İlk Derece Mahkemesi 2025/205 E. 2026/76 K.

T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/205 Esas KARAR NO : 2026/76

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 05/03/2025 KARAR TARİHİ : 26/01/2026 KARARIN YAZILMA TARİHİ : 30/01/2026 Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; Müvekillerinin davalı ile davalı adına kayıtlı aracın teminat olarak gösterilmesine ilişkin sözleşme düzenlendiğini, sözleşme gereği müvekillerince davalıya senet verildiğini, davalının sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmeyip gerekli vekaletnameyi vermediğini fakat sözleşme üzerinden haksız olarak icra takibi başlattığını belirterek iş bu senetten borçlu olmadıklarının tespiti ile yaptıkları fazladan ödemelerin davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davalı tarafından cevap sunulmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava konusu uyuşmazlığın taraflar arasındaki feshedilen sözleşme, icra dosyaları ve dava konusu senet kapsamında davacının davalılara borçlu olup olmadığı, senedin teminat senedi olup olmadığı ile icra tehditi altında ödenen bedelin iadesi hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72.maddesi gereğince borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu olmadığını ispat için menfî tespit davası açabilir. Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran; iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 6.maddesi). İspat yüküne ilişkin bu genel kural, menfi tespit davaları için de geçerlidir. Yani, menfi tespit davalarında da, tarafların sıfatları değişik olmakla beraber, ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır. Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran (iddia eden) taraf o vakıayı ispat etmelidir. Menfi tespit davasında borçlu, ya borçlanma iradesinin bulunmadığını ya da borçlanma iradesi bulunmakla birlikte daha sonra ödeme gibi bir nedenle düştüğünü ileri sürebilir. Borçlu borcun varlığını inkar ediyorsa, bu durumlarda ispat yükü davalı durumunda olmasına karşın alacaklıya düşer. Borçlu varlığını kabul ettiği borcun ödeme gibi bir nedenle düştüğünü ileri sürüyorsa, bu durumda doğal olarak ispat yükü kendisine düşecektir. Görülmektedir ki, menfi tespit davasında kural olarak, hukuki ilişkinin varlığını ispat yükü davalı/alacaklıdadır ve alacaklı hukuki ilişkinin (borcun) varlığını kanıtlamak durumundadır. Borçlu bir hukuki ilişkinin varlığını kabul etmiş, ancak bu hukuki ilişkinin senette görülenden farklı bir ilişki olduğunu ileri sürmüşse bu kez, hukuki ilişkinin kendisinin ileri sürdüğü ilişki olduğunu ispat külfeti davacı borçluya düşmektedir. Zira, davacı borçlu senedin bir hukuki ilişkiye dayanmadığını değil, başka bir hukuki ilişkiye dayandığını ileri sürmekte; temelde bir hukuki ilişkinin varlığını kabul etmektedir. Davacı takip konusu senedin taraflar arasında düzenlenen protokol kapsamında teminat senedi olarak verildiğinin bu nedenle borçlu olmadığının tespitini talep etmektedir. Davacılar davalı ile aralarında düzenlenen 25/10/2023 tarihli protokol kapsamında "Taraflar ... adına kayıtlı olan ... Plakalı aracın ... ve ... tarafından teminat olarak verilmek üzere araç üzerinde kullanıma engel olmayacak şekilde rehin tesis edilmesi hususunda anlaşmaya varmışlardır. Araç üzerinde teminat amaçlı rehin kurulabilmesi için ... tarafından ...'e yetki verilecektir. ... 1.000.000 (bir milyon Türk lirası) TL'ne kadar araç üzerinde dilediği kişiye teminat amaçlı ipotek verebilecektir. İşbu araç üzerinde ipotek verme yetkisi karşılığında ... ve ... her ayın 25 ile 30. Günleri arasında ...'e veya onun göstereceği kişiye 45.000 TL (kırk beş bin Türk Lirası) ödeme yapacaktır. İşbu protokol kapsamında verilecek olan rehin yetkisinin süresi imza tarihinden itibaren 1 yıl olarak belirlenmiştir. 1 yılın sonunda taraflarca işbu protokol feshedilmezse 5 yıl daha uzayacaktır. Bu şekilde gerçekleşecek olan uzama en fazla beş yıl olacaktır. Her bir uzama yılında ... ve ... tarafından ...'e ödenecek ücret hususunda yeniden anlaşma yapılacaktır. İşbu protokole teminat amacıyla ... tarafından imzalanan ve ... tarafından kefil olunan vade tarihi görüldüğünde vade olan 1.000.000 TL (bir milyon Türk lirası) bedelli emre yazılı muharrer senet verilecektir." denilerek araç üzerinde rehin kurulabilmesi için davacılara yetki verilmesi hususunda anlaşıldığı, taraflar arasına Bakırköy .... Noterliği 31/10/2023 tarihli ... Yevmiye numaralı vekaletname incelendiğinde; Vekil edenin Davalı ... SAN. TİC, LTD. ŞTİ, vekil alanın davacı ... olduğu, konusunun” şirketimin sahibi bulunduğu ... Plaka nolu ... Marka KOMYONET cinsindeki 2014 model Transit tipindeki ... motor numaralı aracı şirketimin borçlarına karşılık dilediğine rehin vermeye, rehin veren sıfatıyla rehin sözleşmeleri yapmaya, imzalamaya ,rehin sözleşmesinde ekler ve düzenlemeler yapmaya, imzalamaya yapılan sözleşmeleri feshe ... İlişkin davacının yetkili kılındığının anlaşıldığı ancak taraflar arasındaki protokol ile uyumlu bir vekaletnamenin olmadığı zira protokolde Taraflar ... adına kayıtlı olan ... Plakalı aracın ... ve ... tarafından teminat olarak verilmek üzere araç üzerinde kullanıma engel olmayacak şekilde rehin tesis edilmesi" hususunda anlaşılmış iken düzenlenen vekaletnamede "şirketimin borçlarına karşılık dilediğine rehin vermeye" şeklinde ifadenin yer aldığı bu haliye protokolde üzerinde anlaşılan daha geniş yetkilierin şirket borçlarına yönelik sınırlandırıldığı işbu haliyle istenilen sonucun tam olarak ortaya konulmadığı tespit edilmiştir. Protokol kapsamında düzenlendiği iddia edilen teminat seneine ilişkin yapılan incelemede; protokolde "İşbu protokole teminat amacıyla ... tarafından imzalanan ve ... tarafından kefil olunan vade tarihi görüldüğünde vade olan 1.000.000 TL (bir milyon Türk lirası) bedelli emre yazılı muharrer senet verilecektir." şeklinde düzenlemenin yer aldığı, Küçükçekmece İcra Müdürlüğünün ... E sayılı takip dosyası incelendiğinde taraflar arasında düzenlenmiş 1.000.000,00 TL bedelli senedin takip konusunun oluşturduğu görülmektedir. Bu hali ile teminat senedi iddiasına ilişkin olarak HGK'nun 14.3.2001 tarih ve ... sayılı ve yine 20.6.2001 tarih ve ... sayılı kararlarında da benimsendiği üzere dayanak belgenin hangi ilişkinin teminatı olduğu yazılı belge ile kanıtlanmalıdır. Taraflar arasındaki protokolde belirtilen senet ile takip konusu senedin miktarının ve görüldüğünde ödenecek denmesi nedeniyle vadesinin aynı olduğu, işbu senedin protokol kapsamında düzenlendiği görülmekle teminat senedi olarak verildiğinin kabulü gerekecektir. Bu minvalde işbu senetten kaynaklanan borçlar yönünden ve Küçükçekmece İcra Müdürlüğünün ... E sayılı takipte borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekecektir. Senede dayalı olarak başlatılan icra takibinde icra tehditi altında yapılan 20.000,00 TL ödemenin ise davalıdan iadesinin gerektiği kanaatine varılmıştır. Davalı tarafından davacılar aleyhine başlatılan ve yine borçlu olunmadığına yönelik tespit istemine konu edilen Küçükçekmece İcra Müdürlüğünün ... E sayılı takipte takip alacağının taraflar arasında düzenlenmiş protokoldeki" İşbu araç üzerinde ipotek verme yetkisi karşılığında ... ve ... her ayın 25 ile 30. Günleri arasında ...'e veya onun göstereceği kişiye 45.000 TL (kırk beş bin Türk Lirası) ödeme yapacaktır." maddesi kapsamında talep edilen 45.000,00 TL alacağa ilişkin olduğunun takip talebinden anlaşıldığı, taraflar arasındaki protokolde belirtilen karşılıklı iradelerin uyuşması neticesinde verilmiş bir vekaletnamenin bulunmadığı bu haliyle protokolde belirtilen edimlerin davalı tarafından yerine getirilmediğinin kabulünün gerektiği dikkate alınarak ipotek verme yetkisi karşılığında borcun doğmayacağı değerlendirilmiş ve davacıların işbu takip kapsamında borçlu olmadıklarının tespitine karar vermek gerekmiş olup anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın Kabulü ile davacıların Küçükçekmece İcra Müdürlüğünün ... E sayılı ve Küçükçekmece İcra Müdürlüğünün .... E sayılı takibine konu edilen keşidecisi ... ve kefil ... lehtarı davalı ... olan 1.000.000,00 TL bedelli senet yönünden borçlu olmadığının tespitine, icra tehditi altında davalı vekiline yapılan 1.000,00 TL ye 07/02/2025 tarihinden itibaren 19.000,00 TL bedele ıslah tarihi olan 25/11/2025 tarihinden itibaren avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 75.341,41.-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 19.126,29.-TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 56.215,12.-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 615,40.-TL başvurma harcı ve 19.126,29.-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 4-Davacı tarafından dosyada yapılan 7.000,00 TL bilirkişi ücreti 1.987,50 TL posta gideri olmak üzere toplam 8.987,50.-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 5-Davalı tarafından dosyada yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 171.440,08.-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 7-Davacı tarafından dosyaya yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleşince ve HMK 333. maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine, 8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.700,00TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irad KAYDINA, Dair vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen kararının, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstanbul BAM ‘ne İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.. 26/01/2026

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır