İlk Derece Mahkemesi 2024/792 E. 2026/330 K.

T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/792 Esas - 2026/330 TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ

T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/792 Esas KARAR NO : 2026/330

.... DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 25/11/2024 KARAR TARİHİ : 16/04/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 16/04/2026

Mahkememizde görülmekte bulunan tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVACININ TALEBİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ile dava dış.... yapım işini üstlendiği, bu iş nedeniyle dâvacı ile davalı sigorta şirketi arasında 03.07.2023-30.12.202 montaj dönemli ve 30.12.2023-30.12.2024 bakım devreli, .... numaralı Montaj Tüm Riskler Poliçesini düzenlendiğini, projenin arazı ....projesi olduğunu, montaj döneminin devam ettiği tarih olan 04/12/2023 tarihinde saat 01:30 sıralarında eviricilerden (inverterden) panoya, panodan trafolara uzanan 8.680,32 USD değerinde, 352 metre 1*240 N2XH kablo, 55.250,00 USD değerinde 65.000 metre DC solar kablo ve 774 Euro (816,12 USD) değerinde 378 set MC4 Konnektör çalındığını, bu durum şantiye şefi tarafından öğrenildiğini ve hemen jandarmaya ve akabinde sigorta şirketine bildirildiğini, sigorta şirketi tarafından eksper atandığını, 17/05/2024 tarihli ekspertiz raporunda müvekkil şirketin zararı "bakım döneminde hırsızlık” nedeniyle teminat dışı olarak kabul edildiğini ve toplam zararın 75.959.224 USD tutarında olduğunun belirlendiğini , toplam zararın içerisinde 8,700.00 USD işçilik bedelinin de bulunduğunu, eksper raporunda montajın yapıldığı gerekçesiyle montajın tamamlanmış olarak kabul edilmesi gerektiğinin iddiâ edildiği, ancak montajın tamamlanması işi tek bir işlemden ibaret olmayıp, hukuken belli bir süreci ve prosedürü ifade eden birden fazla işlemi ifade ettiğini , ekspertiz raporunu kabul etmediklerini, raporda son derece yanlış değerlendirme yapıldığın, hırsızlığın meydana geldiği tarihte montajın henüz tamamlanmadığını, geçici kabul tutanağının bulunmadığını bildirerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100USD 'nin 3095 sayılı sayanın 4/a maddesi kapsamında faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili 27/10/2025 tarihli değer arttırım dilekçesi ile talebini arttırarak 55.696,28USD'ye çıkarmış ve bu bedelin kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DAVALININ CEVABI: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle HMK 6. Madde gereğince davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemenin .... olduğunu bildirerek davanın yetki yönünden reddine karar verilmesini ayrıca davacı şirketin ... numaralı poliçe ile 03.07.2023- 30.12.2023 tarihleri arasında Montaj Tüm Riskler Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalandığını , poliçenin Kloz 004 III . Maddesinde teminat dışı kalan hallerin düzenlendiğini ve sigortacının bakım devresinde hırsızlık ve hırsızlığa teşebbüs nedeni ile doğan zararlardan sorumlu olmadığını, Montaj Sigortaları Genel Şartlarının teminat dışı halleri düzenleyen 3.A maddesinin i fıkrasına göre Montajı tamamlanan veya varsa tecrübe devresi biten yahut işverene teslim edilen veya iş veren tarafından kullanılan kısımlarda doğrudan doğruya veya dolayısıyla vukua gelecek zayi ve hasarların teminat dışında kaldığını, montajı tamamlanan inşaat için geçici kabul dilekçesi talep edildiği ancak Sigortalının geçici kabul dilekçesini göndermediği, ekspertiz raporunda hırsızlık hadisesinin proje kapsamındaki montajın tamamlanmasından sonra meydana geldiğinin rapor edildiğini , Şantiye sahası ve temin edilmiş olması halinde şantiye sahası dışındaki depolarda bulunan sigortalı kıymetler için geçerli olmak üzere meydana gelebilecek hırsızlık riskleri, Hırsızlık Sigortası Genel Şartları kapsamında sağlanmış olmak ile birlikte, hırsızlık riskleri şantiyede 24 saat güvenlik ekibinin bulundurulması, şantiye sınırları dahilindeki araç giriş-çıkışlarının kontrolünün güvenlik ekiplerince sağlanıp kayıtlarının alınması şantiyedeki iç yolların ve çıkış yollarının güvenlik ekibinin kontrolünde tutulması, kamera sistemleri ile sahanın takip ediliyor olması, şantiye çevresinin etra asgari 2 metre yükseklikte tel çit, metal panel, duvar vb. ile korunma önlemlerinin alınması ön şartı ile geçerli olduğunu projede kullanılacak inşaat malzemelerinin tutulduğu tüm şantiye tesisleri, depoları, barakaları, atölyeleri, ambarlarının 24 saat kapalı ve kilitli tutulması, malzemeler açık alanda ise etrafı dışarıdan girişi engelleyecek şekilde çevrilmiş ve güvenlik görevlisi bulundurulması ön şartıyla teminata dahil edildiğini ve Mesai bitiminde açık alanda bırakılan malzemelerde meydana gelecek hırsızlık hasarları teminat kapsamı dışında olduğunu, malzemeler şantiye sahasında inşaat yapılması haricinde kilit altında tutulması gerektiğini , Şantiye sahası içinde sigorta konusu iş ile insan alakası olmayan depolanmış kıymetlere gelecek hasarlar teminata dahil olmadığını bu nedenle davacının gerekli önlemlerin alınıp alınmadığının tespiti ve hırsızlık evlemindeki kusur durumunun tespiti gerektiğini bildirerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE DEĞERLENDİRME: Dava ; sigorta poliçesine dayalı olarak açılan tazminat davası niteliğindedir. Taraflar arasındaki ihtilaf 03/07/2023 - 30/12/2023 tarihleri arasında geçerli, " Montaj Tüm Riskler Sigorta Poliçesi kapsamında 04. 12.2023 tarihinde meydana gelen hırsızlık nedeniyle meydana gelen zararın poliçe kapsamında kalıp kalmadığı , olayın meydana gelişinde davacının kusurunun bulunup bulunmadığı, karşılanmayan zararın miktarının ne kadar olduğu hususlarında toplanmaktadır. Taraflar arasında 04.12.2023 tarihinde saat 01:15 sularında çevre çitleri kesilerek sahada montajı yapılan enerji kabloları ve konnektörlerin çalındığı , şantiye etrafının beton ditekli tel çitlerle çevrili olduğu, kamera sisteminin tesis edildiği, gece | şirket personeli bekçinin bulunduğu ve tel çitler boyunca aydınlatma ve kamera sistemi bulunduğu ve davacının sigorta şirketine bildirimde bulunduğu hususlarında ihtilaf bulunmamaktadır. Her ne kadar davalı vekili yetki itirazında bulunmuş ise de HMK 15.maddesi gereğince zarar sigortalarından doğan davalarda sigorta bir taşınmaza veya niteliği gereği bir yerde sabit bulunması gereken yahut şart kılınan taşınmaza ilişkin ise malin bulunduğu yerde dava açılabileceğinden ve sözleşme gereğince sigortalanan ve hırsızlık olayının meydana geldiği iş yerinin .... 'tan geçici ve kesin kabule ilişkin belgeler getirtilmiştir. Taraflar arasında 04/07/2023 tarihinde .... 'le ait iş yerinde davacı tarafından üstlenilen.... Montaj yapım işine ilişkin olarak sigortalıya ait İnşaat / montaj faaliyetlerinin sigortalandığı , sigortalının ... olduğu, poliçenin Kloz 004. "Genişletilmiş Bakım Devresi Teminatı Özel Şartlar " başlıklı klozunun teminat dışı haller başlıklı III. maddesinde hırsızlık ve hırsızlığa teşebbüsten doğan bakım devresinde meydana gelen zararlardan sigortacının sorumlu olmadığına dair hüküm bulunduğu anlaşılmıştır. Davalı sigorta şirketi tarafından görevlendirilen ekspertiz tarafından düzenlenen 17/05/2024 tarihli ekspertiz raporunda özetle; .... yapım işi olduğu, İş sahibinin .... Olduğu, Proje operasyon şefi ...., şantiye sahası içinde işin ziyaret tarihinden yaklaşık 1 ay önce tamamlandığı, şantiye sahası dışında enerji nakil hattının köşke kadar bağlantısının yapıldığı sadece hat tarafındaki bağlantının heniz yapılmadığını ifade ettiği, Sahada yapılan incelemelerde montajın tamamlandığı, enerji nakil hattına bağlanmamış olsa da dahili elektrik üretimi