İlk Derece Mahkemesi 2025/1117 E. 2026/557 K.

T.C. ANTALYA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/1117 Esas KARAR NO : 2026/557

DAVA : Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 28/02/2022 KARAR TARİHİ : 22/06/2026

Mahkememizden verilen ... tarih ve .../... Esas, .../... Karar sayılı kararı Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ... tarih ve .../... Esas, .../... Karar sayılı ilamı ile kaldırılmış olmakla yukarıdaki esas sırasına kaydedilerek yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalıdan ... model olarak aldığı aracın sürekli arıza yaptığını, servise gitmesine rağmen sorunun bir türlü çözülemediğini, aracın ayıplı olduğunu bu haliyle araçtan beklenen faydayı elde edemediklerini belirtmiş aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde aracın ayıplı olmadığını, ayıplı olduğu varsayılsa bile davacının süresinde ayıp ihbarında bulunmadığını ve onarım hakkını kullandığını belirtmiş davanın reddini talep etmiştir. Aracın ayıplı olup olmadığı ayıplı ise ayıbın gizli mi yoksa açık ayıp mı olduğunu tespiti için dosya bilirkişiye verilmiş alınan raporda araçta bahsi geçen arızanın halen devam ettiği, onarımının yapılamadığı, bu arızanın kullanımdan kaynaklanamayacağı, bu haliyle araçtan beklenen faydanın elde edilemeyeceği, tamirinin ise yaklaşık ... TL tutacağı bildirilmiştir. Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe Eldeki dava ayıp nedeniyle malın misliyle değişimi talebidir. Davacı vekili müvekkilinin aldığı aracın ayıplı olduğunu öne sürmüş davalı ise aracın ayıplı olmadığını ayrıca ihbar yükümlülüğünün yerine getirilmediğini öne sürmüştür. Taraflar arasında çözülmesi gereken ilk sorun aracın ayıplı olup olmadığı ayıplı ise niteliği; ikinci sorun ise ihbar külfetinin yerine getirilip getirilmediğidir. TTK m.23/3'e göre ticari bir satıma konu bir malda ayıp var ise açık ayıplar için 2 hemen belirli olmayan ayıplar için 8 günlük inceleme ve ihbar külfeti öngörülmüştür. Yine son cümlede diğer durumlarda TBK'nın 223.maddesine atıf yapılmıştır. Bu maddeye göre ise olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp olması halinde alıcıya bu durumu hemen bildirme yükümü yüklenmiştir. Yine TBK m.225/2'ye göre satıcılığı meslek edinmiş kişilerin ayıbın süresinde bildirilmemesine dayanılarak sorumluluktan kurtulamayacakları hüküm altına alınmıştır. Buna göre somut olay incelendiğinde aracın gizli ayıplı olduğu, araçtaki arızanın bir ayıp niteliğinde olduğunun ise ancak bir süreç sonunda anlaşılabildiği bu sebeple servise ilk gidilen tarihin öğrenme olarak kabul edilemeyeceği davacının ayıbı süresinde ihbar ettiği, kaldı ki davalı bir araç satış bayisi olmakla TBK 225/2 gereğince davacının ihbar yükümlülüğünün de olmadığı anlaşılmakla davalının bu itirazının yerinde olmadığı, aracın ayıplı olmakla ayıp hükümlerinin işletilmesinin gerektiği anlaşılmıştır. TBK 227.maddesi ise alıcının seçimlik haklarını düzenlemiş olup davacı bu haklardan ayıpsız misli ile değişim hakkını kullanmıştır. Araçtaki ayıbın niteliği, rapora göre tamiratın çok yüksek meblağlı oluşu ve araçtan mahrum kalınacak olması göz önüne alınarak seçimlik m 227/3'ün uygulanmasına gerek görülmemiş ve davanın kabulüne dair karar verilmiştir. Mahkememizden verilen ... tarih ve .../... Esas, .../... Karar sayılı kararı Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ... tarih ve .../... Esas, .../... Karar sayılı ilamı ile kaldırılmıştır. Mahkememizce taraf teşkili sağlandıktan sonra yargılamaya devam edilmiştir. Makine mühendisi bilirkişi ... ..., ... ..., ... ..., sigorta eksperi bilirkişi ... ..., oto alım-satım uzmanı bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle: "Hukuksal olarak delillerin takdir ve kabulü sayın mahkemenize ait olmak üzere dosyada mevcut belge ve bilgilere dayalı olarak yukarıdaki değerlendirmeler neticesinde; Dava konusu aracın motorunun arızalı olduğu, Arızanın satış sırasında anlaşılamadığı veya bilinmediği, araçtaki arızanın gizli ayıplı olacağı, Arızanın aracın kullanımından kaynaklanmadığı, Arızanın aracın kullanımına etki edeceği ve araçtan istenen faydanın ortadan kalktığı, Servis hatası ve eksikliği sebebi ile arızanın tespitinin yapılamadığı, Motor arızasının giderilmesinin mümkün olmayacağı ve orijinal, sıfır bir sandık motor ile değiştirilmesi gerektiği, ... olay tarihi itibariyle nisbi metot yöntemi ile ... TL olacağı, görüş ve kanaatine varılmıştır. Güncel tarihi itibariyle ... TL olacağı, görüş ve kanaatine varılmıştır. Aracın onarımı için toplam 10 gün süreye ihtiyaç olacağı, Aracın kullanılamamasından kaynaklı mahrumiyet bedelinin ... tarihi itibariyle KDV dahil ... TL, Aracın kullanılamamasından kaynaklı mahrumiyet bedelinin rapor tarihi itibariyle güncel KDV dahil ... TL olduğu" kanaatine varılmıştır. Toplanan deliller, alınan raporlar, taraf beyanları ve itirazları doğrultusunda yapılan yargılama neticesinde; Davanın ticari satıma konu araçtaki ayıp nedeniyle aracın ayıpsız misli ile değişimi istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. İstinaf kaldırma ilamı öncesinde ihbar külfetinin alıcı tarafça yerine getirilip getirilmediği gerekçeli kararda değerlendirmiş olup; TTK m.23/3'e göre ticari bir satıma konu bir malda ayıp var ise açık ayıplar için 2 hemen belirli olmayan ayıplar için 8 günlük inceleme ve ihbar külfeti öngörülmüştür. Yine son cümlede diğer durumlarda TBK'nın 223.maddesine atıf yapılmıştır. Bu maddeye göre ise olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp olması halinde alıcıya bu durumu hemen bildirme yükümü yüklenmiştir. Yine TBK m.225/2'ye göre satıcılığı meslek edinmiş kişilerin ayıbın süresinde bildirilmemesine dayanılarak sorumluluktan kurtulamayacakları hüküm altına alınmıştır. Buna göre somut olay incelendiğinde aracın gizli ayıplı olduğu, araçtaki arızanın bir ayıp niteliğinde olduğunun ise ancak bir süreç sonunda anlaşılabildiği bu sebeple servise ilk gidilen tarihin öğrenme olarak kabul edilemeyeceği davacının ayıbı süresinde ihbar ettiği, kaldı ki davalı bir araç satış bayisi olmakla TBK 225/2 gereğince davacının ihbar yükümlülüğünün de olmadığı anlaşılmakla davalının bu itirazının yerinde olmadığı, aracın ayıplı olmakla ayıp hükümlerinin işletilmesinin gerektiği anlaşılmıştır. 6098 sayılı TBK’nın 227. Maddesi uyarınca satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hallerde alıcı: “1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme. 2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme. 3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme. 4. İmkan varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme” seçimlik haklarından birini kullanabilir. Alıcının genel hükümlere göre uğradığı diğer zararlar için tazminat isteme hakkı saklıdır. Somut olayda; istinaf kaldırma ilamında belirtildiği üzere otomotiv alanında uzman bilirkişiler marifetiyle keşfin yapıldığı, keşif sonrası alınan bilirkişi heyet raporunun incelenmesi ve denetlenmesinde; dava konusu aracın motorunun arızalı olduğu, arızanın satış sırasında anlaşılamadığı veya bilinmediği, araçtaki arızanın gizli ayıplı olacağı, arızanın aracın kullanımından kaynaklanmadığı, arızanın aracın kullanımına etki edeceği ve araçtan istenen faydanın ortadan kalktığı, servis hatası ve eksikliği sebebi ile arızanın tespitinin yapılamadığı, motor arızasının giderilmesinin mümkün olmayacağı ve orijinal, sıfır bir sandık motor ile değiştirilmesi gerektiği şeklindeki tespitlerin dosya kapsamında kaldırma ilamı öncesi alınan raporla aynı mahiyette olduğu raporun ayrıntılı ve gerekçeli olarak hükme esas alınabilir mahiyette olduğu anlaşılmıştır. Müstekar yargıtay uygulamalarında ''yetkili servis veya satıcı tarafından yapılan motor değişiminin aracın değerini artırmayacağını aksine orjinalliğini bozarak değer kaybına neden olacağını'' şeklinde görüş mevcut olup (bknz HGK 2020/(15)6-642 esas, 2022/1120 karar) dava konu araçtaki motor arızası nedeniyle araçta beklenen faydanın ortadan kalkması, motor değiğimi halinde aracın orjinalliğinin bozulacağı ve yeni takılacak motor bedeli gözetildiğinde aracın misli ile değiştirilmesi talebinin hakkaniyete uygun olduğu gözetilerek davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın KABULÜ İLE, davaya konu ... marka ... model ... şasi numaralı ... tescil tarihli aracın ayıplı olduğundan davalıya iadesi ile tüm masrafları davalı tarafından karşılanmak üzere ücretsiz olarak MİSLİYLE DEĞİŞTİRİLMESİNE, 2-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalıdan tahsiline, hazineye irat kaydına, bu hususta daha önce harç tahsil müzekkeresi düzenlendiğinden yeniden yazılmasına yer olmadığına, 3-Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin, ... TL başvuru harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan keşif, bilirkişi ücreti-tebligat-posta masrafı olmak üzere toplam ... TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı tarafça yapılan yargılama gideri bedelinin davalı üzerinde bırakılmasına, 5-A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, bu hususta daha önce harç tahsil müzekkeresi düzenlendiğinden yeniden yazılmasına yer olmadığına, 7-Artan avans olduğu takdirde artan avansın yatırana iadesine, Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 22/06/2026

Katip ... ¸e-imza

Hakim ... ¸e-imza