İlk Derece Mahkemesi 2024/881 E. 2025/760 K.

T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/881 Esas - 2025/760 TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/881 Esas KARAR NO : 2025/760

HAKİM : .... KATİP :...

DAVACI : ... VEKİLİ : Av... DAVALI : 1- ... .... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : 2- ... ... .... VEKİLİ : Av.... DAVALI : 3- ... ... ... VEKİLİ : Av...

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 24/12/2024 KARAR TARİHİ : 06/11/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 08/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı işçi .. .. işçilik alacakları nedeniyle ... 10. İş Mahkemesi'nde dava açtığı kesinleşen ilama dayalı olarak, ... 2. Genel İcra Müdürlüğü'ne yapılan ödeme ile toplamda 277.897,16 TL ödendiğini ve bu ödemenin 263.390,89 TL olarak kesinleştiğini, dava dışı işçinin üst işveren TÜBİTAK Başkanlığı bünyesinde uzun süre çalışmış olmasına rağmen müvekkil şirketin sadece 270 günlük çalışma süresine tekabül eden 263.390,89 TL ödeme yaptığını ve bu durumun hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesi uyarınca asıl ve alt işveren ilişkisinin mevcut olduğunu ve müvekkil şirkete husumetin son işveren olmasından dolayı yöneltildiğini, Türk Borçlar Kanunu'nun 167. maddesine göre aksi kararlaştırılmadıkça müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan eşit paylarla sorumlu olduğunu, bu kapsamda müvekkil şirket ile diğer alt işveren şirketler arasında rücu paylarını belirleyen bir anlaşma bulunmadığını, TBK'nın 62/2. maddesi uyarınca tazminatın kendi payına düşenden fazlasını ödeyen kişinin diğer müteselsil sorumlulara karşı rücu hakkı bulunduğunu, mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılarak müvekkilin sorumlu olduğu tutarın tespiti ile ödenen 263.390,89 TL'nin şimdilik 1.000 TL'sinin ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında mükerrer tahsilat olmamak kaydıyla rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 04/07/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile, 1000,00 TL olarak gösterdiği talebini davalıların sorumluluk oranlarına göre 117.920,10 TL'ye yükseltmiştir. CEVAP: Davalı ... ... ... Hizmet Taahhüt İnşaat ... Yemek İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; alacağın zamanaşımına uğradığını müvekkili şirketin adresinin Şanlıurfa olması nedeniyle yetkili mahkemenin ... Mahkemeleri olmayacağını, müvekkili şirketin ihale süresinin dolduğunu ayrıca müvekkili şirketin asıl işveren olan TÜBİTAK ile alt işveren ilişkisinde olduğunu ve işçilerin asıl işveren bünyesinde devamlı çalıştığını, bir an için rücu hakkı olduğu kabul edilse dahi müvekkilin TÜBİTAK ve diğer alt işverenlerle müşterek ve müteselsil sorumluluk gereği yalnızca yapılan ödemelerin %50'si için sorumlu olabileceğini, davacının ödemiş olduğu ilam vekalet ücreti, yargılama giderleri ve harcın rücuen talep etmesinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin sorumluluğu kabul anlamına gelmemekle birlikte mahkemenin aksi kanaatte olması halinde müvekkili nezdinde yapılan çalışma süresinin bilirkişi marifetiyle tespit edilerek çalıştığı gün sayısı ile orantılı ve yarı oranda sorumlu olacak şekilde hüküm kurulması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir. Davalı ... ... Yemek Üretim Hiz. A.