İlk Derece Mahkemesi 2024/618 E. 2025/235 K.

T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili T.C. ANKARA GEREKÇELİ KARAR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/618 KARAR NO : 2025/235

BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ... VEKİLİ : Av. ... - .... DAVALI : ... - ... ... VEKİLİ : Av. ... - ....

DAVA : Tazminat /Kira Sözleşmesi / Teminat Mektubu Bedeli DAVA TARİHİ : 27/08/2024 KARAR TARİHİ : 20/03/2025 KARAR Y.TARİHİ : 15/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan "Tazminat" davasının yapılan açık yargılaması sonucunda, aşağıdaki karar tesis edilmiştir; I-İDDİALAR 1. Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin tek pay sahibi ve yetkilisi olduğu şirketin faaliyetleri için .... 'da bulunan taşınmazın kiralanması hususunda mülk sahipleri ile şifahen anlaşma yaptığını, bu anlaşma neticesinde müvekkiline ait şirketin akaryakıt bayilik faaliyetinde bulunmak için akaryakıt dağıtım şirketi ile görüştüğünü, ve taşınmazın kiraya verildiğini, ve mülk sahiplerinin talebi üzerine müvekkili tarafından mülk sahipleri lehine 04.07.2018 Tarih .... No 100.000,00 USD bedelli ... adına teminat mektubu, .... Noterliğinin 11.05.2018 Tarih ... Yevmiye numarası ile taahhütname, .... Noterliğinin 11.05.2018 Tarih ... Yevmiye numarası ile toprak analiz taahhütnamesinin mülk sahiplerine verildiğini, akabinde mülk sahipleri tarafından kira sözleşmelerinin hukuka aykırı bir şekilde feshedildiğini, ve müvekkili tarafından verilen teminat mektubunun davalı tarafından nakde çevrildiğini, aradan geçen süre zarfına rağmen davalı tarafından müvekkiline herhangi bir geri dönüş yapılmadığını beyan ederek; ...'na ait 04.07.2018 tarih .... numaralı teminat mektubu tutarı olan 100.000 Amerikan Dolarının fiili ödeme tarihindeki bedeli ile müvekkiline iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II-SAVUNMALAR 2. Davalı vekili cevap dilekçesinde; davaya konu istasyon hakkında ..., .... ile .... A.Ş. (Değişen adıyla ... A.Ş.) arasında 01.12.2018 tarihinde kira sözleşmesi akdedildiğini, dava dışı ... A.Ş.'nin kira sözleşmesi sebebiyle 5 yıl süreyle taşınmazı kullanma ve üzerinde bulunan istasyonu alt kiralama hakkına sahip olduğunu, .... İnş Tur Gıda San ve Tic. Ltd. Şti. İle bayilik ve alt kira sözleşmesi akdedildiğini ve kira sözleşmesi süresince istasyonu davacı eliyle işlettiğini, ... İnş Tur Gıda San ve Tic. Ltd. Şti'nin sözleşmenin tarafı olmadığını, bu sebeple davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, maliklerin muhatap ... Anonim Şirketi'ne, .... Noterliğinin 25.10.2024 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesini keşide ederek aralarındaki kira sözleşmesinin 01.12.2023 tarihinde sona ereceğini, kiralananın bu tarihte boş olarak teslimi gerektiğinin bildirildiğini, Aynı şekilde ... İnş Tur Gıda San ve Tic. Ltd. Şti.'ye .... Noterliğinin 25.10.2024 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle işletme hakkı, işletme ruhsatı ve lisans hakkının tesliminin gerektiğinin ihtaren bildirildiğini ancak, ... İnş Tur Gıda San ve Tic. Ltd. Şti.'nin taahhütnameye aykırı tutum sergilediğini, .... Noterliği'nin 11.05.2018 tarihli ... yevmiye numaralı taahhütnamesinde alt kiracının işletme hakkını taahhütnameye uygun şekilde tapu maliklerine devretmediği takdirde alt kiracı tarafından verilen teminat mektubunun hiçbir ihtara veya ihbara gerek kalmaksızın nakde çevrileceğinin açıkça belirtildiğini, asıl kira sözleşmesinin, işbu ihtarname ile sona ermesine rağmen alt kiracının söz konusu taşınmazı tahliye etmediğini, ... tarafından ihtarnamede belirtilen hususlar yerine getirilmediğinden yine davacı tarafın verdiği taahhütname gereğince teminat mektubunun nakde çevrildiğini beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III-TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLAR A. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar 3.Taraflar arasında dava konusu edilmiş olan teminat mektubunun davalı yana verilmiş olduğu ve sözkonusu teminat mektubunun davalı yanca nakde dönüştürülmüş olduğu hususlarında ihtilaf bulunmamaktadır. B. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları 4. Taraflar arasında kira sözleşmesi bulunup bulunmadığı, dava konusu edilen teminat mektubunun hangi hukuki nedenle davalı yana verildiği, davalı yanca dava konusu edilmiş olan teminat mektubunun nakde çevrilmesinin taraflar arasındaki sözleşmeye gereğince haklı olup olmadığı, dava konusu teminat mektubu bedelinin iadesi gerekip gerekmediği noktalarında toplanmaktadır. IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER 5. Kira Sözleşmesi örneği, 6. .... cevabi yazısı, 7. .... cevabi yazısı, 8. .... cevabi yazısı, V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE 9. Dava, kira sözleşmesi nedeniyle verilen teminat mektubu bedelinin tahsili istemine ilişkindir. 10. Davanın esasının incelenmesinden önce mahkememizin görevli olup olmadığı hususu üzerinde durulması gerekmektedir. 11. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) yürürlüğe girdiği 01.11.2011 tarihinden sonra 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 5. maddesinde 6335 sayılı Kanun ile değişiklik yapılmış ve ticaret mahkemeleri ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki iş bölümü ilişkisi olmaktan çıkarılıp görev ilişkisine dönüştürülmüştür. Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olmasının yanında HMK'nın 114. maddesinde açıkça dava şartı olarak düzenlenmiş olduğundan, mahkemelerce ve istinaf incelemesi aşamasında re'sen dikkate alınması gerekir. Bu kuralın tek istisnası, 6335 sayılı Kanunun 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı TTK'nın 5/4. maddesinde düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye göre yargı çevresinde ayrı bir asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde, asliye hukuk mahkemelerine açılan davalarda görev kuralına dayanılmamış olması görevsizlik kararı verilmesini gerektirmez. 12. Ticaret mahkemelerinin görevi TTK'nın 5. maddesinde düzenlenmiş ve maddenin 1. bendinde "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." denilmiştir. 13. Bir davanın ticari dava olup olmadığı ise TTK'nın 4. maddesinde gösterilen ilkelere göre belirlenmekte olup, öğretide benimsenen görüşe göre de ticari davalar kendi aralarında mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Mutlak ticari davalar için tarafların sıfatlarına ve dava konusunun ticari işletme ile ilgili olup olmadığına bakılmazken, nispi ticari davalarda dava konusunun ticari işletme ile ilgili olup olmadığı kriter olarak kabul edilmiştir. 14. Mahkemelerin görevi, ancak kanunla (HMK m. 1) düzenlenir. Görev ilişkin kurallar kamu düzenindendir. Bu nedenle yargılamanın her aşamasında mahkeme tarafından re’sen nazara alınması gerekir (HMK 20,114,115). Görev konusunda taraflar için kazanılmış hak doğmaz ve yeni bir Kanunla kabul edilen görev kuralları kanunda aksine düzenleme yapılmadığı sürece geçmişe de etkilidir (YHGK 14.04.2004 tarih, .... ). 15. 6100 sayılı HMK'nin "Sulh hukuk mahkemelerinin görevi" başlıklı 4. maddesinde Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevine giren uyuşmazlıklar düzenlenmiştir. Sözkonusu hükümde; "Kiralanan taşınmazların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları" dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın Sulh Hukuk Mahkemelerinde görüleceği hükme bağlanmıştır. 16. Somut olayda, davacı yan, müvekkilinin tek pay sahibi ve yetkilisi olduğu şirketin faaliyetleri için .... 'da bulunan taşınmazın kiralanması hususunda mülk sahipleri ile şifahen anlaşma yaptığını, bu anlaşma neticesinde müvekkiline ait şirketin akaryakıt bayilik faaliyetinde bulunmak için akaryakıt dağıtım şirketi ile görüştüğünü ve taşınmazı kiraya verildiğini, mülk sahiplerinin talebi üzerine müvekkili tarafından mülk sahipleri lehine 04.07.2018 Tarih ... No 100.000,00.-USD bedelli ... adına teminat mektubu verildiğini, akabinde mülk sahipleri tarafından kira sözleşmelerinin hukuka aykırı bir şekilde feshedildiğini ve müvekkili tarafından verilen teminat mektubunun davalı tarafından nakde çevrildiğini beyanla teminat mektubunun iadesini talep etmiştir. 17. Buna göre, taraflar arasındaki uyuşmazlık, kira sözleşmesinin teminatı olarak verilmiş olan teminat mektubundan kaynaklanmakta olup sözkonusuz teminat mektubunun nakde dönüştürülmesinin haklı olup olmadığı hususlarının yine kira sözleşmesi hükümleri nazara alınarak değerlendirilecek olması ve teminat mektubu lehtarının kiraya verenler adına ... (mülk sahiplerinden) olduğu, bu bakımdan taraflar arasındaki uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklandığı anlaşılmakta olup, HMK m. 4 hükmü uyarınca, uyuşmazlığın çözümünde sulh hukuk mahkemesi görevlidir. 18. Varılan bu neticeye dayalı olarak HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca davanın, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, süresinde ve istek halinde dosyanın HMK 1, 20 maddeleri uyarınca, görevli .... Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir. VI-HÜKÜM 1-Davanın, Mahkememizin görevli olmaması nedeni ile HMK m. 114/1-c ve 115/1 hükmü uyarınca USULDEN REDDİNE, 2-Görevli Mahkemenin, .... Sulh Hukuk Mahkemesi olduğunun TESPİTİNE, 3-HMK m. 20/1 hükmü uyarınca Mahkememiz kararı "kesin nitelikte" ise tebliğ tarihinden, "süresi içinde kanun yoluna başvurulmaması" nedeniyle kararın kesinleşmesi halinde, kararın kesinleştiği tarihten; "süresi içinde kanun yoluna başvurulmakla birlikte, kanun yoluna başvurunun reddi kararı verilmesi" halinde, işbu kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) hafta içerisinde "Dava Dosyasının Görevli Mahkemeye Gönderilmesi" talebinde bulunulması halinde dosyanın görevli olan .... Asliye Hukuk Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4- İşbu hükmün (3) no'lu bendi kapsamında belirtilen süreler içinde "Dosyanın Görevli Mahkemeye Gönderilmesi" talebinde bulunulmaması halinde; Mahkememizce re'sen "davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği" hususunun, taraflara (Mahkememizce verilen gerekçeli kararın tebliği suretiyle) İHTARINA, 5- Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin HMK 323 ve 331. maddeleri uyarınca görevli ve yetkili mahkeme tarafından değerlendirilmesine, Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren .... Mahkemesine ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile .... Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yasa yolu açık olmak üzere 20/03/2025 tarihinde oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 20/03/2025

Başkan ... E-İmza Üye ... E-İmza Üye ... E-İmza Katip ... E-İmza

NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15 uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur"