İlk Derece Mahkemesi 2025/235 E. 2026/662 K.

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2025/235 Esas KARAR NO : 2026/662 DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) DAVA TARİHİ : 16/03/2025 KARAR TARİHİ : 09/07/2026

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait ----------- plakalı araca, davalı ---------- Ş. bünyesinde çalışan diğer davalı --------- sevk ve idaresindeki ----------- plakalı çöp kamyonunun 01.04.2024 tarihinde çarparak maddi hasara sebebiyet verdiğini, kazanın oluşumunda ----------- plakalı araç sürücüsünün kaza tespit tutanağı ile %100 kusurlu bulunduğunu, müvekkilinin aracının ağır hasar alması nedeniyle 03.04.2024 tarihinde servise girdiğini ve 04.06.2024 tarihinde tamirat işlemlerinin tamamlandığını, aracın 62 gün boyunca kullanılamadığını, müvekkilinin tur şirketi olarak faaliyet gösterdiğini ve servis hizmeti verdiğini, aracın çalışmaması sebebiyle ticari zarara uğradığını, Yargıtay içtihatları uyarınca araç mahrumiyet bedelinin tazmininin gerektiğini, alacak miktarı belirli hale geldikten sonra artırılmak kaydıyla şimdilik 1.000,00-TL ticari kayıp bedelinin talep edildiğini, söz konusu bedelin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA: Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; huzurda görülmekte olan davanın taraflarının tacir olması ve uyuşmazlığın ticari işletme ile ilgili nisbi ticari dava niteliği taşıması sebebiyle dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerektiğini, ancak bu dava şartı yerine getirilmeden dava ikame edildiğinden davanın usulden reddinin gerektiğini, kazaya karışan ----------- plaka sayılı aracın maliki olsa dahi müvekkili şirketin işleten sıfatına haiz olmadığını, aracın 22.09.2022 tarihli ve --------- ihale kayıt numaralı sözleşme kapsamında ----------- Belediye Başkanlığına kiralandığını, araç üzerindeki fiili tasarrufun, gözetim ve denetimin belediyeye ait olduğunu, Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. ve 85. maddeleri ile Yargıtay'ın yerleşik içtihatları uyarınca uzun süreli kiralamalarda işleten sıfatının kiracıya geçtiğini, müvekkilinin araç ve şoför üzerinde hakimiyetinin bulunmadığını, kazaya karışan sürücünün müvekkili şirket çalışanı olmadığını, bu nedenle istihdam eden sıfatının da bulunmadığını, husumet itirazlarının dikkate alınarak davanın müvekkili şirket yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddini, davanın ---------- Belediye Başkanlığına ihbar edilmesini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla kazanın meydana gelmesinde davacının kusur durumunun, illiyet bağının, makul onarım süresinin ve araç mahrumiyeti tazminatı hesaplanırken yakıt ile amortisman giderlerinin düşülmesi gerekliliğinin bilirkişi incelemesi ile tespit edilmesini, ispat edilemeyen davanın esastan reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir. Davalı--------- usulüne uygun olarak dava dilekçesinin tebliğ edildiği ancak cevap dilekçesi ibraz etmediği anlaşılmıştır.

İNCELEME ve GEREKÇE: Dava, 01/04/2024 tarihli kazada davacının aracında oluşan hasar nedeniyle, aracın kullanılamamasından kaynaklı kazanç kaybı tazminatı talebine ilişkindir. Bilindiği üzere; sürücünün trafik kazasının oluşmasında kusurlu bulunması durumunda zarar gören 6098 Sayılı TBK'nun 49.maddesi gereğince sürücüye, 2918 Sayılı Kanunun 85. maddesi gereğince motorlu araç işletenine ve motorlu aracın zorunlu trafik sigortacısına karşı dava açabilir.Araç işleteni ve sigorta şirketi de, zarar görene karşı sürücü ile birlikte müteselsilen sorumludur. 6098 Sayılı TBK un 50/1.fıkrası gereğince zarar gören zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Tüm dosya kapsamından; davanın 01/04/2024 tarihli kazada davacının aracında oluşan hasar nedeniyle, aracın kullanılamamasından kaynaklı kazanç kaybı tazminatı talebine ilişkin olduğu, meydana gelen kazada, davalı ----------- Şirketi'ne ait ------------ plakalı araç sürücüsü diğer davalı ----------- 2918 sayılı Ktk' nın 53/1 a maddesi uyarınca asli ve tam %100 kusurlu olduğu, davacı şirkete ait ----------- plakalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda kusuru olmadığı, ------------- plakalı aracın kaza tarihi olan 01/04/2024 itibari ile güncel kiralama bedelinin 2.000 TL bedelde kiralama ortalamasıyla olay tarihinde aynı marka model aracın 10 günlük mahrumiyet bedeli 10 x 2.000 = 20.000 tutarda olacağı anlaşılmakla talep arttırım dilekçesi de dikkate alınarak bu miktar üzerinden davalı ------------ yönünden davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, temerrüt tarihi kaza tarihi olup bu tarihten itibaren yasal faize hükmedilmiştir. 2918 Sayılı KTK'nun 3. Maddesinde kimlerin işleten sayılacağı açıklanmıştır. Bu maddeye göre işleten; araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır. İşleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğunu düzenleyen 85/1 fıkrasında "bir motorlu aracın işletilmesi, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa motorlu bir aracın ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi doğan zarardan müşetreken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi getirilmiş iken aynı maddenin 5. Fıkrasında da "işleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibi aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludurlar." amir hükmüne yer verilmiştir. Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre olmaması kaydıyla), artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip, bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir. Ancak, gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir. Ancak, bu konuda getirilecek delillerin üçüncü kişileri bağlayabilecek nitelikte ve güçte olması, özellikle zarara uğrayanların haklarını halele uğratacak bir sonuç yaratmaması şarttır. Somut olayda; ----------plakalı aracın davalı ----------- Şirketi ile ------------ Belediyesi arasında akdedilen sözleşme ile uzun süreli olarak kiralandığı ve teslim edildiği, kaza tarihi itibari ile aracın kayıt malikinin ----------- Şirketi olmasına rağmen fiili ve ekonomik hakimiyetin kiracıya geçtiği, kiracının “işleten” sıfatını kazandığı ve kiracının işletenin hukuk sorumluluğu altına girdiği, bu sebeple de davalı kiralayan araç malikinin işleten olarak uzun süreli kira sözleşmesi nedeniyle işleten sıfatından ve dolayısıyla hukuki sorumluluğundan artık söz edilemeyeceği kabulü ile davalı --------- Şirketi yönünden açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir. Bununla birlikte, zarar gören davacının, davasını açmadan önce işletenin trafik kaydında adı yazılı kişi olup olmadığı konusunda bir araştırma yapmakla yükümlü olmadığı, olağan olanın, davanın trafik kaydında adı yazılı kişiye yöneltilmesi olduğu, davacı tarafın, araç maliki olan davalıya karşı dava açmasında kusuru bulunmadığı göz önünde bulundurularak davalı ------------ Şirketi lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; Davanın davalı ----------- Şirketi yönünden PASİF HUSUMET YOKLUĞU NEDENİYLE USULDEN REDDİNE, Davanın ------------ yönünden KABULÜ ile; 20.000,00 TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihi olan 01/04/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ----------alınarak davacıya verilmesine, Karar harcı olan 1.366,2 TL'nin dava açılırken peşin olarak yatırılan 615,40 TL ile ıslah harcı 325,00 TL'den mahsubu ile bakiye kalan 425,8 TL'nin davalı ------------ tahsili ile hazineye irat kaydına, Davacı tarafından yapılan 1.555,8 TL harç masrafının davalı ------------ tahsili ile davacıya verilmesine, Dava nedeniyle davacı tarafından yapılan 7.322,00 TL yargılama gideri masrafının davalı ------------ tahsili ile davacıya verilmesine, Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca takdir edilen 20.000,00 TL vekalet ücreti alacağının davalı ---------- tahsili ile davacıya verilmesine, 7155 sayılı Kanun ile 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 13.fıkrası ve yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı ---------- tahsili ile hazine adına irat kaydına, Gider avansından sarf edilmeyen fazla yatan miktarın karar kesinleştiğinde IBAN/hesap numarası bildirilmesi halinde buraya, aksi halde ---------- ile konutta ödemeli olarak davacıya İADESİNE, Dair, davacı vekili ve davalı ----------- vekilinin yüzüne karşı, miktar itibari ile KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.09/07/2026