İlk Derece Mahkemesi 2024/911 E. 2026/601 K.

T.C. ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/911 KARAR NO : 2026/601

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 21/11/2024 KARAR TARİHİ : 07/07/2026

Mahkememizde görülmekte bulunan "Menfi Tespit" davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davalı firmadan ... tarihinde ... TL'lik alım gerçekleştirdiğini, karşılığında ... ödeme tarihli ...-...'nin ... seri numaralı çeki keşide edilerek davalıya verildiğini, ... ... da yapılan incelemeler sonucunda ... biberlerinde ... adı verilen ve tarım ürünlerinde, böcek ilaçlarında böcek kovucu özelliği sebebiyle kullanılan bir ürüne rastlanıldığını, zararlı maddenin bulunduğu bütün biberlerin ... ...’nda imha edildiğini, imha işlemi sonucunda müvekkilinin ... TL'lik bir zararı oluştuğunu, davalı firmaya verilen çekin temel borç ilişkisindeki edimin hiç yada gereği gibi ifa edilmemesi sebebiyle bedelsiz olduğunu, ilgili çekin ödemesinin teminatsız olarak tedbiren durdurulmasını ve davalı tarafa verilen ... ödeme tarihli ... / ... Şubesi’nin ... seri numaralı çekin bedelsiz kaldığının tespiti ile davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini, dava ve talep etmiştir. CEVAP :Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır. ... İl Tarım Orman Müdürlüğüne, ... Gümrük Müdürlüğüne, ... Gıda Kontrol Müdürlüğüne ve ... İl Tarım Orman Müdürlüğüne müzekkereler yazılarak dava konusu ürünlere ilişkin varsa analiz raporları celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır. Mahkememizce yapılan yargılama: ... tarihli ... ve ... nolu ara karar gereğince dosyanın mahkememizce re'sen seçilecek bir mali müşavir, bir ziraat mühendisi bilirkişiye tevdi ile tarafların ticari defter ve belgeleri de incelenmek suretiyle davalı tarafından davacıya satıldığı iddia edilen ... tarihli fatura konusu ürünlerin tarım ilacı niteliğinde olup olmadığı, seranın tamamında zararın bulunup bulunmadığı, davacının biber ürününden elde ettiği kârın bulunup bulunmadığının tespiti hususunda rapor tanzimine karar verilmiş, bilirkişiler tarafından ibraz edilen ... tarihli raporda özetle; "... Davalı şirket tarafından, davacı adına ... tarihinde ... nolu “...” açıklamasıyla Kdv dahil ... TL tutarında fatura düzenlendiği, Fatura karşılığı olarak, davacı şirket tarafından, davalı adına ... keşide tarihli ... TL tutarında ... Bankası ... ... Şubesi’nin ... seri numaralı çekin keşide edildiği, Davacının ticari defterleri incelendiğinde, -Davacının ticari defterlerinin (e-defter) açılış beratları ve berat oluşturma süresi gelen son dönem .../... dönemi beratlarının süresinde oluşturulduğu, ... yılı ...- ...- ... kapanış beratının oluşturma süresinin henüz gelmediği, buna göre, davacının ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, defterlerin birbirini doğruladığı ve sahibi lehine delil olma özelliği taşıdığı, -Çeke konu ... tarihli ... TL tutarındaki faturanın ve davaya konu çekin davacının ticari defterinde kayıtlı olduğu, Davlıya ait ... isimli “... ...” açıklamasıyla satılan ürünün Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılmamış bir ürün olduğu, içeriğinde hangi etken maddenin bulunduğu konusunda gerçek bilginin olmadığı, ruhsatı olmayan bu ürünün üretilmesinin ve satışının yapılamayacağı, ...’a ihraç edilen biber ürünlerinde ... etkili maddenin ülkemizde ruhsatsız olması nedeniyle üretimi ve satışının yasak olduğu, ... isimli ürünün menşei ...’da üretimi ve satışı yapılan ürünün içeriği ile davacının satın aldığı ürün içeriğinin laboratuvar şartlarında kıyaslanması gerektiği, ancak bu konunun dava dışında olduğu dikkate alınırsa, doğal ürün olarak piyasaya arz edilen ürünün içeriğinde hangi kimyasalların bulunduğunu belirlemenin bu aşamada mümkün olmadığının dosya kapsamından belirlendiği, Davacı, 140 dönüm büyüklüğündeki serasında biber yetiştirdiğini beyan etmiştir. 16.125 kg olarak ihraç edilen biberlerin ... ... da imha edildiği anlaşılmakla, davacının ekimini yaptığı seranın tamamında zararın bulunup bulunmadığı ve davacının biber ürününden elde ettiği kar bulunup bulunmadığı dosya kapsamından tespit edilemediği," sonuç ve kanaatine varılmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, ayıplı mal sebebiyle kambiyo senedine dayalı menfi tespit istemine ilişkindir. 6102 sayılı TTK'nın 23-(1)-c) maddesi uyarınca; alıcı, malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise (2) gün içinde, açıkça belli değil ise malı teslim aldıktan sonra (8) gün içinde incelemek veya incelettirip mal ayıplı çıkar ise bu süre içinde ayıbı ihbar etmelidir. Olağan muayene ile tespit edilemeyen gizli ayıp bulunduğu hallerde de, 6098 sayılı TBK'nın 223-(1) maddesine göre, alıcı devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkan bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır. Satış sözleşmesinde ayıba ilişkin hükümler 6098 sayılı TBK'nın 219 vd. maddelerinde düzenlenmiştir. 6098 sayılı TBK'nın 219. maddesine göre; satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile, onlardan sorumludur. Aynı Kanun'un 222. maddesine göre; satıcı, satış sözleşmesinin kurulduğu sırada alıcı tarafından bilinen ayıplardan sorumlu olmayıp, alıcının satılanı yeterince gözden geçirmekle görebileceği ayıplardan da, ancak böyle bir ayıbın bulunmadığını ayrıca üstlenmişse sorumlu olacağı hüküm altına alınmıştır. Ayıp halinde alıcının hakları 6098 sayılı TBK'nın 227-(1) maddesinde; 'Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme, Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme, İmkan varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme' olarak sayılmıştır. Alıcının genel hükümlere göre tazminat hakkının saklı olduğu da hüküm altına alınmıştır (m.227/1). Davacı, davalıdan aldığı tarım ilacının içerisinde zararlı madde bulunduğu, dolayısıyla ayıplı olduğu iddiasıyla bu davayı açmışsa da, ... ve ... tarihinde yaptırdığı analiz raporlarında söz konusu zararlı maddenin varlığını öğrendiği sabittir. Ancak davacının ayıbı öğrenmesinden itibaren davalıya karşı ayıp ihbarında bulunduğuna dair herhangi yazılı ve somut bir delil sunmadığı anlaşıldığından davalının bu ayıptan herhangi bir sorumluluğu olmadığı anlaşılmış, bu sebeple davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-Harçlar kanunu uyarınca alınması gereken ... TL harçtan peşin olarak alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın karar kesinleştiğinde istek halinde davacıya İADESİNE, 3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ... TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 4-Davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde BIRAKILMASINA, 5-Artan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa İADESİNE, Dair, davacı vekili ...'ın yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/07/2026

Katip ... Hakim ... E-imzalıdır E-imzalıdır