İlk Derece Mahkemesi 2025/568 E. 2026/185 K.

T.C. İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2025/568 Esas KARAR NO:2026/185

DAVA:İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) DAVA TARİHİ:08/01/2024 KARAR TARİHİ:17/03/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı sigorta şirketi ... Sigorta A.Ş. ile sigortalı davalı ... Yat. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında ... numaralı ve 30.09.2021 - 29.09.2022 tarihleri arasında sigorta teminatından yararlanmak üzere Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik Sigortası) Sigorta Poliçesi akdedildiğini, poliçede belirtilen sigorta konusu ... plakalı araca ilişkin olarak meydana gelen rizikoların teminat altına alındığını, davalı tarafın maliki olduğu sigortalı ... plakalı araç, 24.01.2022 günü dava dışı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile çarpışarak maddi hasarlı trafik kazası yaptığını, sigortalı araçta davalı tarafın maliki olduğu aracın kusuru ve sorumluluğu nedeniyle maddi hasar meydana geldiğini, söz konusu hasar sebebi ile sigortalı araç için yapılan ödemeye ilişkin olarak sigortalının haklarına halef olunması nedeniyle de Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. maddesine istinaden işbu dava ikame edilmeden önce ... Bürosu'nun 2023/... Büro Dosya, 2023/... Arabuluculuk numarası ile arabuluculuk başvurusunda bulunulduğunu, yapılan görüşmeler neticesinde anlaşma sağlanamadığını ve arabuluculuk süreci anlaşmama şeklinde neticelendirildiğini, işbu davanın açılması zarureti hasıl olduğunu ileri sürerek, .... İcra Dairesinin 2022/... Esas dosyasında talep edilen alacağın varlığına, dosyada vaki itirazın iptaline ve takibin işlemiş ve işleyecek faizi ile devamına, borçlular tarafından haksız, dayanaksız ve kötüniyetli olarak yapılmış itiraz sebebiyle takip bedelinin %20'sinden az olmamak kaydıyla talepleri olan %50 oranında İcra İnkar Tazminatına hükmedilmesine yargılama giderleri ve vekalet ücreti karşı tarafların uhdesinde bırakılmak üzere karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ... Yat. San. Ve Tic. Ltd. Şti oto kiralama işi ile iştigal etmekte olup bu konuda sektörün önde gelen firmalarından olduğunu, müvekkil şirket tarafından ... plakalı araç 06.12.2021 tarihinde ... Şirketine kiralandığını, aracın uzun dönem kiralanmış olduğunun gerek icra dosyasına sunmuş oldukları borca itiraz dilekçesinde belirtildiğini gerekse de ... Bürosu 2023/... numaralı dosyasında tanzim edilen anlaşmama tutanağına şerh düşüldüğünü, bir başka deyişle davacı işbu davayı ikame ederken müvekkilinin ... plakalı araç üzerinde işleten sıfatının bulunmadığından haberdar olduğundan işbu davanın müvekkili şirket açısından reddine ve davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, araç kiralama işi ile iştigal eden müvekkil şirketin araçla ilgili ortaya çıkan herhangi bir haksız fiilden sorumlu tutulabilmesi için; araç işletenin araç üzerinde fiili ve ekonomik hakimiyetinin olmasının gerekli olduğunu, müvekkili şirketin söz konusu kazadan sorumlu tutulabilmesi için işleten sıfatını haiz olması gerekmekte iken belirtilen olayda müvekkili şirketin işleten sıfatı bulunmadığını, müvekkili şirketin işleten sıfatının mevcut olmadığını, bu sebeple dava konusu zarar nedeniyle bir sorumluluğu bulunmadığını, dosya kapsamı itibari ile değerlendirildiğinde ise; müvekkil şirkete ait ... plakalı aracın ... Şirketi tarafından 06.12.2021 tarihinde uzun dönem araç kiralama sözleşmesi ile kiralandığı ve müvekkiline ait söz konusu aracın ...' nin sevk ve idaresinde iken kazanın meydana geldiğini, bu nedenle kira sözleşmesi incelendiğinde söz konusu kaza tarihinde, aracın işleteni, kiracı konumundaki ... şirketi ve araç sürücüsü olan ... olduğunu, ilgili yasal mevzuat ve Yargıtay kararları dikkate alındığında müvekkil şirketin söz konusu kaza nedeni ile herhangi bir hukuki sorumluluğu bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte meydana gelen hava koşulları nedeniyle kazada müvekkili şirkete ait araca atfedilecek bir kusur bulunmadığını, davacı, müvekkili şirketin borçtan sorumlu olmadığını , araç üzerinde işleten sıfatının bulunmadığından haberdar olduğundan hem icra takibini hem de işbu davayı kötüniyetli oalrak ikame ettiğinden .... İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı dosya alacağının %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini beyanla, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, haksız ve hukuka aykırı davanın usule ilişkin itirazlarının kabulü ile öncelikle usulden reddine, müvekkili şirketin davada sorumluluğu olmadığı için davanın müvekkili şirket açısından esastan reddine, davada herhangi bir şekilde sorumluluğu kabul etmemekle birlikte, huzurdaki davanın Araç Kiralama Sözleşmesine taraf olan ... şirketi 'ne ve aracın kasko sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş'ne ihbarına, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkememiz dosyasının .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/... esas, 2024/652 karar sayılı ve 17/10/2024 tarihli kararı ile yetkisizlik kararı verilerek mahkememize tevzi edildiği, mahkememizin 2024/... esas sırasına kaydı yapıldığı ve 2024/... esas 2025/... karar sayılı ve .../02/2025 tarihli kararı ile davaya bakmaya .... Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğundan mahkememizin yetkisizliğine karar verildiği, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/... esas sayılı dosyasında verilen kararın kesinleşmesinden dolayı dosyanın Yargıtay 5. Hukuk Dairesine gönderildiği, Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2025/7144 esas, 2025/10522 karar sayılı ve 07/07/2025 tarihli kararı ile mahkememiz yargı yeri olarak belirlenmiş olup, mahkememiz dosyası yukarıdaki esasa kaydı yapılarak yargılamasına devam olunduğu görüldü. Davacı vekilinin 12/12/2025 havale tarihli dilekçesi ile .... İcra Dairesi 2022/... esas sayılı dosya kapsamında haricen tahsilatın sağlandığının ve dosyanın konusuz kaldığının bildirildiği görüldü. Davacı vekilinin 17/12/2025 havale tarihli dilekçesi ile .... İcra Dairesi 2022/... esas sayılı dosyasına dosyanın diğer borçlusu dava dışı ... tarafından ödeme yapılmak suretiyle dosyanın kapandığını, davanın konusuz kaldığını, dava masrafları ve vekalet ücreti taleplerinin mevcut olduğunu bildirdiği görüldü. Mahkememiz dosyasının 17/12/2025 tarihli celsesinin 1 numaralı ara kararı uyarınca ilgili icra müdürlüğüne müzekkere yazılarak dosyanın infaz edilip edilmediği, ödemenin kim tarafından yapıldığı hususlarında mahkememize bilgi verilmesinin istenilmesine karar verildiği, .... İcra Müdürlüğünün 2022/... esas sayılı dosyası üzerinden, mahkememize gönderilen .../12/2025 tarihli yazı cevabında dosyanın 18/07/2025 tarihinde haricen tahsil ile kapatıldığının bildirildiği görüldü. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ GEREKÇE: Dava, davacı tarafından dava dışı kişiye ödenen bedelin sigortalısı olan davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir. Davacı vekili tarafından dosyaya sunulan 12/12/2025 tarihli beyan dilekçesi ile " Sayın Mahkeme huzurunda görülmekte olan .... İcra Dairesi 2022/... E. Sayılı dosya kapsamında haricen tahsilat sağlanmıştır. Bu anlamda davanın konusuz kaldığını beyan ederiz. Gereğini arz ederiz." şeklinde beyanda bulunulduğu görülmüştür. Yine davacı vekilinin dosyaya sunduğu 16/12/2025 tarihli beyan dilekçesinde " Sayın Mahkemeniz huzurunda derdest olan yukarıda bilgileri yazılı dosya kapsamında, itirazın iptali istenen .... İcra Dairesi'nin 2022/... esas sayılı icra dosyasına dosyanın diğer borçlusu dava dışı ... tarafından ödeme yapılmak suretiyle dosya kapatılmıştır. Bu kapsamda, icra dosyası kapatılmış olup, davanın konusuz kaldığını beyan ederiz. Davanın açılmasına davalı taraf sebebiyet verdiğinden, dava masrafları ve vekalet ücreti talebimiz mevcuttur." şeklinde beyanda bulunulduğu görülmüştür. UYAP sistemine entegre edilmiş olan icra dosyası üzerinden yapılan kontrolde; icra takibinin davalı şirket ile birlikte dava dışı ... aleyhine başlatıldığı, alacaklı vekilinin 17/07/2025 tarihinde dosyanın haricen tahsil ile kapatılması talebinde bulunduğu ve icra müdürlüğünce 18/07/2025 tarihli tensip zaptı ile dosyanın haricen tahsil ile kapatılmasına karar verildiği görülmüştür. Dosya borcunun ödenmesi sebebiyle işbu davanın konusuz kalmış olduğu görülmekle davanın konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığında dair karar vermek gerekmiştir. Davacının dava dilekçesi ile borçlunun %20'den aşağıda olmamak üzere inkar tazminatı ödemesine hükmedilmesi yönündeki talebi değerlendirildiğinde İİK m. 67 hükmü uyarınca davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun itirazında haksızlığına karar verilmiş olması ve alacağının likit olması gerekmekte, kural olarak davalı borçlunun kötü niyetli olması şartı aranmamaktadır. Somut olayda davanın konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığında dair karar verilmiş olduğu, davaya konu alacak isteminin dayanağının haksız fiilden kaynaklanması sebebiyle alacağın likit olmadığı; nitekim dosya borcunun ödenmiş olması sebebiyle davacı alacaklı lehine icra inkar tazminatına esas alınabilecek matrah bulunmadığından, davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş yine davacının kötüniyetli takip başlattığına ilişkin somut delil bulunmadığından davalının kötüniyet tazminatı isteminin de reddi gerekmiştir. 6100 Sayılı HMK'nın Esastan sonuçlanmayan davada yargılama gideri başlıklı 331. Maddesinin "(1) Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder." şeklindeki düzenlemesi uyarınca mahkememizce dava tarihindeki haklılık durumu irdelenmiştir. Davalı borçlunun icra müdürlüğüne yaptığı borcu itirazında icra dairesinin yetkisine de itiraz ederek yetkili icra müdürlüğünün HMK madde 6 ve İİK madde 50 gereğince, müvekkilin belirtilen adresinin “Merkez/...” olması nedeniyle Yetkili İcra Dairesi ... İcra Müdürlüğü olduğunu ileri sürmüştür. Dosyamız ile emsal mahiyette olan ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 2025/1572 E. 2026/392 K. Sayılı kararında ".. davacı yana... sıfatıyla yapılan başvuruya istinaden 136.798,37 TL ödeme yapıldığı ve söz konusu ödemenin ... plaka sayılı araç sünücüsünün alkollü olması nedeniyle araç maliki/davacının akiti konumundaki davalıdan rücuen tahsil istemine yönelik olarak ... İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan takibe borca ve yetkiye itiraz üzerine takip durdurulmakla iş bu dava dosyası üzerinden açılan itirazın iptali davasında davalının adresinin ..., kaza yerinin ..., davacı ile sözleşmeyi düzenleyen acentenin İstanbul da olması sebebiyle takibin yetkili icra dairesinden başlatılmadığından davanın usulden reddine karar verilmiştir. ...Yapılan açıklama ve ilkeler göz önüne alındığında her ne kadar yukarıdaki gerekçeler ile davacı ikametgahının .....Ümraniye/İstanbul, davalı ikametgahının ....../... olduğu, akdin düzenlendiği ve ifa yerinin de ......İstanbul olduğunun kabulü ile konu icra takibinin yetkili yerden başlatılmaması sebebiyle usulden redde dair karar verilmiş ise de az yukarıda da açıklandığı üzere İİK'nın 50. maddesi ile HMK'nın yetkiye ilişkin kurallarına atıf yapıldığı, taraflar arasında zarar sigortasından kaynaklı akdi ilişki olduğundan HMK'nın 15/1 maddesinin somut olayda uygulanmamasını gerektirecek bir neden olmadığı anlaşılmakla dosya kapsamında sabit olduğu üzere kaza ... İli, ... ilçesinde meydana gelmekle davacı tarafın seçimlik hakkını rizikonun yani kazanın meydana geldiği yer olan ... İcra Daireleri yönünde kullanılmasında isabetsizlik görülmediğinden mahkemece icra müdürlüğünün yetkisine itirazının reddi ile yargılamaya devamla davanın esası hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçe ile dava ön şartı yokluğundan verilen usulden ret kararı isabetli görülmemiş," şeklindeki emsal ilamı uyarınca somut olayda, davacı, sigortalı aracın karıştığı kazada yaralanan dava dışı 3. kişilere ödeme yaptıktan sonra sigortalı aracı kullanan sürücünün alkollü olması nedeniyle sigortalısına rücu için icra takibi başlatmış, itiraz üzerine de itirazın iptali davası açmıştır. Haksız fiil İstanbul ili Fatih ilçesinde meydana gelmiştir. Kazanın meydana geldiği yer İstanbul Adliyesi sınırları içerisinde olduğundan ve icra takibi de İstanbul İcra Dairesinde başlatıldığından davalının icra müdürlüğünün yetki itirazının yerinde olmadığı değerlendirilmiş ve davaya konu takip müşterek borçlunun borcu ödemesi ile kapatılıp dava konusuz kalmış olduğundan ayrıca dosyada yer alan alkol raporuna göre de sürücünün alkollü olduğu rapor edilmiş olduğundan davacının huzurdaki davayı açmakta haklı olduğu değerlendirilmiş açıklanan nedenlerle davacı lehine yargılama gideri ve vekalet ücreti takdiri gerekmiş, her ne kadar mahkememizce öninceleme duruşması yapılmadan davanın konusuz kaldığı yönünden beyanda bulunulmuş ise de dosyanın mahkememize yetkisizlikle geldiği ve yetkisiz mahkemece öninceleme duruşmasının 17/10/2024 tarihinde yapıldığı, icra dosyasına haricen tahsil bildiriminin ise 17/07/2025 tarihinde sunulduğu bu hali ile AAÜT 6. Maddesi uyarınca dava öninceleme tutanağı imzalandıktan sonra konusuz kaldığından tarife hükümleri ile belirlenen tutara hükmedilmesi gerektiği (yarı oranın uygulanamayacağı) değerlendirilmekle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- Davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, 2- Davacı vekilinin icra inkar tazminatı talebinin reddine, 3- Davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine, 4- Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL harçtan peşin alınan 535,10 TL harcın mahsubu ile bakiye 196,90 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına. 5- Davacı tarafından yatırılan 535,10 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 6- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca 44.305,36 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 7- Davacı tarafça yapılan 1.600,00 müzekkere ve tebligat gideri ile 488,40 TL ilk masraf (427,60 TL başvurma harcı + 60,80 TL vekalet harcı) olmak üzere toplam 2.088,40 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 8- Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep edilmesi halinde kendisine iadesine, 9- Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.600,00TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına. Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/03/2026

Katip ...

Hakim ...