Ş. vekilinin cevap dilekçesinde özetle; yetki, zamanaşımı, husumet, derdestlik ve hak düşürücü süre itirazlarının bulunduğunu, devreden işveren ile devralan işveren arasındaki müteselsil sorumluluk süresinin 2 yıl olduğunu, müvekkilinin iş yeri devri nedeniyle sorumluluğunun bulunmadığını, dava dışı işçinin 01.07.2017-30.06.2018 tarihleri arasında çalıştığını, dava dışı işçinin ise dava tarihinin 15.05.2023 olduğunu ve bu iki yıllık sürenin dolduğunu, ,müvekkil şirketin ihale sonunda yüklenici olmama durumu ve işçinin asıl işveren TÜBİTAK'a bağlı olarak ihaleyi alan firmada çalışmaya devam etmesi nedeniyle müvekkilin iş sözleşmesini feshetmesi gibi bir durumun ortaya çıkmadığını, işçiye ödenen kıdem tazminatından müvekkilin sorumlu olmadığını,kabul edilmemekle birlikte müvekkilin sorumluluğuna gidilecekse dahi kendi çalıştırdığı dönem ve ücret üzerinden değerlendirme yapılması ve birlikte sorumluluk hükümlerinin uygulanması gerektiğini, müvekkilin kıdem tazminatından sorumluluğunun çalıştığı dönem ve ücret seviyesi üzerinden hesaplanması gerektiğini,asıl işveren TÜBİTAK'ın davalı olarak gösterilmediğini ve alt işveren ile asıl işverenin yarı yarıya sorumlu olduklarını, dava dışı işçiye ödenmiş olan yargılama giderleri,vekalet ücretleri ve faizlerden müvekkil şirketin sorumlu tutulamayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir. DELİLLER: 1-... 10. İş Mahkemesi 2023/264 Esas, 2024/76 Karar sayılı kesinleşen ilamı 2- ... 2 Genel İcra Dairesi'nin 2024/15103 esas sayılı dosyası 3- TÜBİTAK ile yapılan hizmet alım sözleşmeleri 4- SGK hizmet dökümleri 5- Bilirkişi raporu DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatının çalışılan dönem itibariyle fazladan ödenen kısmının diğer alt işveren davalılardan sorumlulukları oranında rücuen tahsili istemine ilişkindir. Mahkememizce dava şartlarının tamam olduğu usul hükümleri çerçevesinde bir eksiklik olmadığı ve yetki ilk itirazı yönünden ise , davada davalı tarafta birden fazla tüzel kişinin yer aldığı, davalılardan herhangi birinin yerleşim yerinde davanın açılabileceği, davacının bu hususta kötü niyetini ortaya koyan bir savunma ve delil bulunmadığından, davalılardan birinin yerleşim yerinin Çankaya/ ... olduğu bu haliyle davada mahkememizin yetkili olduğu kanaatine varılmakla, yetki ilk itirazının reddi ile usul yönünden bir eksiklik bulunmadığından davanın esasına girilmiştir. Davalı tarafın zamanaşımı def'inde bulunduğu anlaşılmakla,; dava dışı işçinin İş Kanunu gereğince alacaklarının 5 yılda zamanaşımına uğrayacağı ancak İş Mahkemesindeki davaya ilişkinbu sürenin rücu davası bakımından uygulanamayacağı , somut olayda taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi çerçevesinde TBK'nun genel zamanaşımına ilişkin düzenlemesinin esas alınması gerektiği rücu davasında ödeme tarihinden itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolması ile alacağın zamanaşımına uğrayacağı bu nedenle eldeki davada zamanaşımı süresi dolmadığından zamanaşımı def'inin reddi ile yargılamaya devam olunmuştur. Rücu talebine dayanak olan ... 10. İş Mahkemesi 2023/264 Esas, 2024/76 Karar sayılı kesinleşen ilamı incelenmekle; dava dışı işçinin 01.07.2016 - 30.03.2023 tarihleri arasında çalıştığı, son alt işverenin davacı olduğu davada brüt 130.435,87 TL kıdem tazminatına hükmedildiği, 16/03/2023 tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte tahsiline karar verildiği, ilamda vekalet ücreti, harç ve yargılama gideri ve arabuluculuk ücretine hükmedildiği, söz konusu ilama dayalı olarak dava dışı işçinin ... 