İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2024/483 E. 2025/293 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2024/483
Karar No
2025/293
Karar Tarihi

T.C. ... 3. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/483 Esas - 2025/293 TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR VERMEYE YETKİLİ T.C. ... 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/483 KARAR NO : 2025/293

DAVA : Marka ile ilgili Kurum kararının iptali, marka hükümsüzlüğü. DAVA TARİHİ : 28/11/2024 KARAR TARİHİ : 18/09/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 06/10/2025

TALEP: Davacı vekili 28/11/2024 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarıyla özetle: Müvekkili şirketin 2011/31079, 2011/31078, 2011/64939 sayılı "... abdi", "polivitai", "... ..." ibareli markaların sahibi olduğunu, davalı şirketin bu markalar ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki "..." ibaresini marka olarak tescil ettirmek üzere davalı TÜRKPATENT’e başvuruda bulunduğunu, 2022/179986 kod numarası alan başvurunun, Resmi Marka Bülteninde ilanı üzerine müvekkili tarafından Markalar Dairesi Başkanlığına itirazda bulunulduğunu, ancak itirazın yerinde görülmeyerek reddedildiğini, bu red kararın yeniden incelenmesi talebinin de nihai olarak Türk Patent ve Marka Kurumu Yeniden İnceleme Değerlendirme Kurulu (YİDK) tarafından reddine karar verildiğini, ancak söz konusu kararın yerinde olmadığını, zira; taraf markalarının ciddi düzeyde görsel, işitsel ve kavramsal benzerlik içerisinde olduklarını, yine markaların 05. sınıf emtiaları ortak olarak ihtiva ettiklerini, müvekkili markalarındaki Abdi İbrahim ibaresinin ve Aİ harflerinin çatı marka olduğunu, "..." ibaresi yönünden de bu ibarenin ilgili sektörde cins, çeşit ve vasıf belirtmekte olup tanımlayıcı ve ayırt edici nitelikten yoksun olduğunu, bu nedenle iltibas değerlendirmesinin ... ve ... ibareleri arasında yapılması gerektiğini, taraf markaları arasındaki benzerlik düzeyinin reçeteli olmayan ürünlerin eczaneden hatta markette bile temin edilebilecek ürünler olmasından ötürü yanlış yönlenmelere sebep olabilecek olduğunu, müvekkili markalarının tanınmış olduğunu, davalı başvurusunun basiretli tacir ilkesine aykırı şekilde kötü niyetli olduğunu ileri sürerek, ...sayılı kararının iptaline ve dava konusu markanın tescili halinde hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde özetle: YİDK tarafından verilen kararın usule ve yasaya uygun olduğunu, taraf markaları arasında benzerlik unsuru bulunmadığını, davacı tarafından tanınmışlığa ve kötü niyete iddialarına ilişkin somut deliller sunulmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir. Dava dilekçesi davalı şirkete usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı şirket davaya cevap vermemiştir.

MUHAKEME: HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ VE DİĞER HUSUSLAR Dava; 6769 sayılı SMK'nın 6/1, 6/5, 6/9'a dayalı taraf markalarının benzediği iddiası temelinde; davalı başvurusu olan 2022/179986 sayılı marka başvurusu ile ilgili olarak TÜRKPATENT YİDK tarafından alınan ...sayılı kararın iptali ve hükümsüzlük istemlerine ilişkindir. Davanın açılmasıyla birlikte, tarafların karşılıklı dilekçeleri tebliğ olmuş, sundukları deliller toplanmış, dava konusu başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler TÜRKPATENT'ten celp edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklikler bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik edilmiş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmuş, 06/08/2015 tarihli ve 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 201/2 nci maddesi hükmü de gözetilerek, taraflara yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş, sözlü olarak iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, UYGULANACAK HÜKÜMLER ve GEREKÇE Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı şirketin 2022/179986 başvuru sayılı markası ile davacı tarafın itiraz mesnedi markaları arasında SMK 6/1 maddesine göre iltibas koşulları oluşup oluşmadığı, marka başvurusuna yönelik itiraz sürecinde itiraz mesnedi davacı markaları açısından, SMK 6/5 maddesine göre markalarının tanınmışlığı iddiasının, SMK 6/9 maddesine göre de davalı başvurusunun kötü niyetli yapıldığı iddialarının alınan YİDK kararına ve hükümsüzlüğe etki edip etmeyeceği, TÜRKPATENT'in ...sayılı YİDK kararının iptalinin ve davalı markasının da hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği noktasında olduğu anlaşılmıştır. İptali istenen YİDK kararının davacıya 23/09/2024 tarihinde tebliğ edildiği, 28/11/2024 tarihinde açılan davanın, 5000 sayılı Patent ve Marka Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un 15/c maddesinde belirlenen iki aylık hak düşürücü süre içerisinde olduğu anlaşılmış ve işin esasına geçilmiştir.

İDARİ AŞAMANIN ÖZETİ 2022/179986 başvuru sayılı markanın dosya örneği incelendiğinde; dava konusu "..." ibaresinin 05 ve 30. Sınıf emtiaları kapsar şekilde 24.11.2022 tarih ve 2022/179986 sayısı ile marka başvurusuna konu edildiği, yapılan ilk incelemeler sonrasında başvurunun 27.12.2022 tarih ve 411 sayılı Resmi Marka Bülteni’nde yayımlanmasına karar verildiği görülmüştür. Anılan ilana karşı davacı yanın itirazda bulunduğu, keza yine dava dışı 3. bir firma tarafından daha itirazda bulunulduğu, Markalar Dairesi Başkanlığı’nın 02.08.2023 tarihli kararı neticesinde her iki itirazı da haklı görmediği ve reddine karar verdiği anlaşılmıştır. Söz konusu karara karşı davacı tarafça bir kez daha itirazda bulunulduğu, bu itirazın da YİDK'in huzurda dava konusu edilen kararı ile nihai olarak reddedildiği anlaşılmıştır.

TÜRKPATENT YİDK'in ...sayılı kararında; "2022/179986 başvuru numaralı "..." ibareli başvurunun ilanına yapılmış olan itirazın reddi yönündeki Markalar Dairesi Başkanlığı kararına karşı, başvurunun 2011 31079, 2011 31078, 2011 64939 sayılı "... abdi", "polivitai", "... ..." ibareli markalara dayanılarak 6769 s. SMK'nın 6 ncı maddesi uyarınca reddedilmesi talebiyle yapılan itiraz incelenmiştir. ... Karıştırılma ihtimali gerekçeli itiraz belirtilen genel ilkeler esas alınarak incelenmiştir. Yapılan inceleme sonucunda, işbu başvurunun tüm unsurları ile birlikte bir bütün olarak ele alındığında, itiraz gerekçesi markalar ile görsel ve işitsel yönden bütünüyle bıraktıkları izlenim itibariyle iltibasa yol açabilecek düzeyde benzer bulunmadığı görüşüne varılmıştır. Bu çerçevede, markalar arasında ilişkilendirilme/karıştırılma ihtimalinin ortaya çıkmayacağı kanaatine varıldığından bu yöndeki itiraz yerinde görülmemiştir. Ayrıca, 6769 s. SMK'nın 6/5 maddesinde sayılan koşulların ortaya çıkacağına ilişkin olarak bir sonuca varmak için yeterli kanaat oluşturacak deliller, argüman ve savlar sunulmadığından, Kurul'da da bu yönde bir kanaat oluşmadığından, başvurunun 6769 s. SMK'nın 6/5 maddesi uyarınca reddini gerektirecek haklı ve geçerli bir sebep bulunmadığı görüşüne varılmış ve bu yöndeki itiraz kabul edilmemiştir. Başvurunun kötü niyetle yapıldığı yönündeki iddia da somut delillerle ispatlanmadığı gibi, sadece markalar arasındaki benzerlik iddiasına dayandırıldığından ve Kurul'un kanaatine göre, markalar arasındaki benzerlik veya karıştırılma ihtimali, diğer başkaca koşulların varlığı aranmaksızın, tek başına, kötü niyet iddiasının kabulü için yeterli bir kanıt teşkil etmediğinden (aynı yönde bkz. AB Adalet Divanı Genel Mahkemesi, 01/02/2012 tarih, T-291/09 sayılı kararı, para. 90) bu gerekçeye dayalı itiraz da yerinde ve haklı görülmemiştir. Sayılan nedenlerle, işbu itirazın tüm gerekçeleriyle birlikte reddine karar verilmiştir. KARAR İtirazın reddedilmesine oybirliği ile karar verilmiştir." şeklinde ifade edilmiştir.

Taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında; Davalı Başvuru Markası "..." (2022/179986) 05 / 30. sınıflar.

Davacı Markaları "... abdi", "polivitai", "... ..." (2011/31079, 2011/31078, 2011/64939) 05. sınıf.

Mahkememizce uzman bilirkişi heyetinden alınan 16/06/2025 havale tarihli raporda özetle; "Dava konusu marka başvurusu kapsamında yer alan emtialarda 05. Sınıftaki “İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler. Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler;insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç) : diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları.” Emtiaları bakımından taraf markalarının kapsamlarının aynı ya da benzer olduğu, Başvuruda 05. Sınıf kapsamında kalan sair emtialar ve 30. Sınıf emtialar bakımından ise taraf markalarının kapsamlarının aynı ya da benzer olmadıkları, Ayrıntıları rapor kapsamında açıklanan gerekçelerle taraf markaları arasında SMK m. 6/1 kapsamında iltibas riskinin bulunmadığı, heyet değerlendirmelerinin YİDK kararı ile uyumlu olduğu, Davacı yanın markalarının tanınırlığı hususunda ve SMK m. 6/5 koşullarının oluşma riski bulunduğu konusunda bir kanaate varılamadığı, Başvurunun kötü niyetli bir başvuru olduğu yönündeki iddialar ile ilgili dosyaya bir delil sunulmadığı, bu husustaki takdir ve yorumun hukuki bir nitelendirme gerektirmesi nedeniyle Sayın Mahkemeye ait olduğu" ifade edilmiştir.

Davacı vekilinin, yeni heyetten rapor ya da ek alınması talebi HMK 30 uncu madde kapsamında değerlendirilerek, sunulan rapor denetlenebilir, içeriği de ihtisas mahkemesi hakimliğince olumlu veya olumsuz değerlendirilebilir kabul edilerek, usul ekonomisi ilkesi göz önüne alınarak talebin kabulü halinde yargılama gereksiz uzayacağından, reddedilmiştir.

TARAF MARKALARI ARASINDA İLTİBAS TEHLİKESİNİN/ KARIŞTIRILMA İHTİMALİNİN OLUŞUP OLUŞMADIĞI HUSUSUNDA DEĞERLENDİRME 1.6769 SAYILI SMK 6/1 MADDESİ YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRMELER A) Emtiaların Sınıfsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme Dava konusu "..." ibareli ve 2022/179986 başvuru numaralı davalı başvurusunun 05, 30'uncu sınıflardaki kapsamı aşağıdaki gibidir: "05: İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler. Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler;insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç) : diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri. Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden mamul çocuklar, yetişkinler ve evcil hayvanlar için bezler. Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler. Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları. "30: Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar. Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. Pekmez"

İtiraza ve hükümsüzlüğe dayanak olan 2011/31079, 2011/31078, 2011/64939 sayılı davacı markalarının kapsamında ise 05. sınıftaki bir kısım mal ve hizmetlerin yer aldığı gözlenmektedir. Bu kapsamda davacı yanın dayanak markalarının yalnızca “tıbbi müstahzar” emtia grubunda tescilli olduğu “müstahzar” ibaresinin, tek başına “Önceden hazırlanarak eczanede bulundurulan ticari ilaç, preparat.” şeklinde tanımlandığı görülmektedir. Dolayısıyla tıbbi müstahzar kavramı bütün olarak “ilaç” emtiasını işaret etmektedir. İlaç, canlı hücre üzerinde meydana getirdiği tesir ile bir hastalığın teşhisini, iyileştirilmesi veya semptomlarının azaltılması amacıyla tedavisini veya bu hastalıktan korunmayı mümkün kılan, canlılara değişik uygulama yöntemleri ile verilen doğal, yarı sentetik veya sentetik kimyasal preparatlardır. İlaçların genellikle fizyolojik etkilerine göre sınıflandırıldığı, konusunda uzman bilirkişi heyeti tarafından rapor edilmekle aşağıdaki gibidir: 1. Sinir sistemini etkileyen ilaçlar 1. Merkezî sinir sistemini etkileyen ilaçlar 1. Anestetik ilaçlar 2. Hipnotik ve sedatif ilaçlar 3. Analgesik ilaçlar 2. Perifer sinir sistemini etkileyen ilaçlar 3. Otonom sinir sistemini etkileyen ilaçlar 2. Kalp ve damar sistemini etkileyen ilaçlar 3. Sindirim sistemini ve barsakları etkileyen ilaçlar 4. Solunum sistemini etkileyen ilaçlar 5. Kemoterapik etki gösteren ilaçlar 6. Vitaminler ve hormonlar 7. Dezenfektan ve antiseptik etki gösteren ilaçlar Bu bağlamda dava konusu başvuru kapsamında yer alan emtialardan, davacı markaları ile ilişkilendirilmesi mümkün olan emtialar incelendiğinde sadece ya doğrudan “ilaç” olarak nitelendirilebilecek ya da ilaç içerikli olan veya ilaç kimliğine yakın algılarla tüketiciye ulaştırılan (takviye gıdalar vs) emtialar yönünden bir ilişki kurulması doğru olacaktır. Buna göre başvuru kapsamındaki 05. Sınıfta yer alan “İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler. Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler;insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç) : diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları.” emtiaları bakımından taraf markalarının aynı ya da benzer nitelikteki emtiaları kapsadıkları, benzer tüketici gruplarına hitap ederek benzer ihtiyaçları karşıladıkları, doğrudan rekabet ilişkisi içerisinde oldukları, birbirleri yerine tercih edilebilir ya da birbirlerini tamamlayıcı emtiaları ihtiva ettikleri görülmüştür. Bununla birlikte dava konusu marka kapsamında 05. sınıfta yer alan sair emtialar yönünden taraf markaları aynı ya da benzer emtiaları kapsamadıkları gibi dava konusu markada 30. sınıfta yer alan gıda ürünleri ise, 05. sınıftaki tıbbi içerikli takviye gıdalardan gerek sağladıkları fayda, gerek satış ve sunum biçimleri, gerek bu ürünlerin tüketiciler tarafından kullanım amaçları, gerek birbirleri yerine ikame edilebilirlikleri itibariyle aynı ya da benzer emtialar olarak görülmemişlerdir.

Hedef Tüketici Kesimi Değerlendirmesi Markalar arasındaki karıştırılma ihtimalinin tespitinde kural olarak ortalama tüketiciler dikkate alınacak olup; doktrinde kabul edilen kritere göre malın hitap ettiği makul düzeyde bilgi ve dikkate sahip tüketicilerin tamamının ya da büyük bir bölümünün karışıklık yaşaması değil, bu tüketicilerin bir kısmının karışıklık yaşama ihtimali bulunması, benzerlik ve iltibas bulunduğunun kabulü için yeterli bulunmaktadır. Yukarıdaki hususlar dâhilinde somut olayda, çekişme konusu mallar, tıbbi ürünler olup yerleşik Yargıtay kararları ile bu emtiaların hitap ettiği tüketici kitlesinin dikkat seviyesinin yüksek olduğu kanaatine varılmıştır. Bu noktada bu sınıftaki kimi ürünlerin doğrudan son tüketici tarafından eczane vb. yerler dışında da ulaşılabilir olduğu inmekteyse de, işbu aşamada tarafların markalarını hangi sınıflarda kullandı; etmemektedir. Zira bu sınıfta tescil alınması sonrasında markanın ilgili emtialardan hangisi üzerinde kullanılacağı konusunda marka sahibine bir kısıtlama getirilemeyecektir.

B.Marka İşaretlerinin Görsel/İşitsel ve Kavramsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme İşaretlerin benzer olup olmadığı kapsamında; önceki markanın ayırt edicilik düzeyi, tescil kapsamındaki mal/hizmetler yönünden tanımlayıcılığı ve bu nedenle zayıflığı ya da kullanımla sonradan yüksek ayırt edicilik veya tanınmışlık kazanıp kazanmadığı önemli birer faktördür. Ayrıca değerlendirme yapılırken, işaretler parçalara ayrılmadan ve bütüncül olarak değerlendirilmeli, ancak markayı oluşturan baskın ya da ayırt edici unsurlar akılda tutulmalıdır. Görsel, sescil ve kavramsal benzerlik ya da farkların, markanın genel izleniminde bıraktığı etki esas alınmalıdır. Dava konusu başvurunun "..." şeklinde yedi harf ve tek kelimeden oluşan, yazımına uygun biçimde “Lo-li- vit” olarak telaffuz edilecek bir kelimeden oluştuğu, bu kelimenin bütün olarak bir anlama sahip olmadığı, “-vit” son sesinin ise sağlık ürünleri açısından yaygın kullanımı bulunan ve “vitamin” sözcüğünün kısaltmasına işaret eden bir ses olduğu, markanın bu haliyle bir bütün olarak algılanacak olduğu değerlendirilmiştir. Davacı yanın önceki tarihli markaları ise "... abdi" "polivitAİ" "... ..." şeklindeki markalar olup anılan markaların her birinde “...” kelimesinin ön ses olarak yer aldığı, markalardaki “abdi, ..., ai” son ses/eklerinin markanın bütünsel ayırt ediciliğine katkı sağlayan unsurlar oldukları, özellikle “polivitai” şeklindeki markanın tüketiciler tarafından bütün olarak algılanacak olduğu, tüketicilerin “Aİ” harflerini davacı taraf açısından bir çatı marka olarak görmeyeceği, bununla birlikte “ABDİ” ibaresinin bu yönde bir algı yaratarak geri planda kalacağı değerlendirilebilir olup “...” kelimesinin ise ihtilaf konusu emtialar ve ilgili sektör açısından ayırt edici vasfı bulunmayan/sınırlı bir ibare olarak görülmesi gerektiği, bununla birlikte davacı markalarının esasen “...” kelimesi temelinde alternatifleştirildiği, bu kelimenin de yine tek kelime ve yedi harften oluşan bir sözcük olduğu, yazımına uygun şekilde “po-li-vit” olarak telaffuz edilecek olduğu, “poli” sesinin “çok” anlamına gelen yaygın bir ön ek olduğu, dava konusu bütün olarak bir anlama sahip olmasa da “çoklu vitamin” gibi bir şekilde algıyı, özellikle uzman tüketici grubu olarak tespit edilen tüketiciler nezdinde yaratabileceği değerlendirilmiştir. Bu çerçevede tespiti gereken husus taraf markaları arasında bütünsel algılar itibariyle, ilgili tüketiciler nezdinde karıştırılma ihtimalini doğurabilecek bir benzerliğin mevcut olup olmadığıdır. Dava konusu “...” markası ile davacı yanın “...” esas unsurlarına haiz markaları, salt esas unsurları itibariyle her ikisi de yedi harften oluşan sözcükler olup ( polivitAİ markası dışında) markalardaki “OLİVİT” şeklinde yer alan son beş harf birebir aynı dizilime haizken başlangıç kısımlarındaki ilk harfleri olan “P” ve “L” harfleri birbirinden farklılaşmaktadır. Her ne kadar taraf markaları harf dizilimleri itibariyle güçlü bir benzerlik taşımakta iseler de her iki markada da son sesi oluşturan “VİT” sesleri, yukarıda da ifade edildiği üzere ilgili sektör itibariyle kimsenin tekeline bırakılması mümkün olmayan bir son ses olup bütünsel algıda ikincil önem taşıyacakken, “poli” ve “loli” seslerinin ilk harflerindeki farklılık görsel açıdan işaretlerin ayırt edilmelerini mümkün kılacaktır. Her ne kadar taraf markalarının ikisi de üç heceli telaffuz edilecek ve markaların son sesleri aynı şekilde işitilecek ise de özellikle başlangıçlarındaki seslerin farklı olduğu, son sesteki benzerliğin ise temel olarak “-vit” son ekinden kaynaklı olduğu, bu şekilde yaratılmış onlarca farklı markanın sektörde var olduğu ve ilgili tüketicilerin de bu markaları deneyimlemiş tüketiciler olarak görülmeleri gerekeceği, netice olarak markaların soldan sağa okuma ilkesi çerçevesinde telaffuzlarının da ilk anda ve yeterli düzeyde farklılaştığının kabulü gerekeceği değerlendirilmiştir. Kavramsal olarak ise taraf markalarının her ikisinin de uydurulmuş sözcükler oldukları değerlendirilmiş olup yalnızca son seslerindeki “-vit” sesinden kaynaklı “vitamin” ürününü çağrıştıran bir algı yaratacakları, bunun dışında aralarında kavramsal bir karşılaştırma yapılmasının yerinde olmayacağı değerlendirilmiştir. Davacı markalarının “çoklu vitamin” şeklinde bir algı yaratma ihtimalinin bulunması bu aşamada işaretlerin kavramsal açıdan farklı oldukları yönünde bir sonuca varılması için yeterli görülmemiştir. Özellikle sağlık sektörünün hâkim olduğu pazarda tıbbi terimlerin kullanılması ile yaratılan/oluşturulan birçok markanın mevcut olduğu, bu markaların birçoğunun birbirine belirli düzeylerde benzerlik taşıdıkları, buna rağmen ilgili emtiaların hitap ettiği tüketici gruplarının salt harf dizilimsel benzerliklerden ötürü karşı karşıya kaldığı bu işaretler yönünden doğrudan yanılgı yaşama ihtimallerinin çoğu zaman mevcut olmayacağı değerlendirilmiştir. Nitekim tıp literatüründeki markasal yaratımlarda, genel olarak izlenilen strateji ürünün içeriği hakkında doğrudan bir çağrışım yaratabilecek düzeyde işaretlerin marka içerisinde kullanılması esastır. Somut olayda da taraf markalarının son sesi olan “-vit” sesinin ortak kullanımının yarattığı algı bu sonucu beraberinde getirmektedir. Dolayısıyla bir etken maddeye, içeriğini oluşturan doğal özüte veya tedavisi hedeflenen hastalığa ayırt edici bir ek yapılarak veyahut bu işaretlerin kombinasyonları neticesinde yaratılan markalar ayırt edici görülmekte ve tesciline cevaz verilmekle birlikte benzer şekillerde oluşturulmuş tüm markaların iktisadi olarak tek bir kaynağa ait olacağı yorumu yapılması mümkün değildir. Neticeten karıştırılma ihtimali incelenirken, markaların görsel, işitsel ve kavramsal özelliklerinin tamamı gözetilerek bütünsel anlamda bıraktığı nihai intiba üzerinden bir değerlendirme yapılması gerekmektedir. Dolayısıyla işaretler arasında yalnızca ortak harflerin kullanılmış olunması, bu durumun, bütünsel bakış açısıyla ortaya çıkan farklılığa üstün tutulması sonucunu doğurmayacak olup, karşılaştırılan işaretlerin ilgili tüketici tarafından birbirinden bağımsız markalar olarak algılanacakları değerlendirilmiş olmakla; sonuç olarak taraf markalarının dava konusu edilen emtialar aynı ya da benzer nitelikteki emtiaları kapsadıkları, hitap ettikleri ilgili tüketici grubu nezdinde iltibas ihtimaline sebebiyet verecek düzeyde bir benzerlik ilişkisi içerisinde olmadığı kanaatine varılmıştır.

2. SMK 6/5 UYARINCA TANINMIŞLIK HUSUSUNDA YAPILAN DEĞERLENDİRME 6769 s. SMK 6/5 maddesinin uygulanabilmesi için bir markanın tanınmışlığının tek başına yeterli olmadığı, dava konusu edilen markanın ayırt edicilik karakterini zedelemesi, tanınmış markanın itibarına zarar vermesi veya tanınmışlığından haksız yarar sağlanması ihtimallerinden birinin gerçekleşmesinin gerekli olduğu, davalı başvurusunun davacıya ait markanın sahip olduğu imaj ve prestijden faydalanma amacı taşıdığına yönelik somut bir kanaat oluşmadığı, sonuç olarak davalıya ait markanın tescilinin 6769 s. SMK 6/5 hükmünde belirtilen koşulların oluşmasına yol açmayacağı ve dava konusu başvuru bakımından 6769 s. SMK 6/5 maddesinin uygulanamayacağı kanaatine ulaşılmıştır.

3. KÖTÜ NİYET HUSUSUNDA (SMK 6/9) YAPILAN DEĞERLENDİRME Somut olayda, davalı şirket tarafından yapılan marka başvurusunun kötü niyetli olduğuna ilişkin somut veriler dosya kapsamında bulunmamakta ve markanın kullanılış amacı ve fonksiyonlarına aykırı bir şekilde, davacı veya iyiniyetli üçüncü kişileri baskı altında tutma, onlara şantaj yapma veya engelleme amacına ilişkin herhangi bir olgu ve olay söz konusu olmadığından, SMK 6/9 şartlarının oluşmadığı değerlendirilmiştir.

4. HÜKÜMSÜZLÜK TALEBİ YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRME Taraf markalarının benzer olmaması ve 6769 sayılı SMK’nın 6/5, 6/9 bendi koşullarının mevcut olmaması nedeniyle hükümsüzlük şartlarının oluşmadığı kanaatine varılmıştır.

Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, alınan rapor ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek dava konusu YİDK kararının yerinde olduğu ve hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı kanaatine varılmış ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile 187,80 TL bakiye karar harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-Davalı Kurum kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 40.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı Kurum'a verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 5-Tarafların yatırdıkları gider avanslarından kalan tutarın HMK 333/1 uyarınca karar kesinleştiğinde iade işlemi yapılmak üzere tebliğden itibaren 15 gün içinde, banka hesap numarası bildirildiğinde hesaba aktarılmasına, aksi halde PTT aracılığı ile adreste ödemeli olarak gönderilmesine, Dair verilen karar, davacı vekili ve davalı kurum vekilinin yüzüne karşı diğer davalının yokluğunda 6100 sayılı HMK'nun 341. ile 345. Maddelerine göre tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun Yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/09/2025

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2024/483, K. 2025/293, T. 18.09.2025, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2024-483-e-2025-293-k-9f7a76bd816e