025 tarihinde 73.256,53 TL bakiye hasar ödemesi yaptığı görülmüştür. Ödemelerin yerindeliğinin denetiminde, zarar görenin STK’ya başvurduğu ve yapılan yargılamada zarar görenin hasar zararının 173.256,53 TL olduğu tespit edilmiştir. Kesinleşen tahkim kararı ve kararda yer alan tespitler karşısında mahkememizce davacının yaptığı hasar ödemesinin yerindeliği tartışılmamıştır. Ancak değer kaybı ödemesine ilişkin yapılan teknik bilirkişi incelemesinde, zarar görenin aracındaki değer kaybının 24.057,00 TL olacağı tespit edilmiştir. Dolayısıyla davacının ödemesi gereken miktar bilirkişinin tespit ettiği miktar olup, fazlasını rücu hakkı bulunmamaktadır. Ödeme tarihlerinden takip tarihine kadar işlemiş faizlerin hesaplanmasında davacının asıl dosyaya konu takipte 11.279,84 TL ve birleşen dosyaya konu takipte 888,11 TL işlemiş faiz talep edebileceği mahkememizce hesaplanmıştır. İcra inkâr tazminatı talebi yönünden yapılan değerlendirmede, alacağın haksız fiile dayanması ve likit olmaması sebebiyle şartların oluşmadığı kanaatine varılmıştır. Yukarıda açıklanan sebeplerle, hem asıl hem de birleşen dava yönünden davacının rücu hakkının doğduğunun kabulü ile davaların kısmen kabulüne karar verilmiş, taleple bağlılık ilkesi de gözetilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden; A-Asıl dava yönünden: 1-Davanın kısmen kabul kısmen reddine, .... İcra Müdürlüğü’nün 2025/... Esas sayılı takip dosyasında davalı borçlunun yaptığı itirazın 130.927,00 TL’lik kısmının iptaline, takibin 124.057,00 TL asıl alacak ve 6.870,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 130.927,00 TL üzerinden asıl alacağa takip tarihinden itibaren ticari avans faizi işletilmek suretiyle devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, 2-İcra inkâr tazminatı talebinin reddine, B-Birleşen Mahkememiz 2025/... Esas sayılı dava yönünden: 1-Davanın kısmen kabul kısmen reddine, .... İcra Müdürlüğü’nün 2025/... Esas sayılı takip dosyasında davalı borçlunun yaptığı itirazın 73.746,53 TL’lik kısmının iptaline, takibin 73.256,53 TL asıl alacak ve 490,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 73.746,53 TL üzerinden asıl alacağa takip tarihinden itibaren ticari avans faizi işletilmek suretiyle devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, 2-İcra inkâr tazminatı talebinin reddine, A-Asıl dava yönünden: 1-Harçlar Kanunu gereğince ve karar tarihi itibariyle alınması gereken 8.943,62 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.773,83 TL harcın mahsubu ile bakiye 7.169,79 TL harcın Davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 2-Davacı tarafından yapılan 615,40 TL başvuru harcı, 1.773,83 TL peşin/nisbi harcı, 20.000,00 TL bilirkişi ödemeleri, 1.741,20 TL tebligat+posta+diğer masraflar, olmak üzere toplam 24.130,43 TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak; 21.511,03 TLnin Davalıdan alınarak Davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına 3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin Davalıdan alınarak kendisini vekil ile temsil eden Davacıya verilmesine, 4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T'ne göre vekalet ücreti red miktarını geçemeyeceğinden 15.943,00-TL vekalet ücretinin Davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil eden Davalıya verilmesine, 5-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanan 3.140,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranları dikkate alınarak, 340,85 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 2.799,15 TL'sinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, B-Birleşen Mahkememiz 2025/... Esas sayılı dava yönünden: 1-Harçlar Kanunu gereğince ve karar tarihi itibariyle alınması gereken 5.037,63 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 981,26 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.056,37 TL harcın Davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 2- Davacı tarafından yapılan 615,40 TL başvuru harcı, 981,26 TL peşin/nisbi harcı, olmak üzere toplam 1.596,66 TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak; 1.449,27 TLnin Davalıdan alınarak Davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına 3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin Davalıdan alınarak kendisini vekil ile temsil eden Davacıya verilmesine, 4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T'ne göre vekalet ücreti red miktarını geçemeyeceğinden 7.500,00-TL vekalet ücretinin Davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil eden Davalıya verilmesine, 5-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanan 3.140,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranları dikkate alınarak, 289,86 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 2.850,14 TL'sinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 6-Artan Gider Avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine, Dair, miktar itibariyle davacı için KESİN, davalı için kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28.09.2026

Katip ....

Hakim ...