2 Genel İcra Dairesi'nin 2024/15103 esas sayılı dosyası üzerinden davacı alt işveren ve hizmet alım sözleşmesi tarafı TÜBİTAK aleyhinde takip başlattığı, davacının takip nedeniyle 06/06/2024 tarihinde toplamda fazla ödeme iadesinden sonra 263.390,89 TL ödeme yaptığı anlaşılmıştır. TÜBİTAK tarafından CD içerisinde bilirkişi marifeti ile yapılan inceleme neticesinde 8 adet sözleşme sunulduğu, sözleşmelerin genel anlamda birbiri ile aynı metni içerdiği ve sözleşmelerin 22. Maddesinin 22.1.nci bendinde " Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür." 22.2. Bendinde "Yüklenici, tüm giderleri kendisine ait olmak üzere çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğin sağlamakla yükümlüdür. Bu çerçevede; çalışanların iş güvenliği uzmanı, iş yeri hekimi ve zorunlu olması halinde diğer sağlık personeli tarafından sunulan hizmetlerden yararlanması, çalışanların sağlık gözetiminin yapılması, mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç Ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hâle getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi, işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığının izlenmesi, denetlenmesi ve uygunsuzlukların giderilmesi gibi iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı kapsamında iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin alınması zorunlu tedbirler yüklenicinin sorumluluğundadır. " şeklinde karalaştırma bulunduğu, yine sözleşmelerin İş ve İşyerinin korunması ve sigortalanması başlıklı 21. maddesinde Yükleniciye de işçiler için işveren hukuki sorumluluk sigortası yaptırma yükümlülüğü getirildiği görülmekle, sözleşmelerin hiçbir yerinde işçilerin ücretleri ve hakedişleri noktasında işverenin sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı anlaşılmıştır. Yine TÜBİTAK tarafından sunulan CD içerisinde yer alan davacı ile davalıların sözleşmelerine dair teknik şartnameler (7 adet teknik şartname) incelenmiş olup, şartnamelerin tamamında “İşçilere İlişkin” başlığı altında 19 veya 21 maddelere hüküm konulduğu madde sayısının 13.06.2023 tarihli şartnamede 27 maddeye çıktığı ve teknik şartnamelerde işçilere ilişkin tüm yükümlülüğün taşerona ait olduğunun belirtildiği, şartnamede belirtilen başlık altında " yüklenici, TÜBİTAK. Başkanlığı ve ...'daki Bağlı” Birimlerin mutfak ve yemekhanelerinde çalıştıracağı her kademedeki personeli Kanun, Tüzük ve Yönetmeliklerde belirtilen ilgili mevzuata uygun olarak istihdam edecek, haklarını ödeyecek, gerektiğinde işie son verecek ve sair konularda ki tüm sorumluluğu üstlenecektir. Şeklinde düzenleme bulunduğu anlaşılmıştır. 18.Çalışan tüm personelin sorumluluğu (maaşlar, sigorta primleri, tazminatlar, işsizlik sigortası primleri, gibi kesintiler ve ödemeler) yüklenici" ye aittir. İdare, Yüklenici”nin işçilerin her türlü alacaklarını ödememesi halinde (aylık ücret ödemeleri dahil) bu miktarı hi kesin teminat ve benzeri ödeme hakkına sahiptir. Yüklenici personelinin, iş yerinde veya işe ilişkin olarak idare' yi ve İdare' nin personelini herhangi bir şekilde zarara uğratması halinde ortaya çıkan zarardan yüklenici, personeli ile birlikte müteselsilen sorumludur." şeklinde düzenleme bulunduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce işçilik alacakları ve hesaplama alanında uzman bir bilirkişiden rapor alma yoluna gidilmiştir. Bilirkişi raporunda özetle ; "... dava dışı TÜBİTAK nezdinde taşeron işçisi olarak çalışan işçinin "130.435,87TL brüt kıdem tazminatı alacağının neti (1,46TL Damga vergisi, düşüldükten sonra) 129.445,86TL olduğu, icra takibinin 129.445,86TL kıdem tazminatı, 16.03.2023 - 27.02.2024 tarihleri arası işlemiş Faizinin: 48.132,58TL, 20.869,74TL ilam vekalet ücreti, 08.02.2024 - 27.02.2024 tarihleri arası işlemiş faizinin 97,77TL, 2.285,75TL yargılama gideri, 08.02.2024 - 27.02.2024 tarihleri arası işlemiş faizinin 10,71TL ve 2.405,71TL Harç alacağı ile 08.02.2024 - 27.02.2024 tarihleri arası işlemiş faizi 11,27TL için takip başlatıldığı görülmüştür. Takibin 27.02.2024 tarihinde başlatıldığı, ilam vekalet ücreti, yargılama gideri ve harç alacağı bakımından işlemiş faiz tutarının takip talebi ile örtüştüğü, kıdem tazminatı alacağına işlemiş faiz tutarının ise; 1 yıla kadar vadeli Mevduata Bankalarca Uygulanan En Yüksek Faiz oranı ile UYAP ortamından yapılan hesaplamadan işlemiş faiz tutarının 66.010,30TL hesaplandığı bu nedenle işlemiş faizin takip talebinde yazdığı şekilde hesaba katılmasının uygun olacağı kanaatine varılmıştır. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2022/2544Esas 2023/2894Karar ve 20.09.2023 tarihli kararında “ve işçilik alacakları davası neticesinde davacının ödediği yargılama giderleri, faiz ve vekalet ücreti açısından da davacının davalıya rücu edebileceği işçilik alacağı miktarına göre bir oranlama yapılarak davalının bu ilkeler çerçevesinde sorumluluğunun belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.” Denilmekle bozmaya uyularak verilen karar onanmıştır. Bu nedenle yargılama giderleri/icra giderleri ile ilam ve icra vekâlet ücretleri noktasında oranlama yapılacaktır. Dava dışı işçinin Alt işverenlerde çalıştığı süreler göz önüne alındığında alt işverenlerin ne oranda sorumlu olacağı belirlenmiş olup, ...Davalı ... ... ...LTDİ ŞTİ'ye kıdem tazminatının toplam %12,77'sinin rücu edilebileceği dolayısı ile yargılama gideri ve vekalet ücreti bakımından da yine alacağın 912,77'si olacağı, netice itibari ile Davalı ... ... ...Ltd Şti'nin sorumlu olacağı tutar: 33.635,02TL,. ... Tem...LTD. ŞTİ'ye kıdem tazminatının toplam %16,68'sinin rücu edilebileceği dolayısı ile yargılama gideri ve vekalet ücreti bakımından da yine alacağın %16,68'si olacağı, netice itibari ile.... ... Tem...Ltd. Şti'nin sorumlu olacağı tutar: 43.933,60TL,... ... Yemek ...A.Ş.'ye kıdem tazminatının toplam %16,68'sinin rücu edilebileceği dolayısı ile yargılama gideri ve vekalet ücreti bakımından da yine alacağın %16,68'si olacağı, netice itibari ile ... ... .. . sorumlu olacağı tutar: 40.351,48TL olarak hesaplanmıştır." şeklinde görüş bildirilmiştir. Tüm dosya kapsamı taraf iddia ve savunmaları ile hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda uyuşmazlık ele alınmakla; davacı ile dava dışı TÜBİTAK arasında hizmet alım sözleşmesi akdedildiği, kurum bünyesinde taşeron işçisi olarak çalışan .. .. SGK hizmet cetveline göre hizmet alım sözleşmesi tarafı birden fazla şirket nezdinde 01/07/2016-30/03/2023 tarihleri arasında kayıtlı gün sayıları olarak toplam 6 yıl 6 ay 10 gün çalıştığı, son alt işvereninin davacı olduğu, dava dışı işçinin kıdem alacağının tahsili amacıyla Ankara10. İş mahkemesi'nin 2023/264 esas sayılı dosyası üzerinden dava çatığı, eldeki dava davacısı ve TÜBİTAK aleyhinde açılan davanın yargılaması neticesinde brüt 130.435,87 TL kıdem alacağının akdin fesih tarihi olan 16/03/2023 tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline dair karar verildiği, kararda yargılama gideri, harç ve vekalet ücretine hükmedildiği, 2023/264 E., 2024/76K. sayılı kesinleşen sözkonusu ilamın icraya konu edildiği, başlatılan takip neticesinde davacının takip dosyasına 06/06/2024 tarihinde neticeten 263.390,89 TL ödeme yaptığı anlaşılmıştır. Kıdem tazminatı alacağının her bir işveren bakımından çalışma dönemi ile sınırlı sorumluluk doğuracağı ve işçilik alacakları davası neticesinde davacının ödediği yargılama giderleri, faiz ve vekalet ücreti açısından da davacının davalıya rücu edebileceği işçilik alacağı miktarına göre bir oranlama yapılarak davalının bu ilkeler çerçevesinde sorumluluğunun belirlenmesi husususları gözetilerek bilirkişi marifeti ile yapılan hesaplamaya itibar edilmiş olup, davacının ıslah dilekçesi doğrultusunda ve faiz bakımından ise rücu hakkının niteliği gereği başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin malvarlığında meydana gelen kaybı gidermeye yönelen tazminat niteliğinde bir talep hakkı olup, borcu yerine getirenin malvarlığındaki eksilme ödeme tarihinde gerçekleştiğinden ödeme tarihinden itibaren faiz işletilerek ve taraflar tacir sıfatını haiz olduklarından avans faizi istenebileceği değerlendirilerek davanın kabulü ile, 33.635,02 TL'nin davalı ... ... ... İnşaat ... Yemek İth. İhr. Sanayi ve Ticaret LTD şirketinden, 40.351,48 TL'nin ... ... Yemek Üretim Hizmetleri A.Ş.'den 43.933,60 TL'nin ... ... ... ve.... Ltd Şti'den ödeme tarihi olan 06/06/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizleri ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; . 1-Davanın KABULÜNE, 33.635,02 TL Davalı ... ... ... Hizmet Taahhüt İnşaat ... Yemek İth. İhr. Sanayi ve Ticaret LTD şirketinden, 40.351,48-TL'nin ... ... Yemek Üretim Hizmetleri A.Ş.'den 43.933,60-TL'nin ... ... ... ve Bakım Taşımacılık Servis Medikal Otomasyon Sanayi Ve Tic. Ltd Şti'den 06/06/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizleri ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 2-Alınması gerekli 8.055,12 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harcın, 427,60 TL başvurma harcının ve tamamlama harcı olarak alınan 1.996,76 TL harcın mahsubu ile bakiye 5.203,16 TL harcın kabul ve ret oranına göre 1.484,12 TL'sini davalılar ... ... ... Hizmet Taahhüt İnşaat ... Yemek İth. İhr. Sanayi ve Ticaret LTD şirketinden, 1.780,48 TL'sinin ... ... Yemek Üretim Hizmetleri A.Ş.'den, 1.938,54 TL'sinin ... ... ... ve Bakım Taşımacılık Servis Medikal Otomasyon Sanayi Ve Tic. Ltd Şti'den alınarak hazineye irat kaydına, 3-Bu dava kapsamında davacı tarafından yapılan 402,50 TL tebligat ve müzekkere gideri, 5.000-TL bilirkişi ücreti, 427,60 TL Peşin Harç, 427,60 TL Başvuru harcı, 60,80-TL Vekalet harcı ve 1.996,76-TL Tamamlama Harcı olmak üzere toplam 8.315,26 -TL yargılama giderinin kabul ve ret oranına göre 2.371,80 TL'sini davalılar ... ... ... Hizmet Taahhüt İnşaat ... Yemek İth. İhr. Sanayi ve Ticaret LTD şirketinden, 2.845,42 TL'sinin ... ... Yemek Üretim Hizmetleri A.Ş.'den, 3.098,02TL'sinin ... ... ... ve Bakım Taşımacılık Servis Medikal Otomasyon Sanayi Ve Tic. Ltd Şti'den alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanıp takdir edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin kabul ve ret oranına göre 12.835,60 TL'sini davalılar ... ... ... Hizmet Taahhüt İnşaat ... Yemek İth. İhr. Sanayi ve Ticaret LTD şirketinden, 15.398,70 TL ... ... Yemek Üretim Hizmetleri A.Ş.'den, 16.765,69 TL'sinin ... ... ... ve Bakım Taşımacılık Servis Medikal Otomasyon Sanayi Ve Tic. Ltd Şti'den alınarak alınarak davacıya verilmesine, 5-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. Maddesi uyarınca alınması gereken 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul ve ret oranına göre 1.083,89 TL'sini davalılar ... ... ... Hizmet Taahhüt İnşaat ... Yemek İth. İhr. Sanayi ve Ticaret LTD şirketinden, 1.300,33 TL'sinin ... ... Yemek Üretim Hizmetleri A.Ş.'den, 1.415,76 TL'sinin ... ... ... ve Bakım Taşımacılık Servis Medikal Otomasyon Sanayi Ve Tic. Ltd Şti'den alınarak davacıya verilmesine, 6-Kullanılmayan gider avansı var ise yatırana iadesine, Dair; davacı vekilinin ve Davalı ... şirketi vekilinin yüzlerine karşı, diğer davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/11/2025

Katip ... ✎ e-imzalıdır

Hakim ... ✎ e-imzalıdır