İlk Derece Mahkemesi 2025/71 E. 2025/393 K.

T.C. ... 3. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/71 Esas - 2025/393 TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR VERMEYE YETKİLİ T.C. ... 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025/71 KARAR NO : 2025/393

DAVA : Marka ile ilgili Kurum kararının iptali. DAVA TARİHİ : 12/02/2025 KARAR TARİHİ : 21/10/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 21/11/2025

TALEP: Davacı vekili 12/02/2025 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarıyla özetle: Müvekkilinin Türk Patent ve Marka Kurumu (...) nezdinde 2022/152538 sayılı "..." ibareli marka başvurusunda bulunduğunu, başvurunun ... Resmi Markalar Bülteninde yayınlanması üzerine davalı şirketlerin 2002/13220, 2012/22022, 2012/59000, 2017/05025, 2019/124543, 2022/098017 sayılı "...", "...", "... komşu çatlatan", "... original", "... bebe", "... bebe" ibareli markalarını gerekçe göstererek yaptığı itirazın kabulüne karar verilerek başvurunun reddedildiğini, bu ret kararına karşı müvekkilinin yeniden inceleme taleplerinin ...'in ... sayılı Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararı ile nihai olarak reddedildiğini, söz konusu kararın haksız ve hukuka aykırı bir işlem olduğunu, zira; taraf markaları ile davacı markaları arasında görsel, işitsel ve kavramsal bakımdan benzerlik bulunmadığını, karıştırılma ihtimali yaratacak nitelikte ortak ya da baskın bir unsur mevcut olmadığını, Türk Patent’in aynı ibareyi taşıyan ve aynı mal ve hizmetleri kapsayan önceki başvurularını kabul ederek tescil etmiş olmasına rağmen somut başvurunun reddedilmesinin eşitlik ve hukuki istikrar ilkeleriyle bağdaşmadığını, ayrıca “ELSI” ibaresinin kullanım yoluyla ayırt edicilik kazandığını, markanın uzun süreli ve yoğun kullanım sonucunda tüketiciler nezdinde davacı ile özdeşleştiğini, bu nedenle başvurunun reddine gerekçe gösterilen itirazların dayanaksız olduğunu, davacının ibare üzerindeki gerçek hak sahipliğinin dikkate alınması gerektiğini, aksi halde marka hakkının korunması amacının zedeleneceğini ileri sürerek, YİDK'in ... sayılı kararının iptaline ve müvekkili marka tescil başvurusunun tescil işlemlerinin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Bütüncül olarak yapılan değerlendirme sonucu başvuruya konu marka ile redde mesnet markalar arasında görsel, işitsel ve kavramsal benzerlik bulunduğu ve bütünsel olarak bıraktığı izlenim itibariyle markaların karıştırılma olasılığı bulunduğu savunarak, davanın reddini istemiştir. Davalı ...TEKSTİL İNŞAAT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacının 2022/152538 başvuru numaralı “...” ibareli marka başvurusunun, müvekkiline ait uzun yıllardır kullanılan ve tanınmış hale gelen “...” ibareli markalar ile iltibas ihtimali bulunduğunu, bu nedenle Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 6769 sayılı SMK m.6/1 kapsamında haklı olarak reddedildiğini, müvekkilinin “... bebe”, “... kids”, “... baby”, “...” gibi çok sayıda tescilli markası bulunduğunu, davacının başvurusunun görsel, işitsel ve anlamsal açıdan müvekkilinin markalarıyla ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğunu ve tüketici nezdinde davacının markasının müvekkilinin alt markası olarak algılanabileceğini, taraf markalarının aynı veya benzer emtiaları kapsaması nedeniyle karıştırılma ihtimalinin yüksek olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir. Davalı ... ... ANONİM ŞİRKETİ vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkilinin kişisel bakım, kozmetik ve temizlik ürünleri alanında faaliyet gösteren köklü bir firma olduğunu, “...” markasının 2012 yılından bu yana Türkiye’de ve yurtdışında tescilli ve yoğun biçimde kullanılan tanınmış bir marka olduğunu, markanın WIPO üzerinden de birçok ülkede tescile sahip bulunduğunu, davacı tarafın 2022/152538 başvuru numaralı “...” ibareli markasının müvekkilin “...” markaları ile aynı ilk üç harfi taşıması sebebiyle görsel, işitsel ve kavramsal açıdan ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğunu, yalnızca son harfteki “E-İ” farkının tüketici nezdinde karıştırılmayı engellemeyeceğini, her iki markanın da 03. sınıf kişisel bakım ve temizlik ürünleri ile 35. sınıf satış hizmetlerini kapsaması nedeniyle aynı veya benzer mal ve hizmetler bakımından tescile konu olduklarını, bu durumun ortalama tüketiciler nezdinde markalar arasında iltibas ve ilişkilendirilme ihtimalini kuvvetle doğurduğunu, “...” markasının müvekkil markalarının bir alt markası gibi algılanacağı ve bu şekilde müvekkilin marka değerine zarar verileceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

MUHAKEME: HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ VE DİĞER HUSUSLAR Dava; 6769 sayılı SMK'nın 6/1'e dayalı taraf markalarının benzemediği iddiası temelinde; davacı başvurusu olan 2022/152538 sayılı marka başvurusu ile ilgili olarak ... YİDK tarafından alınan ... sayılı kararın iptali istemlerine ilişkindir. Davanın açılmasıyla birlikte, tarafların karşılıklı dilekçeleri tebliğ olmuş, sundukları deliller toplanmış, dava konusu başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler ...'ten celp edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklikler bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik edilmiş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmuş, 06/08/2015 tarihli ve 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 201/2 nci maddesi hükmü de gözetilerek, taraflara yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş, sözlü olarak iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, UYGULANACAK HÜKÜMLER ve GEREKÇE Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacı şirketin 2022/152538 başvuru sayılı markası ile davalı şirketin itiraz mesnedi markaları arasında SMK 6/1 maddesine göre iltibas koşulları oluşup oluşmadığı, ...'in ... sayılı YİDK kararının iptalinin gerekip gerekmediği noktasında olduğu anlaşılmıştır. İptali istenen YİDK kararının davacıya 12/12/2024 tarihinde tebliğ edildiği, 12/02/2025 tarihinde açılan davanın, 5000 sayılı Patent ve Marka Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un 15/c maddesinde belirlenen iki aylık hak düşürücü süre içerisinde olduğu anlaşılmış ve işin esasına geçilmiştir.

İDARİ AŞAMANIN ÖZETİ 2022/152538 başvuru sayılı markanın dosya örneği incelendiğinde; dava konusu "..." markasının 03 / 18 / 25 / 35 /. Sınıfta yer alan mal ve hizmetler bakımından tescili için 13.10.2022 tarihinde başvurusunun yapıldığı ve 2022/152538 kod numarası ile işlem gördüğü, Markanın, 27.12.2022 tarih ve 411. Resmi Marka Bülteni’nde yayına çıktığı ve davalı şirketler tarafından markaya süresi içerisinde benzerlik/karıştırılma ihtimali iddiasıyla itiraz edildiği, İtirazı inceleyen Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından SMK 6/1 madde hükmü kapsamında Benzerlik/Karıştırılma ihtimaline dayalı itirazlar kısmen haklı bulunarak tescil başvurusunun “SINIF KODU: 25 Koruyucu amaçlı olanlar hariç her türlü malzemeden yapılmış iç-dış giysiler, çoraplar, fularlar, şallar, bandanalar, eşarplar, kemerler. Ayak giysileri: ayakkabılar, terlikler, sandaletler. Baş giysileri: şapkalar, kasketler, bereler, takkeler, kepler. SINIF KODU : 35 Reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler ile ilgili hizmetler, ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri, reklam amaçlı tasarım hizmetleri; alıcı ve satıcılar için online pazaryeri (internet sitesi) sağlama hizmetleri. Büro hizmetleri; sekreterlik hizmetleri, gazete aboneliği düzenleme hizmetleri, istatistiklerin derlenmesi, büro makinelerinin kiralanması hizmetleri, bilgisayar veri tabanlarındaki bilginin sistematik hale getirilmesi, telefon cevaplama hizmetleri. İş yönetimi, idaresi ve bu konular ile ilgili danışmanlık, muhasebe ve mali müşavirlik hizmetleri, personel işe yerleştirme, işe alma, personel seçimi, personel temini hizmetleri, ithalat-ihracat acente hizmetleri, geçici personel görevlendirme ( başkası adına fatura yatırma, vergi yatırma, trafik işlemleri gibi iş takibi) hizmetleri. Açık artırmaların düzenlenmesi ve gerçekleştirilmesi hizmetleri. Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Koruyucu amaçlı olanlar hariç her türlü malzemeden yapılmış iç-dış giysiler, çoraplar, fularlar, şallar, bandanalar, eşarplar, kemerler. Ayak giysileri: ayakkabılar, terlikler, sandaletler. Baş giysileri: şapkalar, kasketler, bereler, takkeler, kepler. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.) SINIF KODU : 03 Beyazlatma ve temizlik amaçlı maddeler: deterjanlar, çamaşır suları, çamaşır yumuşatıcıları, leke çıkarıcılar, bulaşık yıkama maddeleri. Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil; ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç).Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç).Diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları. Aşındırıcı ürünler: zımpara bezleri, zımpara kağıtları, ponza taşları, aşındırıcı pastalar. Deri, vinil, metal ve ahşap için parlatma ve bakım ürünleri: cilalar, bakım kremleri, cilalama amaçlı vaks.” emtiaları bakımından kısmen reddine karar verildiği, bunun üzerine, başvuru sahibi davacı tarafından Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu nezdinde karara karşı itiraz edildiği, bu itirazın da ...’in Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu’nun huzurda dava konusu edilen 11.12.2024 tarihli ... sayılı kararı ile nihai olarak reddedildiği anlaşılmıştır. ... YİDK'in ... sayılı kararında; "2022/152538 başvuru numaralı "..." ibareli başvurunun 2002 13220, 2012 22022, 2012 59000, 2017 05025, 2019 124543, 2022 098017 sayılı "...", "...", "... komşu çatlatan", "... original", "... bebe", "... bebe" ibareli markalar ile karıştırılma ihtimali gerekçesiyle 6769 s. SMK'nın 6(1) maddesi uyarınca kısmen reddi yönündeki Markalar Dairesi Başkanlığı kararına karşı, başvuru hakkındaki kısmi ret kararının kaldırılması talebiyle başvuru sahibi tarafından yapılan itiraz incelenmiştir. ... İtiraz, yukarıda belirtilen genel ilkeler çerçevesinde incelenmiştir. Öncelikle, başvuru sahibinin Markalar Dairesi Başkanlığı (MDB) nezdindeki yayına itiraz işlemlerinde, itiraz gerekçesi 2002 13220, 2012 22022, 2012 59000 sayılı markalar hakkında SMK m. 19(2) çerçevesinde kullanım ispatı talebinde bulunduğu; inceleme konusu başvurunun yapıldığı tarihte anılan markaların beş yıldan uzun süredir tescilli durumda olduğu, dolayısıyla anılan markalar bakımından kullanım ispatı talebinin geçerli ve incelenebilir nitelikte bir talep olduğu; bu kapsamda yayına itiraz sahibi tarafından sunulan delillerin incelenmesi neticesinde Markalar Dairesi Başkanlığı'nın aşağıdaki tespit ve değerlendirmelerde bulunduğu görülmektedir: "Tarafınızca 2017 05025 tescil numaralı marka haricindeki itiraz gerekçesi markalar hakkında tescil kapsamlarında yer alan tüm mal ve hizmetler bakımından kullanımların ispatlanması talep edilmiştir. İtiraz sahibi tarafından sunulan delillerin incelenmesi sonucunda söz konusu markaların "şampuan" mallarında kullanımlarının ispatlandığı tespit edilmiştir. Buna göre Md. 6/1 kapsamında yapılan inceleme sonucunda markaların, görsel, işitsel ve kavramsal açılardan benzer oldukları, aynı/aynı tür/benzer malları/hizmetleri kapsadıkları tespit edilmiş ve bu nedenle markalar arasında ilişkilendirilme dahil karıştırılma ihtimalinin bulunduğu sonucuna ulaşıldığından itiraz gerekçesi yerinde bulunmuştur." Kurul MDB kararında kullanım ispatıyla ilgili olarak yapılan tespit ve değerlendirmelerde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı görüşünde olup itiraz konusu MDB kararını bu yönüyle yerinde bulmaktadır. Belirtilen hususlar çerçevesinde, SMK'nın 6(1) maddesi bağlamında karıştırılma ihtimali incelemesine geçilmiştir. Yapılan incelemede, başvuru ile kısmi ret gerekçesi markaların görsel ve işitsel açıdan benzer olduğu, başvuru kapsamından çıkartılan mal/hizmetler ile kısmi ret gerekçesi markaların kapsamında yer alan (2002 13220, 2012 22022, 2012 59000 sayılı markalar bakımından da kullanımı ispatlanan) malların /hizmetlerin aynı/aynı tür mal/hizmetler olduğu, çekişme konusu mal/hizmetler bakımından tüketici dikkat düzeyinin yüksek olmadığı, sayılan hususlar çerçevesinde markalar arasında karıştırılma ihtimali ortaya çıkabileceği kanaatine ulaşılmıştır Açıklanan nedenlerle işbu itirazın reddi gerekmiştir. KARAR İtirazın reddine oybirliği ile karar verilmiştir." şeklinde ifade edilmiştir.

Taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında; Davacı Başvuru Markası "..." (2022/152538) 18 / 35. sınıflar.

Davalıların Mesnet Markaları "...", "...", "... komşu çatlatan", "... original", "... bebe", "... bebe"

(2002/13220, 2012/22022, 2012/59000, 2017/05025, 2019/124543, 2022/098017) 03 / 05 / 16 / 25 / 35. sınıflar.

Mahkememizce uzman bilirkişi heyetinden alınan 01/09/2025 havale tarihli raporda özetle; "1. Dava konusu marka kapsamında yer alan ve dava konusu karar ile reddine karar verilen mal ve hizmetler ile davalılara ait mesnet markalarda yer alan mal ve hizmetlerin AYNI/AYNI TÜR olduğu, 2. Dava konusu marka ile davalılara ait mesnet markalar arasında görsel ve işitsel benzerlik bulunduğu ve aralarında ilgili tüketici nezdinde KARIŞTIRILMA İHTİMALİ BULUNDUĞU, 3. Davacının gerçek hak sahipliği iddiasını ispatlayamadığı ve önceki tarihli markalarından kaynaklanan müktesep hakkının bulunmadığı" ifade edilmiştir.

