İlk Derece Mahkemesi 2025/863 E. 2026/403 K.

T.C. İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/863 KARAR NO : 2026/403

DAVA : Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi DAVA TARİHİ : 28/11/2025 KARAR TARİHİ : 21/05/2026

Mahkememizde görülmekte olan finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ile davalı arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Birliği nezdinde ... sözleşme tescil numaralı, ... sözleşme tescil tarihli,... tarihli ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme kapsamında satıcısı ... Şirketi olan,...tarihli ve ... numaralı faturaya konu 1 adet,...plakalı, ... şasi numaralı ve ... motor numaralı ...; satıcısı ...Şirketi olan, 20/06/2025 tarihli ve ... numaralı faturaya konu 1 adet,... plakalı, ... şasi numaralı ve ... motor numaralı ...; satıcısı ... Şirketi olan, ... tarihli ve ... numaralı faturaya konu 1 adet, ...plakalı, ... şasi numaralı ve ... motor numaralı ...; satıcısı ...Şirketi olan, ... tarihli ve ... numaralı faturaya konu 1 adet, ... plakalı, ... şasi numaralı ve ... motor numaralı ...; satıcısı ... Şirketi olan, ... tarihli ve ... numaralı faturaya konu 1 adet, ... plakalı, ... şasi numaralı ve ... motor numaralı ...; satıcısı ... Şirketi olan, 20/06/2025 tarihli ve ... numaralı faturaya konu 1 adet... plakalı, ... şasi numaralı ve ... motor numaralı ...; satıcısı ... Şirketi ... tarihli ve ... numaralı faturaya konu 1 adet,... plakalı, ... şasi numaralı ve ... motor numaralı ...'in davalı şirkete kiralanarak teslim edildiğini, davalının ödeme planına göre kira borçlarını vadelerinde ödememesi nedeniyle temerrüde düştüğünü, bu nedenle davalı tarafa ... 16. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi gönderilerek, ihtarnamenin tebliğini müteakip kira bedellerinin 60 gün içerisinde ödenmesi; aksi halde sözleşmelerin feshedilmiş sayılacağı ve temerrüde düşülen meblağ ile birlikte vadesi gelmemiş kira bedellerinin muaccel hale geleceği ve ayrıca kiralanan malların da iade edilmesi gerektiği hususlarının ihtar edildiğini, ancak ödeme yapılmadığı gibi finansal kiralama konusu malların da müvekkili şirkete iade edilmediğini, bu kapsamda ileride telafisi mümkün olmayan zararların önüne geçmek adına taraflarının talebi üzerine, ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyasından malların taraflarına teslimi yönünde ihtiyati tedbir kararı verildiğini, tüm bu nedenlerle finansal kiralama sözleşmesinin feshinin tespitini, mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan satıcısı ... Şirketi olan, ... tarihli ve ... numaralı faturaya konu 1 adet, ... plakalı, ... şasi numaralı ve ... motor numaralı ...; satıcısı ... numaralı faturaya konu 1 adet, ... plakalı, ... şasi numaralı ve ... motor numaralı ...; satıcısı ... Şirketi olan, ....tarihli ve ... numaralı faturaya konu 1 adet, ... plakalı, ... şasi numaralı ve ... motor numaralı ...; satıcısı ... Şirketi olan, 20/06/2025 tarihli ve ... numaralı faturaya konu 1 adet, ... plakalı, ... şasi numaralı ve ... motor numaralı ...; satıcısı ...Şirketi olan, 20/06/2025 tarihli ve ... numaralı faturaya konu 1 adet,...plakalı, ... şasi numaralı ve ... motor numaralı ....; satıcısı ...Şirketi olan, ... tarihli ve ... numaralı faturaya konu 1 adet, ...plakalı, ... şasi numaralı ve ... motor numaralı ...; satıcısı ...Şirketi ... tarihli ve .. numaralı faturaya konu 1 adet, ... plakalı, ... şasi numaralı ve ... motor numaralı ...'in teslim alındığı şekilde müvekkili şirkete iadesini ve ihtiyati tedbir kararının, karar kesinleşinceye kadar devamını talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili şirket hakkında ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas sayılı dosyası ile konkordato mühleti verildiğini ve bu anlamda koruma rejiminin yürürlüğe girdiğini, davacı her ne kadar bu davayı alacak davası olmadığı iddiası ile açmış ise de, finansal kiralama sözleşmesinin feshi ve sözleşme konusu araçların aynen iadesinin, fiilen haciz ve takip etkisi doğuran, borçlunun zilyetliğini ve faaliyetini doğrudan ortadan kaldıran talepler olduğunu, bu yönüyle davanın, konkordato mühletinin dolanılması sonucunu doğurmakta olduğunu, finansal kiralama sözleşmeleri her ne kadar kira kavramını içerse de, hukuki ve ekonomik niteliği itibariyle klasik kira sözleşmeleri olmadıklarını, bu sözleşmelerin temel amacının, kiracının kullanım ihtiyacından ziyade işletmeye finansman sağlaması olduğunu, bu anlamda finansal kiralama sözleşmelerinin, doktrinde ağırlıklı olarak finans sözleşmesi olarak nitelendirilmekte olduğunu, finansal kiralama sözleşmesinden doğan alacakların konkordatoya tabi olduğunu ve konkordato mühleti içerisinde bu alacakların aynen ve bireysel şekilde ifasının talep edilmesinin hukuken mümkün olmadığını, davacı tarafın, konkordato projesine tabi finansal kiralama alacaklarının mühlet içerisinde ödenmemesini temerrüt ve fesih sebebi olarak ileri sürmesinin, konkordato hukukunun sistematiğine ve amacına açıkça aykırı olduğunu, temerrüt oluşmadığından, temerrüde dayalı fesih ve buna bağlı istirdat taleplerinin hukuki dayanağının bulunmamakta olduğunu, konkordato mühleti altında bulunan borçluya ait ve işletmenin faaliyetini sürdürmesi için zorunlu olan malları hakkında ihtiyati tedbir uygulanmasının, konkordatonun korumasını fiilen işlevsiz hale getireceğinden, hukuka açıkça aykırı olduğunu, tüm bu nedenlerle öncelikle, ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını, davanın şimdilik dinlenemez nitelikte olması nedeniyle usulden reddini; esasa girilmesi halinde ise davanın esastan reddini talep etmiştir. Dava, finansal kiralamaya konu malların iadesi istemine ilişkin bulunmaktadır. Mahkememiz dosyası öncelikle 59.771,25-TL peşin harç yatırılmak suretiyle 3.500.000,00-TL harca esas değer üzerinden ikame edilmiş olup, mahkememizin 02/12/2025 tarihli tensip tutanağı ile davacı vekiline iade talebine konu malların dava tarihi itibariyle güncel KDV dahil rayiç değerini gösterir eksper raporunu sunması ve var ise eksik harcı tamamlamak bakımından 2 haftalık süre verilmesine karar verilmiş, davacı vekili 16/12/2025 tarihli dilekçesi ekinde iade talebine konu makinelerin güncel değerlerinin 24.000.000,00-TL olduğunu gösterir eksper raporunu mahkememiz dosyasına sunmuş ve aynı tarihte 350.088,75-TL tamamlama harcını ikmal etmiştir. Mahkememizce taraflar arasında akdedilen Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Birliği nezdinde ... sözleşme tescil numaralı, 17/06/2025 sözleşme tescil tarihli, 16/06/2025 tarihli ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi ile ekleri, faturalar, ruhsatlar, proforma faturalar, tesellüm ve kabul belgeleri, ... 16. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile tebliğ mazbataları, ödeme planları, cari hesap kayıtları, muavin defterler, expertiz raporu, ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyası, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası vs. dosyamız arasına alınarak hep birlikte incelenmiştir. Somut olayda hukuki ihtilaf, 6361 sayılı yasanın 31. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmıştır. Dosyada mübrez bulunan davacı tarafından davalı şirkete gönderilen ... 16. Noterliğinin.. tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile borç bakiyesinin 60 gün içinde ödenmesi; aksi takdirde finansal kiralama sözleşmesinin feshedileceğinin ve müteakip 3 günlük süre içerisinde malların iadesinin gerektiği hususunun borçluya ihtar edildiği anlaşılmıştır. Finansal kiralama sözleşmesi sözleşme taraflarına tam borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu kapsamda TBK'nın 123 ve FFFK'nın 31. maddeleri birlikte değerlendirilerek, kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya ihtarname çekerek ifa için otuz günlük süre vermesi gerekir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Aynı zamanda bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemeyen kiracılarla yapılan finansal kiralama sözleşmesi kiralayan tarafından derhal feshedilebilir. Finansal kiralama konusu mal, 6361 sayılı kanunun 12. ve 23. maddeleri (3226 sayılı kanunun 17. maddesi) gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1. maddesi (mülga 3226 sayılı Kanun 13. maddesi) hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı kanun 30. maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31. maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32. maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş; (mülga 3226 sayılı yasanın 21. maddesine göre, sözleşme süresinin dolması, 22. maddesine göre sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 23. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24. ve 25. maddesi gereğince) ve 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2. maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür. Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; Davalı/kiracının, ihtarname ile kendisine verilen 60 günlük süre sona ermesine rağmen, ihtarname ile kendisine tebliğ edilen ödeme tablosu dahilinde kira borçlarını ödemediği, bu nedenle davalıya tebliğ edilen ihtarname ile 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu ve taraflar arasındaki sözleşmenin davacıya verdiği haklar kullanılarak finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiği, ancak davalının, sözleşmenin feshinin yasal sonucu olan ve ihtarname ile kendisinden talep olunan finansal kiralamaya konu malları verilen sözleşmesel süre içerisinde davacı şirkete iade etmediği, davalı şirketçe ayrıca kira bedelinin ödendiğine ilişkin olarak herhangi bir delil de sunulmadığı, 6361 sayılı kanunun 23/1. maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malların mülkiyetinin kiralayana ait olduğu ve yine 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesi hükmüne nazaran da sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracının malları iade ile yükümlü olduğu değerlendirilmiştir. Davalı tarafça her ne kadar şirketin konkordato mühleti içerisinde olduğu ve bu nedenle finansal kiralama konusu malların talep edilemeyeceği ileri sürülmüş ise de, kiracı şirket hakkında mühlet kararı verilmiş olmasının finansal kiralamaya konu malın iadesi davası açılması, yürütülmesi ve neticede karar verilmesine engel teşkil edecek herhangi bir yasal düzenleme bulunmaması karşısında, bu durumun mahkememizce gözetilecek bir husus olmaması nedeniyle davalı tarafın bu yöndeki beyanlarına itibar edilmemiştir. Nitekim ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası kapsamında, eldeki davaya ve finansal kiralamaya konu mallara ilişkin herhangi bir tedbir kararı bulunmuyor olması ve bu haliyle yapılan değerlendirmede de davalının, finansal kiralama bedelini ödediğini veya ödememesi gerektiğini ve yahut bedelin istenebilir olmadığını, Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi ve HMK'nın 200. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı anlaşıldığından, davalının sözleşme hükümlerine göre malların aynen iadesi ile yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarak, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜNE, davaya konu Finansal Kurumlar Birliği nezdinde...tarih ve ... tescil numarası ile tescil edilen ... tarih ve ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesinin davacı tarafça haklı nedene dayalı olarak feshedildiğinin TESPİTİNE, 2-Dava konusu; "Satıcısı .... A.Ş. olan, ...tarih ... fatura nolu faturaya konu; -1 ADET ... PLAKA ..., ŞAŞİ NO:..., MOTOR NO:..., Satıcısı ... TİC. A.Ş. olan, ... tarih ... fatura nolu faturaya konu; -1 ADET... PLAKA ..., ŞAŞİ NO:..., MOTOR NO:..., Satıcısı ...TİC. A.Ş. olan, ... tarih ... fatura nolu faturaya konu; -1 ADET ... PLAKA ..., ŞAŞİ NO:..., MOTOR NO:..., Satıcısı ... TİC. A.Ş. olan, ... tarih ... fatura nolu faturaya konu; -1 ADET ... PLAKA ..., ŞAŞİ NO:..., MOTOR NO:... Satıcısı ... TİC. A.Ş. olan, ... tarih ... fatura nolu faturaya konu; -1 ADET ... PLAKA ..., ŞAŞİ NO:..., MOTOR NO:..., Satıcısı .... A.Ş. olan, .... tarih ... fatura nolu faturaya konu; -1 ADET ...PLAKA..., ŞAŞİ NO:..., MOTOR NO:..., Satıcısı .... A.Ş. olan,... tarih ... fatura nolu faturaya konu; -1 ADET ... PLAKA ..., ŞAŞİ NO:....., MOTOR NO:... " emtiaların davalıdan alınarak davacıya HÜKMEN TESLİMİNE, 3-... 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... tarih ve ... D. İş Esas,... D. İş Karar sayılı ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına, 4-Aynen ifada fiili imkansızlık olması halinde İİK 24. maddesinin ... Müdürlüğünce resen dikkate alınmasına, 5-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 1.639.440,00-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 59.771,25-TL peşin harç ve 350.088,75-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 409.860,00‬-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.229.580,00-TL harcın davalı taraftan alınarak Hazineye gelir kaydına; davacı tarafından yatırılan toplam 409.860,00-TL harcın davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, 6-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 1.296.000,00-TL vekâlet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, 7-Davacı tarafından yapılan 615,40-TL başvurma harcı ve 350,00-TL müzekkere ve davetiye posta masrafı olmak üzere toplam 965,40-TL yargılama giderinin, davalı traftan alınarak davacı tarafa verilmesine, 8-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının, kararın kesinleşmesi sonrası yatıran tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/05/2026

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır