İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2025/29 E. 2025/356 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2025/29
Karar No
2025/356
Karar Tarihi

T.C. ...3. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/29 Esas - 2025/356 TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR VERMEYE YETKİLİ T.C. ... 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025/29 KARAR NO : 2025/356

DAVA : Marka ile ilgili Kurum kararının iptali, marka hükümsüzlüğü. DAVA TARİHİ : 17/12/2021 KARAR TARİHİ : 09/10/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 09/11/2025

TALEP: Davacı vekili 17/12/2021 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarıyla özetle: Müvekkilinin 2010/14808 sayılı ve "...mağazacılık a.ş." ibareli tanınmış markanın sahibi olduğunu, davalı Şirketin 2019/76178 sayılı ve "yenibirmağaza" ibareli başvurusuna yaptıkları itirazlarının Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından kısmen kabul edilerek, başvuru kapsamından 35. sınıf bir kısım hizmetlerin çıkarıldığını, bu karara karşı yaptıkları itirazlarının da dava konusu YİDK kararı ile reddedildiğini, oysa başvuru kapsamında bırakılan hizmetler yönünden de tarafların markaları arasında iltibas koşullarının oluştuğunu, dava konusu başvurunun, müvekkiline ait markanın tanınmışlığından haksız yarar sağlayacağını, dava konusu başvurunun müvekkilinin ticaret unvanı ile de benzer olduğundan SMK'nın 6/6 maddesi gereğince tescil edilemeyeceğini, dava konusu başvurunun kötü niyetli olduğunu, ayrıca dava konusu başvurunun ayırt ediciliği bulunmadığından marka vasfını haiz olmadığını, bu nedenle mutlak red nedenleri kapsamında da reddinin gerektiğini ileri sürerek, TÜRKPATENT YİDK'nun ... sayılı kararının iptali ile dava konusu markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde özetle: YİDK tarafından verilen kararın usule ve yasaya uygun olduğunu, taraf markaları arasında benzerlik unsuru bulunmadığını, ilgili tüketiciler tarafından karıştırılmayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir. Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacının markasını kullandığına yönelik delillerini mahkemeye sunmasını talep ettiklerini, davacının “müşterilerin malları elverişli şekilde görmesi ve satın alması için çeşitli malların bir araya getirilmesi” hizmetini hangi ürünler üzerinde kullandığını ispatlamasının gerektiğini, davacı markasındaki hizmetin eski usul genel mahiyette yazıldığını, müvekkiline ait markanın özgün bir font, şekil ve renk ile oluşturulduğunu, şekil unsurunun da markasal olarak ön planda olduğunu, davacıya ait markanın, ticaret unvanının tamamından oluştuğunu, ayırt edici gücünün düşük olduğunu, “mağazacılık” ibaresinin, 35. sınıfı doğrudan tanımladığını, davacının marka kullanımlarının olmadığını, tüketicilerin, davacının “...” markasını tanıdığını, bu markayı bilen hiç kimsenin, markanın sahibinin farklı bir ticaret unvanına sahip olduğunu bilebilecek bir durumda olmadığını, davacı, davaya konu markanın tanınmışlığı iddiasında ise buna ilişkin delillerini sunmasının gerektiğini, davacının mutlak red nedenleri kapsamındaki iddialarının yerinde olmadığını, davacının, markasının ve unanının zayıf olmasının sonuçlarına katlanmasının gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

DAVANIN TESPİTİ: Davanın, davalı başvurusu olan 2019/76178 sayılı marka başvurusu ile ilgili olarak TPMK tarafından alınan ... sayılı kararın iptali ve hükümsüzlük isteminden ibaret olduğu anlaşılmıştır.

ÖNCEKİ DEĞERLENDİRME: Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda 16/06/2022 tarihli ve 2021/382 E., 2022/186 K. sayılı kararla; davaya konu markanın belirli bir fikri yaratım kapsamında oluşturulduğu görülmekle SMK 5/1-c maddesinin uygulama koşullarının oluşmadığı, dava konusu başvuru kapsamında yer alan 35. Sınıf: Reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler ile ilgili hizmetler, ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri, reklam amaçlı tasarım hizmetleri; alıcı ve satıcılar için online pazaryeri (internet sitesi) sağlama hizmetleri. Büro hizmetleri; sekreterlik hizmetleri, gazete aboneliği düzenleme hizmetleri, istatistiklerin derlenmesi, büro makinelerinin kiralanması hizmetleri, bilgisayar veri tabanlarındaki bilginin sistematik hale getirilmesi, telefon cevaplama hizmetleri. İş yönetimi, idaresi ve bu konular ile ilgili danışmanlık, muhasebe ve mali müşavirlik hizmetleri, personel işe yerleştirme, işe alma, personel seçimi, personel temini hizmetleri, ithalat-ihracat acente hizmetleri, geçici personel görevlendirme ( başkası adına fatura yatırma, vergi yatırma, trafik işlemleri gibi iş takibi) hizmetleri. Açık artırmaların düzenlenmesi ve gerçekleştirilmesi hizmetleri.” hizmetlerinin, davacının itirazına mesnet markası kapsamında da yer adlığı, tarafların marka işaretleri arasında da SMK'nın 6/1 maddesi anlamında benzerlik bulunduğu, ancak davacının markasının kullandığını ispatlayamadığını, bu nedenle SMK m. 6/1 kapsamında ileri sürülen itirazlarda da dikkate alınması mümkün olmayacağından, verilen YİDK kararının yerinde olduğu, SMK'nın 6/5 maddesindeki koşulların da oluşmadığı hükümsüzlük talebi açısından, taraf markalarının benzer olmaması ve 6769 sayılı SMK’nın 6/1 bendi anlamında iltibas tehlikesinin mevcut olmaması nedeniyle hükümsüzlük şartlarının oluşmadığı, kötü niyet iddiasının ispatlanamadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir. Bu kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, ...Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi'nce 06/12/2024 tarih ve 2022/1895 Esas, 2024/1970 K. "...Somut uyuşmazlıkta da ilk derece mahkemesince, gerekçeli kararın 8, sayfasının üçüncü paragrafında ve 9. sayfasının altıncı paragraflarında, dava konusu başvuru ile davacının itirazına mesnet markalar arasında karıştırılmaya yol açacak düzeyde benzerlik olduğu açıklanmasına rağmen, 10. sayfanın ikinci paragrafında, tarafların markalarının benzer olmadığı belirtilerek, gerekçe içinde çelişkiye yol açılmıştır. Bu husus, az yukarıda açıklanan gerekçeli kararın kendi içinde çelişkili olmamasına ilişkin ilke ve yasa hükümlerine aykırıdır. O halde, gerekçeli kararda yaratılan çelişki giderilecek şekilde yeniden bir karar verilmesi zorunlu olduğundan, usul ve yasaya aykırı olan hükmün kaldırılması gereklidir. Kabule göre de; davacı tarafça, dava konusu başvurunun müvekkilinin ticaret unvanı ile de benzer olduğundan, başvurunun SMK'nın 6/6 maddesi gereğince de tescili engeli bulunduğu ileri sürülmesine rağmen, ilk derece mahkemesince bu iddia üzerinde durulmamış ve herhangi bir değerlendirme de yapılmamıştır. Oysa, davacının bu iddiası üzerinde durularak, davacının delillerinin toplanması ve somut olay bakımından SMK'nın 6/6 maddesi koşullarının oluşup oluşmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. ..." şeklinde gerekçelerle karar kaldırılarak dosya Mahkememize gönderilmiştir.

...DEĞERLENDİRME Mahkememizin 2021/382 Esas, 2022/186 Karar sayılı dosyası istinaf edilmiş olmakla Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesinin 02/01/2025 tarih 2022/1895 E. - 2024/1970 K. sayılı ortadan kaldırma neticesiyle mahkememize gelmiş olmakla esas defterinin 2025/29 Esas numarasına kaydı yapılmıştır. Yukarıda belirtilen BAM ortadan kaldırma ilamında işaret edilen hususlar dikkate alınarak; Mahkememizce 11/03/2025 tarihli celsede; "Mahkemece resen belirlenecek 3 kişilik bilirkişi heyeti aracılığıyla tarafların sav ve savunmaları ile 6769 sayılı SMK'nun ilgili maddeleri uyarınca taraflar yönünden sahip oldukları markaların ayrı ayrı dökümlenmesi mal hizmet listelerinin tablo halinde gösterilmesi ve YİDK kararının iptali ile hükümsüzlük konuları ile ...BAM 20. Hukuk Dairesinin 2022/1895 Esas 2024/1970 Karar sayılı ortadan kaldırma ilamında işaret edilen hususlarda inceleme yapılıp, rapor alınmasına" karar verilmiştir.

Mahkememizce uzman bilirkişi heyetinden alınan 13/08/2025 havale tarihli raporda özetle; "A. YİDD kararı iptali istemi bakımından 1 - Uyuşmazlık kapsamında taraflar arasında çekişmesiz hale gelmiş muteriz davacı kullanımlarının ilişkili olduğu hizmetlerin davalı şirket marka başvurusundan çıkarılış olması ve tescil kapsamında bu hizmetlerin yer almaması karşısında karıştırılma ihtimali bakımından dava konusu YİDD kararında bir isabetsizlik gözlemlenmediği, 2 - Muteriz davacının dayanak yaptığı diğer fikri mülkiyet hakkı olan ticaret unvanının dayanak yaptığı markasıyla aynı ibareden oluştuğu, diğer fikri mülkiyet haklarından kaynaklı bir tescil engelinden söz edilebilmesi için bu hakkın kullanım ile ortaya çıkan sınırının ispatlanması gerektiği, söz konusu ispat sınırlarının karıştırılma ihtimali kapsamında değerlendirilenlerle aynı olması karşısında dava konusu YİDD kararında diğer fikri mülkiyet haklarından kaynaklanan tescil engeli bakımından da bir isabetsizlik bulunmadığının gözlemlendiği, B. Hükümsüzlük istemi bakımından 1 - Dava aşamasında (davaya cevap dilekçesinde) açıkça “kullanmama def’i”ne dayanılması karşısında karıştırılma ihtimali bakımından davacının dayanak markasının kullanımın ispat edildiği kısmı açısından dikkate alınması mümkün olup, dava konusu markanın tescil edildiği hizmetler bakımından davacı markasının kullanımının ispat edilememiş olması nedeniyle dava konusu markanın tescil kapsamı bakımından karıştırılma ihtimalinin varlığından söz edilemeyeceği, 2 - Davacının diğer fikri mülkiyet hakları kapsamında dayanak gösterdiği ticaret unvanının kullanımı açısından da dava konusu markanın tescil kapsamındaki hizmetlerle ilgili bir kullanımın somut olarak ispat edilememiş olması karşısında dava konusu markanın diğer fikri mülkiyet hakları kapsamında tescil engeli barındırmadığı," ifade edilmiştir.

Davacı vekilinin, ...heyetten rapor alınması talebi HMK 30 uncu madde kapsamında değerlendirilerek, sunulan rapor denetlenebilir, içeriği de ihtisas mahkemesi hakimliğince olumlu veya olumsuz değerlendirilebilir kabul edilerek, usul ekonomisi ilkesi göz önüne alınarak talebin kabulü halinde yargılama gereksiz uzayacağından, reddedilmiştir.

KULLANIM İSPATI HUSUSUNDA YAPILAN DEĞERLENDİRME Mevzuatımızda yer alan düzenlemeye göre; yalnızca benzerlik ve karıştırılma ihtimali kapsamında yapılan itirazlarda (SMK m. 6/1), itiraz gerekçesi markanın itiraza konu başvurunun başvuru veya rüçhan tarihinde Türkiye’de en az beş yıldır tescilli olması şartıyla, başvuru sahibinin talebi üzerine, itiraz sahibinden, itiraza konu başvurunun başvuru veya rüçhan tarihinden önceki beş yıllık süre içinde itiraz gerekçesi markasını itirazına dayanak gösterdiği mal veya hizmetler bakımından Türkiye’de ciddi biçimde kullanmakta olduğuna ya da kullanmamaya dair haklı sebepleri olduğuna ilişkin delil sunması talep edilir. Aynı talebin hükümsüzlüğe ilişkin taleplerde de ileri sürülmesi mümkündür. Bu durumda ise kullanıma ilişkin beş yıllık sürenin belirlenmesinde dava tarihi öncelikli olarak esas alınır Kullanmama defi iddiasında, itiraza konu markanın başvuru tarihinde veya varsa rüçhan tarihinde, itiraza gerekçe gösterilen markanın/markaların Türkiye’de en az beş yıldır tescilli olması şartı aranmaktadır. Bu şartı sağlamayan markalar için otomatik olarak bu savunmaya itibar edilmesi mümkün değildir. Somut olayda, incelenmesi gereken hususlar, davacının itirazlarına mesnet aldığı "...mağazacılık a.ş." ibareli markanın; -Davacı tarafından, -Tescilli olduğu emtialarda, -Türkiye sınırları içerisinde, - Ciddi bir şekilde, - Markasal hüviyette, - 08/03/2015-08/03/2020 tarihleri aralığında ve -Tescillerine uygun olarak kullandığının ispat edilip edilemediği, noktalarında toplanmaktadır. Davacı tarafından kullanım ispatı için 972 sayfadan ibaret delil sunulmuştur. Bu delillerin incelenmesi üzerine gözlemlenen hususlar şu şekildedir: Sunulan “gazete ilan bedeli” / “-bazı gazetelerdeki- yayın bedeli” / “-bazı tv kanallarındaki- yayın bedeli” / “araç kiralama hizmet bedeli” açıklamalı muterizin aldığı reklamcılık hizmetine ilişkin faturalarda reklamı yapılan ibarenin ne olduğunu gösteren herhangi bir hususa rastlanmamıştır. Kullanım ispatı delil sunumuna ilişkin açıklamalarda ... markasının üzerinde de durulmuş olması karşısında söz konusu reklamcılık hizmet alımına konu olan ibarenin itiraz dayanak yapılan “...mağazacılık a.ş.” ibaresine ilişkin mi “...” ibaresine ilişkin mi olduğunun ispat edilemediği anlaşılmıştır. Sunulan fatura örneklerinde markasal olarak kullanımı gösteren verilere rastlanmamıştır. Bunlar, alım-satıma ilişkin ticari faaliyet kapsamında alıcı olarak muterizin bulunduğu ticari ilişkiyi gösteren faturalar olarak nitelendirilebilir. Belirtilen fatura örneklerinin bir kısmında muterizin ticaret unvanının önünde “...” ibaresi de yer almaktadır. Bu fatura örneklerindeki veya cari hesap ekstrelerindeki ticari ilişkide muterizin satın alımına konu olan mallara örnek olarak; teneke Ayçiçek yağı, dava dışı çeşitli markalardaki kuru bakliyat, dava dışı çeşitli markalardaki meyve suyu/gazlı içecek gibi içecekler, dava dışı çeşitli markalardaki kahve, kahve kreması ve coppucino gösterilebilir. Sunulan cari hesap ekstrelerinin bir kısmında kullanım ispatı yapılan marka numarasının belirtildiği de gözlemlenmiştir. Bunlarda -itiraz ve dava konusu ile ilgili olmayan- 2004 25380 tescil numaralı “bi” markası kullanım ispatı için sunulan fatura örneklerinin bir kısmının itiraza konu edilen marka başvurusundan sonraki tarihli (28.02.2020, 14.02.2020) olması nedeniyle incelemelerde dikkate alınmamıştır. Herhangi bir markasal kullanımla ilgili olmayan muterizin telefon faturası (telekomünikasyon ile ilgili olarak bir tüketici pozisyonuyla muterizin hizmet alımı gerçekleştirdiğini göstermektedir), niteliği itibariyle dikkate alınamamıştır. Benzer şekilde (tarihi itibariyle dava konusu marka başvurusunun dışındaki bir marka başvurusuna ilişkin olduğu anlaşılan) marka başvurusu yayıma itiraz ücreti faturasının da bir çeşit harç benzeri harcamaya ilişkin olması karşısında dikkate alınması mümkün olmamıştır. Bir kısmı muteriz tarafından belirtilecek şekilde tarih içeren bir kısmı ise tarih içermeyen çeşitli reklam veya broşür görsellerine de yer verilmiştir. Ancak, bu delillerde yer alan marka “...” olup, huzurdaki itiraz ve dava ile ilgisi bulunmamaktadır. Açıklanan bu hususlar karşısında muterizin itirazına dayanak yaptığı 2010/14808 tescil numaralı markasını, markanın tescil kapsamındaki hizmetler için kullanım ispatı gerçekleştiremediği düşünülmüştür.

YİDK kararı iptali talebi bakımından: Davacı muterizin nispi ret nedenlerinden birisi olan karıştırılma ihtimaline dayalı itirazına karşılık olarak davalı başvuru sahibinin, itiraza dayanak gösterilen 2010/14808 tescil numaralı markasının (taraflar arasında çekişmesiz hale gelen) 35.son sınıftaki “bakliyat, pirinç, meyve suları ve meşrubat mallarının perakendeciliği” hizmeti ile benzer olan hizmetlerin başvuru markasından çıkarıldığı sabittir. Bunların dışındaki hizmetler bakımından muterizin kullanım ispatı gerçekleştirmemiş olması nedeniyle muteriz markasının karıştırılma ihtimali bakımından dikkate alınabilmesi mümkün değildir. Dolayısıyla başvurunun tesciline karar verilen hizmetler bakımından dava konusu yapılan YİDK kararında herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı kanaatine ulaşılmıştır.

Hükümsüzlük talebi bakımından: Dava aşamasında, cevap dilekçesi ile davacı markasının kullanımının ispatına ilişkin olarak açık bir şekilde def’i ileri sürülmüştür. Bu nedenle davacının dayanak yaptığı 2010/14808 tescil numaralı markasının kapsamındaki hizmetlerin yine kullanımının ispatlandığı kısmın dikkate alınması gerekmektedir. Kullanım ispatı ile ilgili olarak YİDK kararı iptali talebi bakımından yukarıda yapılan değerlendirmeler burada da geçerliliğini koruyacaktır. Davacının dayanak markasının kullanımının ispat edildiğine ilişkin olarak taraflar arasında çekişmesiz hale gelmiş olan kısmı dikkate alınarak davalı şirket marka başvurusunun reddedilmiş olması karşısında tescil edilmiş olup hükümsüzlüğe konu olabilecek herhangi bir hizmetten söz edilemeyeceği düşünülmektedir. Zira davacı, sadece 35.son sınıftaki “bakliyat, pirinç, meyve suları ve meşrubat mallarının perakendeciliği” hizmeti bakımından kullanım ispatı sağlamıştır. Taraf markalarının kapsamlarının karşılaştırıldığı “Sınıf 35: Reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler ile ilgili hizmetler, ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri, Büro hizmetleri; sekreterlik hizmetleri, gazete aboneliği düzenleme hizmetleri, istatistiklerin derlenmesi, büro makinelerinin kiralanması hizmetleri, bilgisayar veri tabanlarındaki bilginin sistematik hale getirilmesi, telefon cevaplama hizmetleri. İş yönetimi, idaresi ve bu konular ile ilgili danışmanlık, muhasebe ve mali müşavirlik hizmetleri, personel işe yerleştirme, işe alma, personel seçimi, personel temini hizmetleri, ithalat-ihracat acente hizmetleri, geçici personel görevlendirme (başkası adına fatura yatırma, vergi yatırma, trafik işlemleri gibi iş takibi) hizmetleri. Açık artırmaların düzenlenmesi ve gerçekleştirilmesi hizmetleri”nin kullanımına ilişkin somut bir ispat davacı tarafından gerçekleştirilememiştir. Bu durumda dava aşamasında da davalı tarafından açıkça def’i olarak dayanılmış olan “kullanım ispatı” sağlanamadığı için salt kapsam ve işaret benzerliği nedeniyle karıştırılma ihtimalinin varlığı sonucuna ulaşılması mümkün değildir. Çünkü kullanılmayan/kullanımı ispat edilmemiş bir markanın karıştırılma ihtimali bakımından dikkate alınması mümkün değildir. Bu nedenle SMK 6/6 kapsamındaki iddia da değerlendirilebilir değildir.

Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, alınan rapor ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek dava konusu YİDK kararının yerinde olduğu kanaatine varılmış ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin alınan 59,30 TL harcın mahsubu ile 556,1‬0 TL bakiye karar harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-Davalılar kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 40.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 5-Tarafların yatırdıkları gider avanslarından kalan tutarın HMK 333/1 uyarınca karar kesinleştiğinde iade işlemi yapılmak üzere tebliğden itibaren 15 gün içinde, banka hesap numarası bildirildiğinde hesaba aktarılmasına, aksi halde PTT aracılığı ile adreste ödemeli olarak gönderilmesine, Dair verilen karar, taraf vekillerinin yüzüne karşı 6100 sayılı HMK'nun 341. ile 345. Maddelerine göre tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde ...Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun Yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 09/10/2025

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2025/29, K. 2025/356, T. 09.10.2025, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2025-29-e-2025-356-k-66821fd3250a