yaptığının görüldüğü , şantiye sahası dışında enerji nakil hattının .... proje kapstımında olmadığının ekli yüklenici sözleşmesinde yazdığı, Şantiye etrafının beton direkli tel çitlerle çevrildiği, kamera sisteminin tesis edildiği , Gece | şirket personeli bekçinin bulunduğu bilgisinin alındığı, tel çitler boyunca aydınlatma ve kamera sistemi bulunduğu, hırsızların 04.1 .2023 tarihinde Saat 01:30 sıralarında tesis giriş kapısına uzak bir yerde tel çitleri keserek içeri girdiklerinin kamera kayıtlarından gözüktüğü, 32 adet 1x240 N2XH bakır kabloların keserek (Her trafodan 16 adet olmak Üzere) 5-6 m'lik kısımlarının çalındığı, toplam 14 adet invertörn 7 adedine gelen 1x6 solar kabloların bölüm bölüm kesilerek çalındığının görüldüğü , hırsızlık nedeni ile toplam 55.696,28USD hasarın meydana geldiği , hırsızlığın bakım döneminde olması nedeniyle teminat dışı olduğu bildirilmiştir. Ekspertiz raporunda tesisin montaj döneminin 03/07/2023-30/12/2023 tarihleri , bakım döneminin 30/12/2023-30/12/2024 tarihleri , talep tarihinin 07/12/2023 tarihi olarak gösterildiği anlaşılmış olup davacı tarafından 07/12/2023 tarihinde davalı sigorta şirketine bildirim yapıldığı kabul edilmiştir. .... 'tan gelen belgelerden Tesis sahibi ve davacı yüklenici tarafından 11/03/2024 tarihinde tesisin geçici kabul işlemlerinin yapılması için ... 'a başvuru yapıldığı, 20/03/2024 tarihinde yapılan inceleme sonucunda 25/03/2024 tarihinde tesisin geçici kabulünün yapıldığı anlaşılmıştır. Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda özetle; Taraflar arasında 03.07.2023 - 30.12.2023 montaj dönemli ve 30.12.2023 - 30.12.2024 bakım dönemli olmak üzere 100000156586114 numaralı “Montaj Tüm Riskler Sigorta Poliçesi” düzenlendiği, 04.12.2023 tarihinde, montaj süreci devam ederken şantiyede inverter panolar-trafolar arasında döşenmiş olan 352 metre 1x240 N2XH kablo (8.680,32 USD), 65.000 metre DC solar kablo (55.250,00 USD), 378 set MC4 konnektör (816,12 USD) 'ün çalındığı , yapılan teknik değerlendirme ışığında 04.12.2023 tarihinde hırsızlık olayının gerçekleşmesi ve sonrasında 22.03.2024 tarihinde geçici kabulün yapılması nedeniyle kabul yapılana ve üretilen elektrik dağıtım sistemine arz edilene kadar.... sahalarının şantiye niteliğinde olduğu, ilgili sistemin kısım kısım elektrik üretebilir hale gelmiş olmasının sistemin eksiz olduğu veya kısmi kabul ile devralınmış olması anlamına gelmeyeceği, istemin bütüncül olarak tamamlanarak elektrik dağıtım sistemine bağlantısının yapılması ve elektrik satar hale gelmesi halinde ancak işveren tarafından kullanılabilir hale geleceği, Montaj Sigortaları Genel Şartlarının 3/ i maddesinin “Montajı tamamlanan veya varsa tecrübe devresi biten, yahut işverene teslim edilen veya işveren tarafından kullanılan kısımlarda doğrudan, doğruya veya olayısıyla vukua gelecek ziya ve hasarlar teminat dışıdır.” hükmüne haiz olduğu, ancak yazan teknik nedenlerle birlikte geçici kabul işlemlerinin hırsızlık olayı sonrası yapılmış olup, olay tarihinde montaj süreci devam ettiği, dolayısıyla zararın teminat kapsamında olduğu, davacının 55.696,28USD zararı davalı sigorta şirketinden talep edebileceği görüş ve kanaati bildirilmiştir. Davacı vekili tarafından sigortalı dava dışı .... .,'nin sigorta sözleşmesinden kaynaklanan alacağını davacı ....'ye devir edildiğine dair temlik sözleşmesi dosyaya ibraz edilmiştir. 6102 sayılı TTK 'nun 1454/1 maddesinde " Sigorta ettiren 3. bir kişinin menfaatini, onun adını belirterek veya belirtmeyerek, sigorta ettirebilir. Sigorta sözleşmesinden doğan haklar sigortalıya aittir. Sigortalı aksine sözleşme yoksa sigorta tazminatının ödenmesini sigortacıdan isteyebilir ve onu dava edebilir. " TTK 1454/2 maddesinde " Üçüncü kişinin adının belirtildiği durumlarda, tereddüt halinde, sigorta ettirenin, üçüncü kişinin temsilcisi olarak değil, kendi adına fakat üçüncü kişi lehine hareket ettiği kabul edilir " hükümleri mevcut olup, Başkası lehine yapılan sigortada sigorta sözleşmesinden kaynaklanan haklar sigortalıya ait olmakla birlikte, sigorta ettiren ancak sözleşmede aksine bir hüküm olması halinde sözleşmeden kaynaklanan hakları sigortacıdan talep edebilir. Sigorta ettiren, sigorta sözleşmesine dayanarak sigortacıdan sigorta tazminatının ödenmesini istemek ve onu dava etmek hakkına sahip olmak istiyorsa bunu sözleşmede mahfuz tutmak zorundadır. Somut olayda; davacı vekili tarafından sigortalı .... ile davacı arasında imzalanan alacağın temlikine ilişkin sözleşme ibraz edildiğinden davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır. Zarar sigortası türünden olanMontaj Tüm Riskler Sigorta sözleşmeleri gerek kuruluşlarında, gerek devamı sırasında ve gerekse rizikonun gerçekleşmesi aşamasındaki ihbar yükümlülükleri bakımından iyi niyet esasına dayalı sözleşme türlerindendir. TTK.nun 1409/1 maddesi uyarınca sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı yasanın 1409/2 maddesi hükmüne göre kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir. Ayni şekilde somut olayda sigortacı tarafından zararın poliçenin "Genişletilmiş Bakım Devresi Teminatı Özel Şartlar " başlıklı klozunun teminat dışı haller başlıklı III. Maddesi gereğince bakım devresinde meydana gelen zararlardan olduğu bildirilerek teminat dışı kaldığından bahisle ödenmediği anlaşılmış ise de ekspertiz raporunda ve poliçede 03.07.2023 - 30.12.2023 tarihleri arasının montaj dönemli, 30.12.2023 - 30.12.2024 tarihleri arasının bakım dönemli olarak gösterildiği, olayın bilgide 04.12.2023 tarihinde saat 01:15 sularında montaj dönemi olarak gösterilen devrede meydana geldiği ve bu tarihte TEİAŞ 'a geçici kabul yapılmasına ilişkin bir başvuru bulunmadığı ve geçici kabulün olayın meydana geldiği tarihten sonra 11/03/2024 tarihinde yapılan başvuru üzerine 25/03/2024 tarihinde yapıldığı , bu durumda hırsızlık olayının montaj dönemli içinde meydana geldiği ve poliçe teminatı kapsamında olduğu , olay nedeni ile davacının 55.696,28USD zararının oluştuğu, davacı sigorta ettirenin herhangi bir hususu sigortacıdan gizlemek için bir kastının da bulunmadığı ve iş yerinde yeterli güvenlik önlemlerinin alındığı anlaşıldığından davanın kabulü ile 55.696,28USD nin TTK 'nun 1427/2 maddesi gereğince davalı sigorta şirketinin temerrüte düştüğü 22/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- Davanın kabulü ile 55.696,28USD nin temerrüt tarihi olan 22/01/2024 tarihinden itibaren Devlet Bankalarının USD üzerinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 2-Alınması gereken 114.975,40TL harçtan dava açılırken peşin yatırılan 427,60TL peşin harç ile yargılama sırasında yatırılan 39.917,26TL ıslah harcının düşülmesi ile eksik yatırıldığı anlaşılan 74.630,54TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3- Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 15.000,00TL bilirkişi ücreti, dosya kapak ücreti 25,00TL, 5 kep ücreti 12,50TL, 10 Normal tebliğat 140,00TL olmak üzere toplam 15.177,50TL yargılama gideri ile 427,60TL peşin harç, 427,60TL başvurma harcı ile 39.917,26TL ıslah harcı toplamı 55.949,96TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1. maddesi uyarınca taktir edilen 253.639,82TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, 5-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 3.600,00TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,

7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine, Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 341 ve devamı maddeleri gereğince kararın tebliğinden itibaren .... Dairesine gönderilmek üzere verilecek dilekçe ile iki haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/04/2026

....