İlk Derece Mahkemesi 2025/747 E. 2026/619 K.

T.C. ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/747 Esas KARAR NO : 2026/619 DAVA : İtirazın İptali, İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) DAVA TARİHİ :19/07/2024 Birleşen Antalya ... .Asliye Ticaret Mahkemesinin ... /... Esas sayılı dosyası yönünden; DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 02/12/2025 KARAR TARİHİ : 09/07/2026

Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali, İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili sigorta şirketinde ZMSS Poliçesi ile sigortalı bulunan davalıya ait ... plakalı araç ile ... plakalı aracın ... tarihinde çarpışması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, sigortalı araç sürücüsünün kaza tespit tutanağında kaza yerinden firar ettiğinin tespit edildiğini, kolluk kuvvetlerince yapılan araştırmada da bu durumun ortaya çıktığını, dava dışı araç için Sigorta Tahkim Komisyonu'na yapılan başvuru neticesinde alınan bilirkişi raporunda sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunun tespit edildiği, müvekkili şirketçe ... -TL ... plakalı araca ... tarihinde ödeme yapıldığını, bu bedelin rücuen tahsili için davalı aleyhinde Antalya Genel İcra Dairesi ... /... E. Sayılı ilamsız icra takibi başlattıklarını, davalının itirazı üzerine takibin durdurulmasına karar verildiğini belirterek, davanın kabulüne, itirazın iptaline, takibin devamına, %20 oranında icra inkar tazminatına mahkumiyetine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... tarihinde ... ili ... İlçesi ... Caddesi üzerinde ... istikametinde davalı adına kayıtlı olan ancak ilgili tarihte ...'a uzun süreli kiralama sözleşmesi ile kiralanan ... plakalı ... ... marka aracın ... sevk ve idaresindeki ... plakalı ... model .... ... marka otomobile arkadan çarptığını, çarpmanın sonucu maddi hasarı trafik kazası meydana geldiğini, davacı şirket ile araç kiralama işi yapan davalı arasında Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi (Trafik Sigortası) imzalandığını, akdedilen bu poliçe çerçevesinde, poliçede belirtilen ... plakalı motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk, poliçe limitleri dahilinde davacı şirketçe karşılandığını, ancak dava dışı ... ... ile de davalı arasında ( kazaya karışan ve davacı şirket tarafından sigorta altına alınan) aracın uzun dönem kiralandığını, bu nedenle iş bu davanın husumet yokluğu nedeniyle reddinin gerektiğini beyanla usul ve yasaya aykırı kötü niyetli huzurdaki davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememizin birleşen Antalya ... .Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyası dosyası yönünden; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili sigorta şirketinde ... nolu ... - ... vadeli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi (Trafik Sigortası) bulunan davalı ... ... 'a ait ... plakalı araç ile ... plakalı araç ... tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını, dava dışı ... plakalı araç maliki ...'in Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurması neticesinde ... .E... sayılı dosyada alınan bilirkişi raporu ile ... plakalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda %100 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiğini, Sigorta Tahkim Komisyonu'nun ... .E... başvuru sayılı tahkim dosyasında alınan rapor doğrultusunda ... plakalı araçta meydana gelen hasar nedeniyle müvekkil sigorta şirketince ... -TL ödenmiş olup bu ödemeye ilişkin rücuen tazmin talepli açılan icra takibine yapılan itirazın iptaline ilişkin yargılamanın Antalya ... . Asliye Ticaret Mahkemesi ... /... E. Sayılı dosyası ile devam ettiğini, söz konusu hasar ödemesinden sonra ... plakalı araç maliki tarafından aracında oluşan değer kaybının ödenmesi talebi ile müvekkili sigorta şirketine başvuru yapıldığını, yapılan ekspertiz incelemesi neticesinde müvekkili sigorta şirketince kaza nedeniyle ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybı için ... tarihinde ... -TL ödeme yapıldığını, müvekkilince ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybı için yapılan tazminat ödemesinin, ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi olan ... -TL ile birlikte rücuen tahsili için Antalya Genel İcra Dairesi ... /... E. Sayılı ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini, takibin durdurulduğunu, davanın kabulü ile; davalının Antalya Genel İcra Dairesi ... /... E. sayılı icra dosyasına yaptığı kötüniyetli itirazın iptaline, takibin devamına ve takibe kötüniyetle itiraz edilmiş olması nedeniyle %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle:Davacı şirket ile araç kiralama işi yapan müvekkili arasında Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi (Trafik Sigortası) imzalandığını, akdedilen bu poliçe çerçevesinde, poliçede belirtilen ... plakalı motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluğun, poliçe limitleri dahilinde davacı şirketçe karşılandığını ancak, dava dışı ... ile de müvekkili arasında ( kazaya karışan ve davacı şirket tarafından sigorta altına alınan) aracın uzun dönem kiralandığını, bu nedenle iş bu davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava; trafik kazası nedeniyle davacı sigorta şirketi tarafından ödenen bedelin davalıdan rücuen tahsiline ilişkindir. Davalı kazaya karışan aracın kiraya verildiğini, işleten olmadıklarını savunmuş, aracın kiraya verildiğine dair sözleşme, teslime ilişkin belgesini, kira bedeline ilişkin fatura ve vergi dairesi kayıtlarını sunmuştur. Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesi /4003 E.2019/60 K. Tarihli kararında;"Mahkemece sunulan kira sözleşmesinin süresi, uzun süreli olarak kabul edilmemiş ve bu nedenle davalı ... işleten olarak kabul edilmeyerek hakkında açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir. Kiralama sözleşmesine ilişkin başkaca bir araştırma yapılmamıştır. Davalı... aracı kiraya verdiğini iddia etmektedir. Bu iddiasının doğru olması halinde, yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre davalı ...ile davalılar ... ve ...arasında akdedilen bir haftalık kiralama Dairemiz uygulamasına göre uzun süreli bir kira sözleşmesi olup davalılar .. ve ..’nın işletenlik sıfatı sona erecektir. ... işleten sıfatıyla sorumlu olacaktır.Mahkemece, aracın teslim edilip edilmediği, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma olup olmadığı, kaza tarihinde kazaya karışan aracın kiralayanların fiili tasarufunda bulunup bulunmadığı, kira sözleşmesinin ve kira bedelinin Maliye ve Vergi Dairelerine bildirilip bildirilmediği, kira bedellerinin ödenip ödenmediği, gerektiğinde davalı malik,kiraya veren ve kiracının varsa ticari defter ve vergi kayıtları üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmak suretiyle kira sözleşmesinin belirtilen bu deliller ile fatura ve cari hesap hareketleri gibi yan delillerle desteklenip desteklenmediği, davalılar... ve...’nın işletenlik sıfatının devam edip etmediği hususları araştırılıp tartışılarak duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmesi ve varılacak uygun sonucuna göre karar verilmesi gerekirken; yeterli araştırma yapılmadan eksik araştırma ile karar verilerek davalılar ...ve ...’nın zarardan sorumlu tutulması doğru görülmemiştir.” denilerek, uzun dönem kiralama sözleşmesinin, 2918 Sayılı Yasa açısından belirli bir süreyi içermediği belirtilmiştir. 2918 sayılı KTK'nun hükümlerine göre trafik kaydı, "işleteni" kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenin 3.kişi olmasını engelleyen bir yasa hükmü de yoktur. Aynı Yasanın 3. maddesinde, "işleten; Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin olan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır" şeklinde tanımlanmıştır. Aynı Kanunun 85. maddesinde ise, "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar" hükmüne yer verilmiştir. Bu yasal düzenlenme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre için olmamak kaydıyla) artık üzerinde fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının bulunmaması durumlarında, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan ekonomik yönden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip, bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir. (Emsal Yargıtay 17. H.D’nin 2015/7489E.-2018/950K.; Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. H.D'nin 2023/339 E. 2023/147 K.) Tüm dosya kapsamı, ifade tutanakları, taraf beyanları ile davalı tarafından sunulan vergi levhası ve diğer belgeler değerlendirildiğinde; ... plakalı aracın kaza tarihinden önce uzun süreli dava dışı ... ... kiralandığı, kiracının aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği, fiili hakimiyet ve tasarrufun kiracıya geçtiği anlaşılmıştır. Somut olayda asıl ve birleşen dosya davacısı, rücu alacağını araç maliki olan davalıdan talep etmiş ise de, dosya kapsamındaki deliller karşısında davalının kaza tarihinde işleten sıfatını haiz olmadığı, işleten sıfatının uzun süreli kiracıya geçtiği sabittir. Böylelikle aracın kira sözleşmesi ile fiili hakimiyetinin davalıda bulunmadığı, ekonomik yararlanmanın davalıya ait olmadığı, davalı tarafından kira bedelinin maliye ve vergi dairelerine bildirildiği, ibraz edilen sözleşme yükümlülüklerinin yerine getirildiği ve kira süresi de dikkate alınarak davalının işleten sıfatının bulunmadığı kanaatine varılmış, açılan asıl ve birleşen davanın husumet nedeniyle reddi gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere; 1-Mahkememizin asıl dava dosyası yönünden; açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile REDDİNE, 2-Mahkememiz dava dosyası ile birleşen Antalya ... . Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... Esas sayılı sayılı dosyası yönünden; açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile REDDİNE, Mahkememiz asıl dava dosyasında; 3-Harçlar kanunu uyarınca alınması gerekli ... TL harçtan peşin olarak alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap edilen ... TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya VERİLMESİNE, 5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ... TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA, 7-Artan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa İADESİNE, Birleşen dava dosyasında; 8-Harçlar kanunu uyarınca alınması gerekli ... TL harçtan peşin olarak alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 9-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap edilen ... TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya VERİLMESİNE, 10-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ... TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 11-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA, 12-Artan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa İADESİNE, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili Antalya İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/07/2026

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır