İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2024/59 E. 2024/402 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2024/59
- Karar No
- 2024/402
- Karar Tarihi
T.C. ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/59 Esas - 2024/402 TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C. ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/59 Esas KARAR NO : 2024/402
DAVA : Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararının İptali - Markanın Hükümsüzlüğü) DAVA TARİHİ : 08/02/2024 KARAR TARİHİ : 21/10/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 25/10/2024 Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararının İptali - Markanın Hükümsüzlüğü) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili 08/02/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; Tescil için başvurusu yapılan, davaya konu ... başvuru no.lu ve “.....” ibareli markanın 6769 s. SMK md. 5/1-f uyarınca halkı yanıltacak nitelikte olduğunu, dava konusu markanın halkı yanıltıcı nitelikte olduğu hususunun Kurum kararı ile de sabit olduğunu, davaya konu marka münhasıran özellikle saat endüstrisi ile tanınan ...’nin ... şehrinin ismini birebir aynı surette içermekte olup, menşe olarak doğrudan ...’ye gönderme yapmakta olduğunu, iş bu davaya konu marka tescil başvurusunun da tümden reddi gerekmekte olup; Kurumun önceki kararları ile de çelişen dava konusu ... kararının iptali ile tescili halinde dava konusu markanın hükümsüzlüğüyle sicilden terkini gerektiğini, davalı başvuru sahibi, ...’de sicile kayıtlı olarak faaliyet gösteren veya bu ülkede üretim yapan bir şahıs olmadığını, davalı başvuru sahibinin kötü niyetli olduğunu, Kurumun benzer dosyalarda vermiş olduğu kararlar ile iş bu davaya konu kararın çelişmekte olduğunu, davalı kurumun dava konusu marka başvurusu kapsamında yer alan emtialar üzerinde re'sen değişiklik yaptığını, bu hususun da hukuka aykırı olduğunu beyanla; davalı başvuru sahibine ait “ ...” ibareli, ... başvuru numaralı markanın ... kaydına üçüncü kişilere devrinin önlenmesi için karar kesinleşinceye kadar ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesine ve iş bu kararın ...’e bildirilmesine, .....'nun 04.01.2024 tarihli ve ... sayılı kararının iptaline, bu süreçte davalı adına tescilinin gerçekleşmesi halinde ... başvuru sayılı ve “....” ibareli markanın içerdiği tüm ürünler yönünden hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı ... vekili 16/02/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu "..." ibareli başvurunun, kapsamında 14. sınıfta yer alan; “... menşeli olmayan Saatler ve zaman ölçme cihazları (kronometreler ve parçaları, saat kordonları dahil).” için SMK md. 5/1(f) gereğince yanıltıcı olacağı kanaatine varıldığından, iş bu itirazın kısmen kabul edilmiş olduğunu, bunun dışında başvuru kapsamında yer alan mal ve hizmetler bakımından ise mal veya hizmetin niteliği, kalitesi veya coğrafi kaynağı gibi konularda yanılma oluşturabilecek bir durumun veya bunun haricinde tescil engeli oluşturabilecek bir durumun mevcut olmadığının değerlendirilmiş olduğunu beyanla; Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu kararının iptali isteminin reddine, karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ..., dava dilekçesi kendisine tebliğ edilmesine rağmen yasal süre içinde cevap dilekçesi sunmadığından 6100 sayılı HMK m.128 hükmü uyarınca dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılmıştır.
UYUŞMAZLIK: Dava, 5000 sayılı .....Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun m.15/C hükmüne göre açılan ... Kararının İptali ve 6769 sayılı SMK m.25 hükmüne göre açılan Markanın Hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı kurumun tesis ettiği ... sayılı ... kararının hukuka uygun olup olmadığı, davalı şahsa ait ... sayılı "Şekil+... SAAT since 1999 ..." ibareli marka başvurusunun halkı yanıltıcı mahiyet taşıyıp taşımadığı, davalı kurumun dava konusu marka başvurusu listesinde yer alan emtialarda yaptığı değişikliğin hukuka uygun olup olmadığı, davalı şahsın kötü niyetli olup olmadığı, tescili halinde dava konusu markanın hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, marka tescil ve başvuru dosyası ile alâkalı kayıtlar getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklik bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, 06/08/2015 tarih 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 201/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraflara tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: İşlem dosyasının tetkikinde; davalı şahsın " ..." ibareli 13.05.2022 tarihinde gerçekleştirdiği ... sayılı marka başvurusunun yapılan ilk incelemeler sonrasında 27.06.2022 tarih ve 399 sayılı Bülten’de ilan edildiği, söz konusu ilana karşı davacı yanın SMK’nın m.5/1-f, m.6/1, m.6/3, m.6/4, m.6/5, m.6/6 ve m.6/9 hükümleri kapsamında itirazda bulunduğu, yayına yapılan itirazın ...'nca incelenmesi sonucunda marka tescil başvuru kapsamından “... menşeli olmayan Saatler ve zaman ölçme cihazları (kronometreler ve parçaları, saat kordonları dahil).” emtialarının çıkarılmasına karar verildiği, davacı yanın yeniden itiraz dilekçesi sunduğu, yeniden yapılan itirazı değerlendiren .....'nun ... sayılı ... kararı ile itirazın reddine karar verdiği, bu kararın davacı marka vekiline 05.01.2024 tarihinde tebliğ edildiği, iki aylık hak düşürücü süre içinde eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır. Dava konusu marka başvurusu tescil edilmemiştir. İlk olarak belirtilmesi gerekir ki; dava konusu marka başvurusu tescil edilmediğinden hükümsüzlük istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. ... kararının iptali istemi bakımından ise marka işlem dosyası ile sınırlı olarak ve taleple bağlılık ilkesi çerçevesinde aşağıdaki şekilde değerlendirme yapılmıştır. 6769 sayılı SMK m.5/1-f bendi hükmüne göre; Mal veya hizmetin niteliği, kalitesi veya coğrafi kaynağı gibi konularda halkı yanıltacak işaretler, marka olarak tescil edilemezler. Hükme göre; başvurusu yapılan işaretin, re'sen reddi için objektif olarak halkı yanıltıcı nitelikte olması yeterlidir. Yanıltıcılık olgusu belirlenirken başvuranın aldatma kastı ayırca aranmaz. (.....) Marka olarak tescili istenen işaretin; mal veya hizmetin niteliği, kalitesi, coğrafi menşei itibariyle yanıltıcı olması mümkündür. Bir markanın, mal ya da hizmetin niteliği, kalitesi, coğrafi kaynağı gibi konularda yanıltıcı olup olmayacağı, tescil başvurusuyla birlikte verilen ve markanın kullanılacağı malları veya hizmetleri gösteren liste dikkate alınarak belirlenir. (.....) Belirtilen açıklamalar ışığında; tarafların iddia ve savunmaları, celp edilen marka işlem dosyası ve tüm dosya kapsamına göre; Somut olayda; dava konusu edilen ... sayılı “ ...” ibareli markada geçen "...” ibaresinin, ...'de ... kıyısında yer alan, ...'nin ..... şehrinden sonra en yüksek nüfuslu ikinci şehri olduğu tartışmasızdır. ...... Hukuk Dairesi'nin 28/09/2023 tarih ..... ve 08/12/2023 tarih ..... sayılı kararlarında da belirtildiği üzere; ...'nin aynı zamanda saat şirketlerinin bulunduğu bir şehir olduğu da müşahede edilmiştir. Bu ibarenin, markanın üzerinde kullanılacağı "Saatler ve zaman ölçme cihazları (kronometreler ve parçalari, saat kordonları dahil)" malları bakımından "halkı yanıltacak bir ibare" olup olmadığı uyuşmazlığın bağlı noktalarından biridir. ...'nin saat üretiminde dünyaca ünlü bir ülke olması, bu ülkede yer alan saat şirketlerinin bulunduğu bir şehir olması hasebiyle de ... ibaresinin saatler yönünden coğrafi kaynağını gösterdiği ve aynı zamanda belli bir kaliteye de işaret ettiği, dolayısıyla saatlerle ilgili olarak tüketicilerin alım tercihini doğrudan etkiler bir ibare olduğu malumdur. Nitekim bu hususlar, dava konusu edilen ... kararında da aynen zikredilmiştir. Davalı Kurum bu görüş ile ... sayılı markanın emtia listesini yeniden düzenleyerek listeden (sadece) "... menşeli olmayan saatler ve zaman ölçme cihazları (kronometreler ve parçaları, saat kordonları dahil)."nı çıkartmıştır. Somut uyuşmazlık yönünden tespiti gereken; davalı ...’in mezkur bu işleminin yasal görev ve yetkiyi aşan bir işlem olup olmadığı hususu ve ardından değiştirilen emtia listesinde kalan ... menşeli saatler için dahi ... sayılı markanın SMK m.5/1-f maddesi kapsamında yanıltıcı nitelikte olup olmadığının tespiti hususudur. ...'in görev ve yetkilerini düzenleyen ve dava konusu edilen marka başvurusunun yapıldığı tarihte yürürlükte olan 6769 sayılı Kanun ve bu Kanunun uygulanmasına dair yönetmelikte yer alan ilgili mevzuata göre; ...’in görev ve yetkisi, kendisine yapılan sınai mülkiyet hakkı tescil başvurularını, sınai mülkiyet mevzuatı çerçevesinde incelemek, bu mevzuata uygun olup olmadığını re'sen ve/veya itiraz üzerine incelemek, değerlendirmek ve bir idari işlemle birlikte sonuca bağlamaktır. Yapılan başvurunun mevzuata uygun olmadığı değerlendirildiği noktada, başvuru emtia listesinin bir kısmı veya tamamı için mevzuata uygun bulunarak/bulunmayarak, kısmen veya tamamen tescil edilebilir veya reddedilebilir. 6769 sayılı SMK m.11/3 hükmüne göre; Başvuruya konu mal veya hizmetler 12/7/1995 tarihli ve ... sayılı ... Kararı ile katılmamız kararlaştırılan Markaların Tescili Amacıyla Mal ve Hizmetlerin Uluslararası Sınıflandırılmasına İlişkin ..... Anlaşmasına göre sınıflandırılır. Kurum, başvuruda yer alan mal veya hizmetlerin ait olduğu sınıflarda ve sınıf numaraları üzerinde gerekli düzeltmeleri yapabilir. SMK m.11/6 hükmüne göre; Marka başvurusunda yer alan içerikte, marka örneğinde veya mal ya da hizmet listesinde değişiklikleri kapsamayan imla hataları ve açık maddi hatalar başvuru sahibinin talebi üzerine düzeltilir. SMK m.16/1 hükmüne göre; Kurum, başvurunun şeklî yönden eksikliği bulunmadığına karar verirse 5 inci madde kapsamında başvuruyu inceler. İnceleme sonucunda, başvurunun, başvuru kapsamındaki mal veya hizmetlerin bir kısmı ya da tamamı için tescil edilemeyeceği sonucuna varılırsa başvuru bu mal veya hizmetler bakımından reddedilir. İdari bir kurum olan ...’in görev ve yetkisi, yukarıda izah ettiğimiz kapsam ile belirlenmiştir. Kurumun belirtilen bu işlemler dışında bir işlem tesis etmesi, mevzuatta açıkça düzenlenmeyen idari bir yetkinin kullanılması anlamına gelmekte olup, yasal dayanaktan yoksun olduğu söylenebilecektir. Somut olayımızda ise davalı ..., bir marka başvurusunun emtia listesinde yer alan bir kısım malların "niteliğini, cinsini değiştirmek/sınırlandırmak” suretiyle bir işlem tesis etmiştir. Halbuki mevzuatta, Kurumun gerek ...'nın gerekse ...’nın, yapılan bir marka başvurusunun emtia listesinde, başvuru sahibinin talebi dışında, yani re'sen veya üçüncü kişilerin itirazı üzerine hareketle, emtiaların cins ve niteliğiyle ilgili olarak herhangi bir müdahale yapma yetkisi açıkça düzenlenmemiştir. Bu doğrultuda davaya konu ... sayılı marka başvurusunun, ... menşeli olsun olmasın tüm saatler ve zaman ölçme cihazları için yapıldığı tartışmasızdır. Bu halde, dava konusu edilen ... Kararı'nda, davacının 6769 sayılı SMK’nın 5/1-f kapsamında yaptığı itirazların ... menşeli olmayan saatler için doğru olduğu değerlendirilerek başvurunun emtia listesinden "Saatler ve zaman ölçme cihazları (kronometreler ve parçaları, saat kordonları dahil)" emtialarının çıkartılması gerekirken, emtia listesinde re'sen değişikliğe gitmek suretiyle davaya konu kararın tesisinde hukuka uygunluk bulunmamaktadır. Zira; davalı yanın, dava konusu edilen ... sayılı “.....” ibareli markasını ne tür, nerede üretilmiş, nereye özgü, nerede yapılan saatlerde kullanılacağı hususunda, başvuru işlem dosyasında bilinçli bir tercih ve yahut herhangi bir emare yoktur. Başvuru sahibi davalı yanın bu markayı ... menşeli olan saatlerde kullanacağına dair bir garanti de yoktur. Firma bu markayı ... menşeli olmayan saatlerde de gayet tabi kullanabilir. Böyle bir durumda, marka, üzerinde kullanıldığı saatlerin ... menşeli olduğunu işaret eder nitelikte olduğundan, halkı yanıltacak nitelikte kabul edilmesi gerekmektedir. ... menşeli olmayan saatlerin, ... menşeli olduğu yönünde bir ibare ihtiva eden bir marka altında satılacak olmasına izin veren bir marka tescil işleminin, SMK 5/1-f maddesine aykırı olacağı değerlendirilmektedir. Davalı Kurum, marka tescil işlemini yaparken, böyle bir ihtimali, yani markanın ... menşeli olmayan saatlerde de kullanılacak olması ihtimalini göz ardı ederek, halkı yanıltma ihtimali olan bir markayı, yasal görevi olmaksızın emtiada kısmen değişiklik yapmak suretiyle tescil ederek, 5/1-f maddesine aykırı bir işlem tesis etmiştir. Bu ihtimalin gerçekleşmesinin önlenmesi için, dava konusu ... sayılı markanın 14. Sınıfta yer alan "Saatler ve zaman ölçme cihazları (kronometreler ve parçalan, saat kordonları dahil)" malların tümü bakımından reddedilmesi gerekmektedir. Davacı, davalı şahsın kötü niyetli olduğunu da ileri sürmüştür. SMK m.6/9 hükmüne göre; Kötüniyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir. Kötüniyetli marka başvurusu; Kişiyi, hukuk düzeninin tescil ile elde edilecek hakları kullanması amacı taşımaksızın, hukuka ve ahlaka aykırı olarak, bu hakların hukuk düzenince tasvip edilemeyecek şekilde başka amaçlarla kullanılması olarak tanımlanabilir. Hangi hallerde kötü niyetli olarak marka başvurusunda bulunulmuş sayılacağına ilişkin bir düzenleme bulunmamakla birlikte, genel olarak markayı kullanmaktan ziyade şantaj veya başkasından haksız para elde etmek veya başkalarının ticaretine engel olmak gibi amaçlarla yapılan marka başvuruları kötü niyetle yapılmış başvuru olarak kabul edilmektedir. Kanunun ayrıca müeyyideye bağladığı hususlar tek başına kötü niyet emaresi olarak kabul edilmez. Zira Kanun tarafından zaten müeyyidesi gösterilmiş marka başvuruları için ayrıca kötü niyeti de sebep göstermek doğru görülmemektedir. Somut olayda; davaya konu marka başvurusu bakımından davalı şahsın kötü niyetle hareket ettiğini gösterir somut olgu bulunmadığından kötü niyet iddiası, yerinde bulunmamıştır. Yukarıda izah edilen gerekçelerle, davanın kısmen kabulü ile; 14.sınıfta bulunan "... menşeli olan saatler ve zaman ölçme cihazları (kronometreler ve parçaları, saat kordonları dahil)." ürünleri bakımından ... sayılı ... kararının iptaline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; 14.sınıfta bulunan "... menşeli olan saatler ve zaman ölçme cihazları (kronometreler ve parçaları, saat kordonları dahil)." ürünleri bakımından ... sayılı ... kararının İPTALİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, 2-Dava konusu markanın hükümsüzlüğü istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, 3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL maktu karar ve ilam harcı peşin alındığından ayrıca harç ikmaline yer olmadığına, 4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT m.3 hükmü gereği hesaplanan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davanın kısmen reddolunması ve davalı ...'in kendisini vekil ile temsil ettirmesi sebebiyle AAÜT m.3 hükmü gereği hesaplanan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'e verilmesine, 6-Davanın kabul ret oranının takdiren 1/2 olarak kabulüne, 7-Karar ve ilam harcının davanın yalnızca kabul edilen kesimi üzerinden alınması sebebi ile davacının peşin yatırdığı 427,60 TL peşin karar ve ilam harcının davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 8-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL başvurma harcı, 60,80 TL vekalet harcı, 895,00 TL posta ve tebligat masrafı olmak üzere toplam 1.383,40 TL yargılama giderinin 1/2'si olan 691,70 TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, kalan 691,70 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 9-HMK m.333 hükmü gereği karar kesinleştiğinde artan avansın yatıran tarafa re'sen iade edilmesine, Dair, davacı vekilinin ve davalı kurum vekilinin yüzüne karşı, davalı ...'nın yokluğunda, HMK m.341 ve m.345 hükümleri gereği kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ..... Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesi nezdinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.21/10/2024
Katip ..... E imzalıdır
Hakim ..... E imzalıdır