Davacı vekilinin, yeni heyetten rapor ya da ek rapor alınması talebi HMK 30 uncu madde kapsamında değerlendirilerek, sunulan rapor denetlenebilir, içeriği de ihtisas mahkemesi hakimliğince olumlu veya olumsuz değerlendirilebilir kabul edilerek, usul ekonomisi ilkesi göz önüne alınarak talebin kabulü halinde yargılama gereksiz uzayacağından, reddedilmiştir.

KULLANIM İSPATI HUSUSUNDA YAPILAN DEĞERLENDİRME Mevzuatımızda yer alan düzenlemeye göre; yalnızca benzerlik ve karıştırılma ihtimali kapsamında yapılan itirazlarda (SMK m. 6/1), itiraz gerekçesi markanın itiraza konu başvurunun başvuru veya rüçhan tarihinde Türkiye’de en az beş yıldır tescilli olması şartıyla, başvuru sahibinin talebi üzerine, itiraz sahibinden, itiraza konu başvurunun başvuru veya rüçhan tarihinden önceki beş yıllık süre içinde itiraz gerekçesi markasını itirazına dayanak gösterdiği mal veya hizmetler bakımından Türkiye’de ciddi biçimde kullanmakta olduğuna ya da kullanmamaya dair haklı sebepleri olduğuna ilişkin delil sunması talep edilir. Aynı talebin hükümsüzlüğe ilişkin taleplerde de ileri sürülmesi mümkündür. Bu durumda ise kullanıma ilişkin beş yıllık sürenin belirlenmesinde dava tarihi öncelikli olarak esas alınır Kullanmama defi iddiasında, itiraza konu markanın başvuru tarihinde veya varsa rüçhan tarihinde, itiraza gerekçe gösterilen markanın/markaların Türkiye’de en az beş yıldır tescilli olması şartı aranmaktadır. Bu şartı sağlamayan markalar için otomatik olarak bu savunmaya itibar edilmesi mümkün değildir. Somut olayda, incelenmesi gereken hususlar, davacının itirazlarına mesnet aldığı “2002/13220 sayılı "..." , 2012/22022 sayılı "..." , 2012/59000 "... komşu çatlatan" ibareli markaların; -Davacı tarafından, -Tescilli olduğu emtialarda, -Türkiye sınırları içerisinde, -Ciddi bir şekilde, - Markasal hüviyette, - 13.10.2017-13.10.2022 tarihleri aralığında ve -Tescillerine uygun olarak kullandığının ispat edilip edilemediği, noktalarında toplanmaktadır. Yapılan incelemede, ... ... TEMİZLİK ÜRÜNLERİ SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ (yeni unvan ... ... A.Ş.) adına yapılan itirazda mesnet gösterilen “2002/13220 sayılı ..., 2012/22022 sayılı ..., 2012/59000 ... komşu çatlatan” markalarının tamamının tescili üzerinden 5 yıl geçmiş olması nedeniyle davalı tarafından SMK 19/2 madde hükmü kapsamında kullanım ispatı sunulması talep edildiği, bununla birlikte ... ... adına tescilli ve itiraza mesnet 2017/05025 sayılı ... original markasına ilişkin kullanım ispatı talep edilmediği, davalı ... ... A.Ş. tarafından dosyaya sunulan delillerin incelenmesinde ... markalı şampuanlara ilişkin fatura ve ürün görsellerinin sunulduğu görülmüştür. Delillerin incelenmesinden, ... markasının davalı ... ... A.Ş. tarafından “şampuan” emtiası üzerinde kullanıldığını göstermeye elverişli olduğu, dolayısıyla, Türk Patent ve Marka Kurumu kararının bu bakımdan yerinde olduğu değerlendirilmiştir. Bununla birlikte, ... ... tarafından yapılan itirazda mesnet gösterilen ancak kullanmama def’i kapsamında yer almayan 2017/05025 sayılı “... original” markasına ilişkin olarak kapsamında yer alan emtianın tamamı bakımından markalar arasında SMK 6/1 madde hükmü kapsamında iltibas ihtimali bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerekmiştir.

TARAF MARKALARI ARASINDA İLTİBAS TEHLİKESİNİN/ KARIŞTIRILMA İHTİMALİNİN OLUŞUP OLUŞMADIĞI HUSUSUNDA DEĞERLENDİRME 1.6769 SAYILI SMK 6/1 MADDESİ YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRMELER A) Emtiaların Sınıfsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme Dava konusu "..." ibareli ve 2022/152538 başvuru numaralı davacı başvurusunun 18, 35'inci sınıfta tescili reddedilen kapsamı aşağıdaki gibidir: "18: İşlenmiş veya işlenmemiş deriler ve postlar, yapay deriler, köseleler, astarlık deriler. Derilerden, deri taklitlerinden veya diğer malzemelerden mamul taşıma amaçlı başka sınıflarda yer almayan eşyalar: çantalar, cüzdanlar, deri veya kösele kutular ve sandıklar, anahtar muhafazaları, bavullar, valizler. Şemsiyeler, güneş şemsiyeleri, güneşlikler, bastonlar. Kırbaçlar, koşum takımları, eyerler, üzengi ve eyer kayışları. "35: Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Beyazlatma ve temizlik amaçlı maddeler: deterjanlar, çamaşır suları, çamaşır yumuşatıcıları, leke çıkarıcılar, bulaşık yıkama maddeleri. Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil;ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç). Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç). Diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları. Aşındırıcı ürünler: zımpara bezleri, zımpara kağıtları, ponza taşları, aşındırıcı pastalar. Deri, vinil, metal ve ahşap için parlatma ve bakım ürünleri: cilalar, bakım kremleri, cilalama amaçlı vaks. İşlenmiş veya işlenmemiş deriler ve postlar, yapay deriler, köseleler, astarlık deriler. Derilerden, deri taklitlerinden veya diğer malzemelerden mamul taşıma amaçlı başka sınıflarda yer almayan eşyalar: çantalar, cüzdanlar, deri veya kösele kutular ve sandıklar, anahtar muhafazaları, bavullar, valizler. Şemsiyeler, güneş şemsiyeleri, güneşlikler, bastonlar. Kırbaçlar, koşum takımları, eyerler, üzengi ve eyer kayışları. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)"

İtiraza dayanak 2002/13220, 2012/22022, 2012/59000, 2017/05025, 2019/124543, 2022/098017 sayılı davacı markalarının kapsamında ise 03 / 05 / 16 / 25 / 35. sınıflardaki bir kısım mal ve hizmetlerin yer aldığı gözlenmektedir. Bu durumda, davaya konu olan markanın kapsamında yer alan 03, 25, 35. sınıf hizmetler davaya mesnet olan markanın tescil kapsamındaki hizmetlerle aynı ve aynı tür olduğu değerlendirilmiştir.

Hedef Tüketici Kesimi Değerlendirmesi Markalar arasındaki karıştırılma ihtimalinin tespitinde kural olarak ortalama tüketiciler dikkate alınacak olup; doktrinde kabul edilen kritere göre malın hitap ettiği makul düzeyde bilgi ve dikkate sahip tüketicilerin tamamının ya da büyük bir bölümünün karışıklık yaşaması değil, bu tüketicilerin bir kısmının karışıklık yaşama ihtimali bulunması, benzerlik ve iltibas bulunduğunun kabulü için yeterli bulunmaktadır. Yukarıdaki hususlar dâhilinde somut olayda, 03. sınıfta benzerliği tespit olunan; “Beyazlatma ve temizlik amaçlı maddeler; deterjanlar, çamaşır suları, çamaşır yumuşatıcıları, leke çıkarıcılar, bulaşık yıkama maddeleri, parfümeri ürünleri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil, ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç), sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç), diş bakımı ürünleri; diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları, aşındırıcı ürünler; zımpara bezleri, zımpara kağıtları, ponza taşları, aşındırıcı pastalar ile deri, vinil, metal ve ahşap için parlatma ve bakım ürünleri; cilalar, bakım kremleri ve cilalama amaçlı vaks.” emtiaları; deterjanlar, temizlik ürünleri, kozmetik, kişisel bakım ürünleri, sabun, diş macunu, ağız gargarası, cilalar vb. tamamı günlük tüketim ürünleri niteliğinde olup, geniş halk kesimleri tarafından yaygın şekilde kullanılmaktadır. Bu nedenle hemen her tüketicinin erişimi olan, alım sürecinde tüketicinin çok yüksek zaman harcamadığı, ön araştırma gerektirmeyen söz konusu ürünler ortalama dikkat ve özen sahibi tüketiciye yani ortalama tüketiciye hitap etmektedir. 25. sınıfta benzerliği tespit olunan; “Koruyucu amaçlı olanlar hariç her türlü malzemeden yapılmış iç-dış giysiler, çoraplar, fularlar, şallar, bandanalar, eşarplar, kemerler. Ayak giysileri: ayakkabılar, terlikler, sandaletler. Baş giysileri: şapkalar, kasketler, bereler, takkeler, kepler” emtiaları günlük kullanım amaçlı olup, tüketiciler satın alma sürecinde ortalama dikkat ve özen seviyesinde hareket etmektedir. Giysi ve aksesuar tercihlerinde görünüm, kalite, marka itibarı ve moda algısı belirleyici unsurlar olmakla birlikte, tüketici kitlesinin markaları detaylı biçimde inceleyerek yüksek bilinçle seçim yaptığı söylenemez, dolayısıyla söz konusu ürünler de ortalama dikkat ve özen sahibi tüketiciye yani ortalama tüketiciye hitap etmektedir. Somut uyuşmazlıkta benzerliği tespit olunan 35. sınıfta yer alan hizmetlerden “Reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler ile ilgili hizmetler, ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri, reklam amaçlı tasarım hizmetleri; alıcı ve satıcılar için online pazar yeri (internet sitesi) sağlama hizmetleri. Büro hizmetleri; sekreterlik hizmetleri, gazete aboneliği düzenleme hizmetleri, istatistiklerin derlenmesi, büro makinelerinin kiralanması hizmetleri, bilgisayar veri tabanlarındaki bilginin sistematik hale getirilmesi, telefon cevaplama hizmetleri. İş yönetimi, idaresi ve bu konular ile ilgili danışmanlık, muhasebe ve mali müşavirlik hizmetleri, personel işe yerleştirme, işe alma, personel seçimi, personel temini hizmetleri, ithalat-ihracat acente hizmetleri, geçici personel görevlendirme ( başkası adına fatura yatırma, vergi yatırma, trafik işlemleri gibi iş takibi) hizmetleri.Açık artırmaların düzenlenmesi ve gerçekleştirilmesi hizmetleri.” bakımından söz konusu hizmetlerin satın alması için bir ön araştırma gerekebileceğinden ve tüketicinin satın alırken üzerinde daha fazla düşüneceği hizmetler olması nedeniyle, bu hizmetlerin dikkat seviyesi görece daha yüksek tüketiciye hitap ettiği değerlendirilmektedir. Öte yandan, 35. Sınıf son alt grubundaki perakende satış hizmetlerinin, mağazacılık şeklinde sunulan ve esasen daha geniş bir tüketici grubuna hitap eden hizmetlerden olması nedeniyle, perakende satışa sunulan ürünlerle birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir. Marka kapsamlarında 25. Sınıfta yer alan malların perakende satış hizmetlerinin de yukarıdaki açıklamalarımızla paralel olarak ortalama tüketiciye hitap ettiği değerlendirilmiştir.

B. Marka İşaretlerinin Görsel/İşitsel ve Kavramsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme İşaretlerin benzer olup olmadığı kapsamında; önceki markanın ayırt edicilik düzeyi, tescil kapsamındaki mal/hizmetler yönünden tanımlayıcılığı ve bu nedenle zayıflığı ya da kullanımla sonradan yüksek ayırt edicilik veya tanınmışlık kazanıp kazanmadığı önemli birer faktördür. Ayrıca değerlendirme yapılırken, işaretler parçalara ayrılmadan ve bütüncül olarak değerlendirilmeli, ancak markayı oluşturan baskın ya da ayırt edici unsurlar akılda tutulmalıdır. Görsel, sescil ve kavramsal benzerlik ya da farkların, markanın genel izleniminde bıraktığı etki esas alınmalıdır. Davalı ...TEKSTİL İNŞAAT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ’ne ait "... bebe" ibareli mesnet marka bakımından; dava konusu markanın “...” şeklinde düz yazı olarak başvurusu yapılmış ve herhangi başka bir ayırt edici işaret içermemekte iken, davalıya ait markada; “...” ibaresi siyah renkte ve kalın bir yazı tipi ile yazılmış, “i” harfinin noktası yerine mavi-beyaz tonlarında bir nazar boncuğu figürü yerleştirilmiştir. “Bebe” ibaresi ise renkli ve yuvarlak hatlı bir fontla yazılmıştır. Harfler farklı renklerde tasarlanmıştır. Söz konusu logo tasarımı markanın esas unsuru olan kelime unsurundan bağımsız olarak değerlendirilebilecek özellikler taşıyan bir şekil unsuru içermemektedir. Markada yer alan “bebe” ibaresi ise, yalnızca “çocuk ürünleri” alanına yönelik tekstil markalarının sıklıkla kullandığı bir ibare olup, markada tali nitelikte ve esasen yapılan işi, yani ürün grubunu tanımlayan bir unsur olarak kalmaktadır. Bu nedenle markanın ayırt edici ve baskın unsuru “...” ibaresi olup, tüketici algısında markanın kaynağını belirlemede asıl rolü oynayan kısım da bu ibare olacaktır. Dava konusu markanın ise tek unsuru “...” ibaresidir. Bu nedenle markanın ayırt edici ve esas unsuru doğrudan “...” ibaresi ibaresi olup, davalıya ait mesnet markanın da yukarıda açıklanan gerekçelerle, esas unsuru “...” ibaresidir. Markalar görsel olarak ve işitsel olarak aynı esas unsur olan “...” ibaresini paylaşmaları nedeniyle benzerdir. “...” markası tek başına özel bir anlam taşımayan hayali/soyut bir ibare olduğundan markalar arasında kavramsal karşılaştırma yapılamamıştır. Yukarıdaki tüm açıklamalar kapsamında; dava konusu “...” markası ile davalılardan ...TEKSTİL İNŞAAT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ’ne ait “... bebe” markaları arasında görsel ve işitsel benzerlik bulunduğu, söz konusu benzerliğin ortalama tüketici nezdinde karıştırılma ihtimaline yol açacağı değerlendirilmiştir. Davalı ... ... TEMİZLİK ÜRÜNLERİ SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ'ne ait "... original" , "... komşu çatlatan" , "..." , "elsa" ibareli mesnet markalar ile dava konusu markanın karşılaştırılması: dava konusu markanın “...” şeklinde düz yazı olarak başvurusu yapılmış ve herhangi başka bir ayırt edici işaret içermemekte iken, davalıya ait markalar ... ibaresi esas unsur olmak üzere “original, komşu çatlatan” gibi marka görselinde küçük olarak yer alan tali unsur konumundaki ek unsurlardan oluşmaktadır. Davalının mesnet gösterdiği markalar serisine bakıldığında esas unsurun hem markadaki konumlandırılış biçimi hem de seri marka yaratımı göz önüne alındığında ... ibaresi olduğu, yine markalarda yer alan şekil unsurunun da kelime unsurlarının önüne geçecek ayırt edicilikte olmadığı görülmüştür. Dolayısıyla, davalı markalarının her birinin esas unsuru ... ibaresidir. ... ve ... markaları ilk üç harfte ortak olmakla birlikte son harfte farklılaşmaktadır. Her iki marka da aynı uzunlukta olup, ilk üç harfleri birebir aynıdır. Görsel karşılaştırmada markaların ilk harflerinin ve kelime başlangıçlarının genellikle daha baskın şekilde algılandığı bilinmektedir. “...” ile “...” arasındaki tek harf farklılığı kelimenin sonunda bulunmakta ve görsel bütünlük açısından algılanabilir derecede zayıf kalmaktadır. Bu sebeple, ortalama dikkat düzeyine sahip tüketicilerin markaları görsel olarak kolaylıkla karıştırabileceği sonucuna varılmaktadır. Markalara işitsel olarak bakıldığında ise; “...” ve “...” telaffuz edildiğinde, markaların başlangıç sesleri ve vurguları aynı olup yalnızca son harflerin seslendirilmesinde küçük bir farklılık vardır. Türkçe’de “i” ve “e” harflerinin kısa ve yumuşak sesli olmaları nedeniyle bu farklılık zayıf kalmaktadır dolayısıyla hızlı konuşma ya da günlük kullanımda bu seslerin birbirine karışması olağan olduğundan bu yönüyle markalar arasında işitsel benzerlik de yüksektir. Markalar dilimizde herhangi bir anlam ihtiva etmeyen ibareler olduğundan markalar arasında kavramsal karşılaştırma yapılamamıştır. Yukarıda yer verilen açıklamalar kapsamında, dava konusu marka ile davalılara ait markaların bütünsel algıları itibariyle görsel ve işitsel benzerlik içerdiği ve yine benzerliği tespit olunan mal ve hizmetler bakımından markalar arasında karıştırılma ihtimali bulunduğu değerlendirilmiştir.

2. SMK 6/3 MADDESİ UYARINCA YAPILAN DEĞERLENDİRME SMK m. 6/3 ile “Başvuru tarihinden veya varsa rüçhan tarihinden önce tescilsiz bir marka veya ticaret sırasında kullanılan bir başka işaret için hak elde edilmişse, bu işaret sahibinin itirazı üzerine, marka başvurusu reddedilir” hükmü düzenlenmiştir.

Davacı tarafın ... ibareli markalarının üzerinde gerçek hak sahibi olduğuna ilişkin dosyaya herhangi bir delil sunulmamıştır. Nitekim, sunulan deliller incelendiğinde; davacının önceki elsivi, elsiva, lc gibi marka tescillerine ilişkin belgeler, Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde yapılan itirazlar ile bunlara ilişkin kararların sunulduğu görülmektedir. Dolayısıyla söz konusu delillerin davacının ... ibaresi üzerinde gerçek hak sahibi olduğunu ispata elverişli deliller olmadığı değerlendirilmiştir. Bu nedenle, davacının ... ibaresini tescilsiz olarak yoğun ve sıkı kullanımı sonucu ayırt edicilik kazandırılması suretiyle gerçek hak sahipliğinin kanıtlanamadığı kanaatine varılmıştır.

3. DAVACININ MÜKTESEP HAK İDDİALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 19.08.2008 gün ve 7547 E. 10251 K. sayılı ve 14.11.2008 gün ve 11505 E., 12839 K. sayılı kararlarında kazanılmış hak teşkil eden önceki markaların tespiti yönünden bazı kıstaslar getirmiştir. Buna göre bir kazanılmış haktan söz edilebilmesi için; Kazanılmış hak teşkil eden markanın tescilli olarak uzun süre kullanılması, bir başka deyişle kullanım ve tescilinin taraflar arasında artık çekişme konusu olmaktan çıkmış olması, kabullenilmesi, bu markaya dayalı olarak yapılan başvurunun da, kazanılmış hak teşkil eden markanın asli unsuru muhafaza edilerek, işletme ile bağlantısı ve tüketici nezdinde yarattığı izlenim korunmak suretiyle oluşturulması (zira, önceki markanın asli unsuru dahi değişmiş ise, bu artık yeni bir marka olacağından önceki markanın zaman içindeki değişikliklere uyarlanması için yapılmış bir başvuru olduğu gibi kabul edilemez), sonraki başvurunun, önceki markanın kapsadığı mal/hizmet ile aynı veya aynı tür emtiaları/hizmetleri içermesi, kapsamını genişletme yoluna gitmemesi, son olarak da müktesep hak iddialarına mesnet alınan markanın fiilen kullanılıyor olduğunun ispat edilmiş olması, Şartlarının tamamının bulunması aranmaktadır. Ayrıca, müktesep hakka ilişkin ilkeler uygulanırken, başvuru sahibinin, son başvurusuna konu işaretin, davalı veya bir başkasına ait tescilli markalara yanaşmaması ve onlarla iltibas oluşturma çabasına girmemesi gerekir. Yani; önceki tarihte tescilli olan markaların serisi niteliğindeki bir ibarenin marka olarak tescil olunabilmesi için, aynı veya benzer olarak başkası adına tescil olunmuş marka ile yakınlaşma ve benzeştirme amacı taşımaması, bir başka deyişle haksız rekabet ve iltibas tehlikesine yol açılmaması gerekir (Yargıtay 11.HD.’nin 11.04.2016 tarih E.2015/9050 K. 2016/3902 sayılı kararı). Nitekim, Yargıtay’ın bu husustaki diğer bir emsal kararında (Yargıtay 11.HD.’nin 07.07.2009 tarih E.2007/13744 K. 2009/8377 sayılı kararı) da; “.....başlangıçta karşı çıkılmaması nedeniyle farklı kişiler adına tescil edilmiş mükerrer markaların varlığı halinde, işaretler arasında benzeştirme, yakınlaştırma (iltibas tehlikesi) amacını taşımayan sonraki tarihli seri markaların da tescili mümkün olacaktır. Bir işletme ile özdeşleşmiş temel markaların zaman içindeki değişiklik ve gelişmelere uyum sağlaması ve temel vasfını koruyarak seri markalar yoluyla kendini yenilemesi ve bir anlamda çoğalması zorunlu ve gerekli olabilir...” hususlarına hükmedilmiştir. Davacı tarafından, 2013/30508 sayılı LC markası, 2014/111312 sayılı EL SİVA markaları 10 yılı aşkın süredir tescilli olan markalar olarak gösterilmiş ve ... ibaresinin söz konusu markaların serisi niteliğinde olduğu vurgulanmıştır. Yukarıda yer verilen müktesep hak kriterlerine göre değerlendirme yapıldığında, söz konusu markalar aynı, aynı tür mal ve hizmetleri kapsama kriterini sağlasa dahi kazanılmış hak değerlendirmesinin en önemli kriteri olan “aynı asli unsuru paylaşma” kriterini sağlamamaktadır. Nitekim dava konusu marka ile LC markası işitsel olarak aynı kabul edilse dahi görsel olarak birbirinden ayrışmaktadır ve aynı esas unsuru paylaşmamaktadır. Yine EL SİVA markası da hem görsel hem işitsel olarak dava konusu markadan farklıdır. Tüm bunların yanı sıra, davacı müktesep hak iddiasında bulunduğu markalar bakımından, Yargıtay tarafından aranan “başvurunun reddedildiği mallar üzerinde uzun süreli kullanımını ispata elverişli delil” de dosyaya sunmamıştır. Dolayısıyla, davacının müktesep hak karinesinden yararlanmasının mümkün olamayacağı kanaatine varılmıştır.

Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, alınan rapor ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek dava konusu YİDK kararının yerinde olduğu kanaatine varılmış ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gereken 615,40 TL harç dava açılırken peşin olarak yatırılmış olduğundan başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davalılar kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 40.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 5-Tarafların yatırdıkları gider avanslarından kalan tutarın HMK 333/1 uyarınca karar kesinleştiğinde iade işlemi yapılmak üzere tebliğden itibaren 15 gün içinde, banka hesap numarası bildirildiğinde hesaba aktarılmasına, aksi halde PTT aracılığı ile adreste ödemeli olarak gönderilmesine, Dair verilen karar, taraf vekillerinin yüzüne karşı 6100 sayılı HMK'nun 341. ile 345. Maddelerine göre tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun Yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 21/10/2025