İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2024/602 E. 2025/239 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2024/602
- Karar No
- 2025/239
- Karar Tarihi
T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/602 Esas - 2025/239 TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/602 KARAR NO : 2025/239
HAKİM : ... KATİP : ....
DAVACI : .... VEKİLİ : Av... DAVALI : 1- ... .... VEKİLİ : Av. .... DAVALILAR : 2- ..... 3- ... ... 4- ... 5- ... .. DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 13/09/2024 KARAR TARİHİ : 21/04/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 05/05/2025
Mahkememize açılan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda; DAVA: Davacı Vekili, Dava Dilekçesinde Özetle; Müvekkili DHMİ Genel Müdürlüğü'nün, 08.06.1984 tarih ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tabi olarak kurulmuş tüzel kişiliğe sahip bir kamu iktisadi kuruluşu olduğunu, DHMİ Genel Müdürlüğünün işletmekte olduğu havalimanlarında ihtiyaç duyulan özel güvenlik hizmetleri ihale yoluyla piyasadan temin edildiğini, yapılan ihale sonucunda Tekirdağ-Çorlu Havalimanında ... hizmetleri işinde çalışmaktayken emekli olmaları nedeniyle yüklenici firmaların işçisi ... ...(....)'a 102.661,57 TL ödendiğini, Tekirdağ Çorlu Havalimanı ... İşleri 01.03.2015-31.12.2016 arası ... Tic Ltd Şti-... Tic Ltd Şti ortak girişimi, 01.01.2017-31.12.2018 arası ... Tic Ltd Şti, 01.01.2019-31.12.2020 arası ... A.Ş.- .... Ortak girişimi tarafından yürütüldüğünü, davalı şirketler ile imzalanan sözleşmeler gereğince müvekkili tarafından ödenen işçilik alacaklarından ve ferilerinden Havalimanında çalıştığı dönem itibariyle muhatap şirketin sorumlu olduğu kısmın, yapılan ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte muhatap şirketlerden tahsili için arabuluculuk sürecine başvurulduğunu, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını, kaldı ki düzenleme bulunmasa dahi yüklenici şirketler yapılan ödemenin tamamından sorumlu olacaklarını, bu nedenlerle; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50.000,00 TL‘nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan sorumlulukları oranında tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı Vekili 05/02/2025 Tarihinde Islah Dilekçesi Sunmuş, Dilekçesinde Özetle; ... Ltd Şti-... Ltd Şti'nden alacak talebini 12.034,76 TL artırarak 15.034,76 TL'ye, ... Ltd Şti den alacak talebini 3.715,59 TL artırarak 27.715,59 TL'ye, ... Ltd Şti- ... A.Ş. Den alacak talebini 4.753,55 TL artırarak 27.753,25 TL'ye yükselttiklerini, bu nedenlerle ıslah taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP : Davalı ... ... Hizmetleri Yemekçilik Bilgisayar İlaçlama Organizasyon Taşımacılık İnşaat Danışmanlık Tekstil Ayakkabıcılık Turizm Ticaret Pazarlama Sanayi Limited Şirketi Vekili Cevap Dilekçesinde Özetle; Dava dışı işçi ... ...'a davacı tarafından emeklilik nedeniyle kıdem tazminatı ödemesi yapıldığı iddia edilmekte ise de dosya kapsamında söz konusu haklı fesihi ispata yarar herhangi bir belge bulunmadığını, iş yeri veya işyerinin bir bölümü hukukî bir işleme dayalı olarak başka birine devredildiğinde, devir tarihinde işyerinde veya bir bölümünde mevcut olan iş sözleşmeleri bütün hak ve borçları ile birlikte devralana geçeceğini, buna göre alt işverenin, yani taşeronların değişmesine karşın işçinin çalışmasını sürdürmesi durumunda işyeri devri kuralları işleyecek ve asıl işveren ve son alt işverenin, işçinin tüm çalışması süresinden,ayrıca devreden alt işverenler de ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti alacakları dışındaki diğeralacaklardan kendi dönemleri için,devir tarihinden itibaren 2 yıl süre ile sorumlu olacağını, davacının talep etmiş olduğu alacakların zamanaşımına uğradığını, dava dışı işçilerin şirket bünyesinde geçen çalışması diğer alt işverenlerden bağımsız olduğunu, davacı yan işçileri ... ...'a müvekkil şirkette SGK hizmet döküm cetvelinde görülen kadar çalıştığını, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı tarafından alacak miktarının ödeme tarihinden itibaren işlenecek avans faiziyle birlikte talebi hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, zira müvekkili şirkete işbu davadan evvel söz konusu ödeme bildirilmediği gibi, ödeme miktarından sorumluluğuna düşen kısım için de temerrüte düşürülmediğini, şayet müvekkili şirketin bir sorumluluğuna hükmedilecek ise bu ancak dava tarihinden itibaren işletilebilecek yasal faiz ile talep edilebileceğini, bu nedenlerle davanın reddini istemiştir. Davalı ... ... Turizm İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi Yetkilisi Cevap Dilekçesinde Özetle; Davanın görevli ve yetkili mahkemede açılmadığını, taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesinde "kıdem tazminatına" ilişkin herhangi bir düzenleme yer almadığını, bahse konu olan sözleşmede kıdem tazminatına ilişkin herhangi bir ifade yer almadığının açık olduğunu, her ihale ve sözleşme dönemine ilişkin düzenlenen şartname hükümleri incelenmeden, dava dışı işçilerin çalıştığı dönem sonunda hak ettiği kıdem tazminatından şirketin sorumlu olduğunun iddia edilmesinin hakkaniyetle bağdaşmadığını, davacı idare tarafından kıdem tazminatı ile ilgili şirketlerine ayrıca bir ödeme yapılmadığı açık olup, ihale bedeli içerisinde gösterilmeyen ve ödenmeyen aynı zamanda yaklaşık maliyet cetvelinde gider olarak gösterilemeyen bu kalemin ihaleyi yapan kamu kuruluşu tarafından ödenmesi gerekmekte olduğu sonucun ulaşılması gerektiğini, zira karşılığı olmayan bir ödemeden şirketin sorumlu tutulmasının hakkaniyet ve menfaatler dengesiyle bağdaşmayacağını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi Yetkilisi Cevap Dilekçesinde Özetle; Davanın görevli ve yetkili mahkemede açılmadığını, taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesinde "kıdem tazminatına" ilişkin herhangi bir düzenleme yer almadığını, bahse konu olan sözleşmede kıdem tazminatına ilişkin herhangi bir ifade yer almadığının açık olduğunu, her ihale ve sözleşme dönemine ilişkin düzenlenen şartname hükümleri incelenmeden, dava dışı işçilerin çalıştığı dönem sonunda hak ettiği kıdem tazminatından şirketin sorumlu olduğunun iddia edilmesinin hakkaniyetle bağdaşmadığını, davacı idare tarafından kıdem tazminatı ile ilgili şirketlerine ayrıca bir ödeme yapılmadığı açık olup, ihale bedeli içerisinde gösterilmeyen ve ödenmeyen aynı zamanda yaklaşık maliyet cetvelinde gider olarak gösterilemeyen bu kalemin ihaleyi yapan kamu kuruluşu tarafından ödenmesi gerekmekte olduğu sonucun ulaşılması gerektiğini, zira karşılığı olmayan bir ödemeden şirketin sorumlu tutulmasının hakkaniyet ve menfaatler dengesiyle bağdaşmayacağını, bu nedenlerle davanın bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Diğer davalıların usulüne uygun tebligat çıkarılmasına rağmen davaya cevap vermedikleri anlaşılmıştır. DELİLLER : Mahkememiz işbu dosyası mahkememizin 2024/583 Esas sayılı dosyasından tefrik edilmekle yukarıda yazılı esas sırasına kaydı yapılmıştır. UYAP Entegrasyon ekranlarından dava dışı işçi ... ...'ın SGK hizmet dökümü ve işyeri giriş-çıkış tarihleri çıkartılarak dosya arasına alınmış, incelenmiştir. Tüm Dosya Kapsamı Ve Ön İnceleme Duruşmasında Belirlenen Uyuşmazlık Konuları Hakkında Nitelikli Hesap Uzmanı Bilirkişisinden Alınan Bilirkişi Raporunda Özetle, Davalı şirketlerin dava dışı işçiye yapılan ödemeden sorumlu olduğu miktarın aşağıdaki tabloda gösterildiği şekilde olabileceği,
¸ Yapılan ödemenin 15.034,76 TL'sinden ... Malzeme .... Tic. Ltd. Şti.ve ... ... ... İnş ... Tic Ltd Şti.'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, yapılan ödemenin 27.753,55 TL'sinden ... Otomotiv İnşaat ... ... Bilg Yaz Dan Tic ve .... A.Ş.ve ... Sosyal Hizmetler A.Ş.'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, 80.449,54 TL'nin 05.05.2023 tarihinde, 21.432,83 TL'nin ise 04.12.2023 tarihinde ödendiği yönünde görüş ve kanaati bildirilmiştir. DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ GEREKÇE: Dava; Davacı Tarafından Davalılardan Hizmet Alımı Şeklinde Gerçekleştirilen ... Hizmetinde Çalışan Dava Dışı ... ...'a Yapılan Toplam 102.661,57 TL İşçilik Alacağı Ödemesinin Şimdilik 50.000,00 TL' sinin Davalılardan Tahsili İstemine İlişkin Rücu Davasıdır. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık; Davacı ile davalılar arasında hizmet alımını konu alan sözleşme ilişkisi olup olmadığı, her bir davalıda geçen çalışmanın ne kadar olduğu, davalıların yapılan ödemeden sorumlu olup olmadıkları, sorumlu iseler her bir davalının sorumlu olduğu miktarın ne kadar olduğu, alacağın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı, davalının görev, yetki ve derdestlik itirazının yerinde olup olmadığı hususlarına ilişkindir. Taraflar arasındaki hukuki ilişki hizmet alıma sözleşmesine dayandığından bu sözleşme için zamanaşımı süresine ilişkin ayrık bir hüküm bulunmaması nedeniyle 6098 sayılı TBK 146. Maddesine göre 10 yıllık zamanaşımı ödeme tarihinden itibaren dolmadığından zamanaşımı definin reddine, (Aynı yönde Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 20.02.2017 tarih 2016/8129 E ve 2017/479 K sayılı ilamı) karar verilmiştir. Tarafların tacir oldukları ve davaya konu alacağın her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili olduğu, dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nin 4/1. madde hükmü uyarınca davanın nispi ticari dava olduğu, buna göre de ticaret mahkemesinin görevli olduğundan görev itirazının, sözleşmelerde bulunan yetki şartı sebebiyle yetki itirazının, derdest olduğu bildirilen dosya ile dosyamız tarafları farklı olduğundan derdestlik itirazının reddine karar verilmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı ile davalılar arasında akdedilen sözleşmelerde işverenin işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, Yargıtayın güncel kararlarındaki ilkelere göre: rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiği, sözleşmede asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı durumlarda işverenin ödediği bedeli ve ferilerin tamamını işçiyi çalıştıran yüklenicilerden talep edebileceği (Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 17.02.2020 Tarih, 2019/502 E., 2020/1033 Ki; Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 2019/502 E-2020/1033 K.; Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 15 09 2020 Tarih 2017/2497 Esas, 2020/ 2808 Sayılı Kararı), bu halde İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yüklenicilerin işverene karşı sorumlu olacağı, Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşeceği ve Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacağı, İhbar tazminatından son işverenin sorumlu olacağı, hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yüklenicilerin işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacağı kabul edilmiş bu kriterler esas alınarak hazırlanan bilirkişi raporu hükme esas alınmış, bu miktarlar üzerinden davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davanın tarafları tacir olduğu için davacı tarafından yapılan ödemelerin avans faizi uygulanarak davalılardan talep edilmesinin mümkün olduğu, hizmet alım sözleşmelerinde yer alan hükümler nedeni ile ödemenin davacı tarafından yapıldığı tarihte davalıların davacı aleyhine zenginleştikleri için davacının alacağını ödemenin yapıldığı hakedişten kesinti tarihinden itibaren faiz uygulanmasının mümkün olduğu kabul edilip, aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre; 1-Davanın KABULÜ ile; Davalı ... ... .... Tic. Ltd Şti-... .... .... İnş. .... ve Tic. Ltd Şti'nden(iş ortaklığı) 15.034,76 TL ... .... .... .... Bil. İlaç Org. Taş. İnş. Dan. Teks. Aya. .... Tic. Paz. .... Ltd Şti 'den 27.715,59 TL ... Otomotiv İnş. .... .... Bil. Yaz. Dan. Tic. Ve ... A.Ş.- ... Sosyal Hizmetler A.Ş. 'den (iş ortaklığı) 27.753,55 TL olmak üzere Toplam 70.503,90 TL'nin ödeme tarihi olan 05.05.2023 tarihinden işleyecek avans faizi ile davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 4.816,12 TL nispi karar ve ilam harcından alınan 350,16 TL ıslah harcının mahsubu ile noksan olan 4.465,96 TL'nin davalılardan tahsili ile hazineye irad kaydına, (Davalı ... ... .... Tic. Ltd Şti-... .... .... İnş. .... ve Tic. Ltd Şti'nin (iş ortaklığı) 952,58 TL'den, Davalı ... .... .... .... Bil. İlaç Org. Taş. İnş. Dan. Teks. Aya. .... Tic. Paz. .... Ltd Şti'nin 1.755,56 TL'den, Davalı ... Otomotiv İnş. .... .... Bil. Yaz. Dan. Tic. Ve ... A.Ş.- ... Sosyal Hizmetler A.Ş. 'nin (iş ortaklığı) 1.757,80 TL'den sorumlu tutulmalarına) 3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine, (Davalı ... ... .... Tic. Ltd Şti-... .... .... İnş. .... ve Tic. Ltd Şti'ninn (iş ortaklığı) 6.399,00 TL'den, Davalı ... .... .... .... Bil. İlaç Org. Taş. İnş. Dan. Teks. Aya. .... Tic. Paz. .... Ltd Şti'nin 11.793,00 TL'den, Davalı ... Otomotiv İnş. .... .... Bil. Yaz. Dan. Tic. Ve ... A.Ş.- ... Sosyal Hizmetler A.Ş. 'nin (iş ortaklığı) 11.808,00 TL'den sorumlu tutulmalarına) 4-Tefrik nedeniyle alınmayan 615,40 TL başvuru harcı ile davacı tarafça yatırılan 350,16 TL ıslah harcının toplamı olan 965,56 TL'nin davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına, (Davalı ... ... .... Tic. Ltd Şti-... .... .... İnş. .... ve Tic. Ltd Şti'ninn (iş ortaklığı) 205,95 TL'den, Davalı ... .... .... .... Bil. İlaç Org. Taş. İnş. Dan. Teks. Aya. .... Tic. Paz. .... Ltd Şti'nin 379,56 TL'den, Davalı ... Otomotiv İnş. .... .... Bil. Yaz. Dan. Tic. Ve ... A.Ş.- ... Sosyal Hizmetler A.Ş. 'nin (iş ortaklığı) 380,04 TL'den sorumlu tutulmalarına) 5-Davacı tarafından yapılan 5.930,00 TL tebligat/posta/müzekkere ve bilirkişi masrafı yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, (Davalı ... ... .... Tic. Ltd Şti-... .... .... İnş. .... ve Tic. Ltd Şti'ninn (iş ortaklığı) 1.264,86 TL'den, Davalı ... .... .... .... Bil. İlaç Org. Taş. İnş. Dan. Teks. Aya. .... Tic. Paz. .... Ltd Şti'nin 2.331,08 TL'den, Davalı ... Otomotiv İnş. .... .... Bil. Yaz. Dan. Tic. Ve ... A.Ş.- ... Sosyal Hizmetler A.Ş. 'nin (iş ortaklığı) 2.334,04 TL'den sorumlu tutulmalarına) 6-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine, Davacı ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda, Miktar İtibariyle Kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/04/2025
Katip .... ⌞ e-imzalıdır⌝
Hakim ... ⌞ e-imzalıdır⌝
*Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.