İlk Derece Mahkemesi 2024/216 E. 2025/1139 K.

T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/216 Esas KARAR NO : 2025/1139

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 06/03/2024 KARAR TARİHİ : 02/12/2025 K.YAZIM TARİHİ : 25/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket tarafında faturalardan ve cari hesaptan doğan 63.676,38 TL alacağını tahsil edebilmek için davalı şirket aleyhinde Bakırköy ..... İcra müdürlüğü ..... E. Sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı şirkete tebliğ edildiği, davalı şirketin, ödeme emrinin tebliği üzerine borca ve ferilerine hiçbir sebep göstermeksizin haksız olarak itiraz ettiği ve kötü niyetli olarak takibin durmasına sebebiyet verdiği, davalı şirketin 13/01/2023 tarihli cari hesaptan da açıkça görüldüğü üzere müvekkilinin kesmiş olduğu faturalardan kaynaklı kalan bakiye borcunu ödemediği, icra dairesine yapılan itiraz dilekçesinde, cari hesapta belirtilen faturalara ilişkin ürünlerin satın alınmadığına veya söz konusu ürünlerin teslim alınmadığına veya verilen hizmete ilişkin bir itirazın yer almadığı, nihayetinde açılan davanın kabulü ile dosyaya yapılan haksız ve dayanıksız itirazı iptaline ve takibin devamına, alacak tutarı likit olduğundan ve davalı şirketin haksız ve kötü niyetli itirazı nedeniyle borçlunun %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirket ile davalı ..... Temizleme ya da firmanın tek yetkilisi .... ile bir anlaşmanın bulunmadığı, dolayısı ile alacak iddiasının usulsüz ve hukuka aykırı olduğu, davacı şirket ile 2013 yılından itibaren ihtilaf yaşanmaya başlandığı, davacının her ay haksız kazanç elde etmek için fatura kesmek sureti ile müvekkili borçlandırdığı, davacı yanca başlatılan icra takibine davacı taraf ile alacak doğuracak bir sözleşme olmamasından dolayı itiraz edildiği, icra takibine karşılık takibe konu faturaların hizmet ya da mal alacağı ile ilgili olmadığı, dolayısıyla alınan bir mal ya da hizmetin olmadığı, davacının faturalarının kabul edilmediği, dava konusu sözleşmenin davalı şirket ile düzenlenmemiş olmaması nedeniyle davacının müvekkilinden alacak talep etmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, nihayetinde açılan davanın konusuz kalmasından kaynaklı reddine karar verilmesini, dava ve yargılama giderleri ile vekalet ücretlerinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır. HMK'nın 320/2. maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; davacının takip ve dava tarihi itibariyle davalıdan alacaklı olup olmadığı (alacağın var olup olmadığı), tahsili gereken alacak miktarının ne olduğu, davacının bu alacağı talep edip edemeyeceği, borcun ödenip ödenmediği, borçlunun temerrüte düşüp düşmediği, düştü ile temerrüt tarihinin, uygulanması gereken faiz tür ve oranının, buna göre tahakkuk eden faiz miktarının ve nihayetinde toplam alacağın ne olduğu, icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı hususunda toplandığı tespit edildi. Dosyamız arasına celp edilen Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün ..... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Davacı alacaklının 63.348,36 TL asıl alacak, 328,02 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 63.676,38 TL üzerinden borçlu aleyhine cari hesap alacağı dayanak gösterilmek suretiyle ilamsız icra takibi başlattığı, ödeme emrinin borçluya 01/02/2023 tarihinde tebliğ edildiği; borçlu tarafından 06/02/2023 tarihinde borca ve ferilerine itiraz edildiği görüldü. Dosyaya 17/12/2024 tarihli bilirkişi .... tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda; Dosya içeriğinde olan sözleşme incelendiğinde, 16.07.2013 tarihinde tanzim edilmiş 22 madde 9 sayfa ve eklerinden ibarete olduğu. Franchisee Davalı .... Temizleme Tek. Ve Gıda San. Tic.Ltd.Şti. ..... Davacı ..... MAKİNA SAN.TİC. ANONİM ŞİRKETİ (.... Tekstil Lojistik Oto San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. adına tescilli ..... MARKASI) Kefil ..... Taraflar arasında mal veya hizmet alışverişinden kaynaklı bir alacak olmadığı, davacı şirketin sözleme istinaden düzenlediği ciro primi faturalarından kalan bakiye alacağının tahsiline ilişkin olduğu tespit edilmiştir. Davacı ve davalı şirketin Ticari Defterlerinde kayıtlı olan açılış fişlerinde yer alan 2021 yılı kapanış 2022 yılı açılış bakiyeleri uyumsuzdur. (İcra takip tutarı 63.348,36 TL (-) 2021 yılı kapanış/2022 yılı açılış bakiyesinden kaynaklı mutabık kalınmayan tutar 36.167,41 TL iki faturadan kaynaklı (-) 3.550,00 TL) - 23.630,95 TL'nin hangi dönemden hangi faturalardan kaynaklı alacak olduğu davacı yanca ispat edilmeye muhtaç olduğu, dosyada olan ve inceleme günü ibraz edilen ticari defterlerden tespit edilememiş olup alacağın dayanağı belge cari hesap fatura ibraz edilmesi halinde Takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere tekrar tespit ve değerlendirme yapıla bilinir. Davacı taraf alacağını tahsil etmek için davalı tarafa takip tarihine kadar herhangi bir ihtarname göndermemiştir, davalı yanı temerrüde düşürdüğüne dair dosya içeriğinde bilgi belge olmadığı tespit edilmiştir. Diğer yandan süresinde ödenmeyen alacaklarla ilgili olarak faiz talep edileceği konusunda taraflar arasında düzenlenmiş herhangi bir sözleşme veya taraflar arasında bu konuda oluşmuş bir teamül de bulunmamaktadır. Takdiri ve değerlendirmesi Yüce Mahkemeye ait olmak üzere, faiz talebi yönünden değerlendirme yapılmamıştır." hususları tespit edilmiştir. Dosyaya 04/08/2025 tarihli bilirkişi ..... ile ..... tarafından düzenlenen bilirkişi ek raporunda; "Sözleşme'de davalı Şirket adına atılan imzanın yetkili bir temsilci tarafından atılıp atılmadığı hususunun tespiti uzmanlık alanımıza girmemekte olup davalı tarafın söz konusu Sözleşme'den sorumlu olup olmadığı bakımından nihai takdirin Sayın Mahkeme'de olduğu, Sözleşme'nin taraflar arasında geçerli olduğu varsayımı doğrultusunda yapılan inceleme neticesinde dava konusu uyuşmazlıkta davacı tarafın Sözleşme'nin hangi maddesine dayalı olarak talepte bulunduğu tarafların sunduğu dilekçelerde anlaşılamamakla birlikte Sözleşme'nin ilgili hükümleri incelendiğinde, Sözleşme'nin 4. maddesi D fıkrasında, Franchisce'nin günlük brüt satışları üzerinden %5 oranında royalty (ciro primi) ödeme bulunduğu, bu ödemenin günlük veya 30 günlük periyotlarla tahsil edileceği satışların bilgisayar raporu ile tespit edilememesi durumunda ise 4 günlük ortalama esas alınarak hesaplama yapılacağı belirtildiği; bu düzenlemenin, Sözleşme tarafları arasında düzenli ve ölçülebilir bir ciro primi sistemi kurulduğunu gösterdiği, ancak söz konusu alacağın doğabilmesi için Franchisee'nin fiilen bir işletme faaliyeti yürütmüş olması, brüt satışların oluşmuş ve raporlanabilir nitelikte olması gerektiği, aksi takdirde, sadece sözleşmeye dayanarak herhangi bir satış gerçekleşmeden ciro primi alacağı doğmayacağı, Davacı tarafın defterlerinin, sair vesaikin, muhasebe kayıtlarının 6102 Say. TTK. M. 64,65,66 ve 82. Mad. VUK. m. 220-226,229,230,231,232 hükümlerine uygun şekilde tanzim edildiği, HMK. m. 222 sahibi lehine delil niteliğinin taşıdığı kanaatine varıldığı, Davacı taraf alacağını tahsil etmek için davalı tarafa takip tarihine kadar herhangi bir ihtarname göndermemiştir, davalı yanı temerrüde düşürdüğüne dair dosya içeriğinde bilgi belge olmadığı tespit cı ir. Diğer yandan süresinde ödenmeyen alacaklarla ilgili olarak faiz talep edileceği konusunda taraflar arasında düzenlenmiş herhangi bir sözleşme veya taraflar arasında bu konuda oluşmuş bir teamül de bulunmamaktadır. Takdiri ve değerlendirmesi Yüce Mahkemeye ait olmak üzere, faiz talebi yönünden değerlendirme yapılmamıştır. Davacı .... ENERJİ MAKİNA SAN. VE TİC. A.Ş.'nin icra takip tarihi olan 18.01.2023 ve dava tarihi olan 06.03.2024 itibariyle Davalı .... KURU TEMİZLEME TEKS.VE GIDA SAN. TİC. LTD.'den 63.348,36 TL Alacaklı olduğu tespit edilmiştir. Davalı şirket defter ve belgelerini göndermediğinden inceleme yapılamamıştır. Davacı alacağının kabulü halinde, Davacının 18.01.2023 Takip ve dava tarihi olan 06.03.2024 itibaren davalıdan 63.348,36 TL Alacaklı olduğu, asıl alacağa 18.01.2023 takip tarihinden itibaren yıllık reeskont avans faiz talep ettiği, 3095 sayılı Kan. Tacirler arasında faiz oranı olması nedeniyle uygun olduğu, değişen oranlarda uygulanması gerektiği" hususları tespit edilmiştir. Huzurda görülen dava itirazın iptali davası olup, müddeabihi takip konusu yapılmış ve borçlunun itiraz etmiş olduğu alacak olan normal bir eda davasıdır. Mahkemenin davanın reddi ya da kabulü yönünde vereceği karar, maddi anlamda kesin hüküm teşkil edeceğinden davanın reddi halinde alacaklı, borçluya karşı aynı alacaktan dolayı yeni bir alacak davası açamayacağı gibi davanın kabulü halinde borçlu da alacaklıya karşı bir menfi tespit veya istirdat davası açamayacaktır. Bu nedenle mahkeme itirazın iptali davasında tarafların iddia ve savunmalarını genel hükümlere göre inceleyerek borcun varlığını ve miktarını araştırmak zorundadır. Yasal dayanağını İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 67. maddesinden alan itirazın iptali davası, alacaklının icra takibine karşı borçlunun yaptığı itirazın iptali ile İİK’nın 66. maddesine göre itiraz üzerine duran takibin devamını sağlamayı amaçlamaktadır. Takip hukukundan doğan bu davada tespit edilecek husus, borçlunun icra takibine yapmış olduğu itirazında haklı olup olmadığının belirlenmesidir. Dosya ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı ile davalı arasında 16/07/2013 tarihli franchise sözleşmesi imzalandığı, söz konusu sözleşme hükümleri doğrultusunda davacı tarafından davalı adına cari hesaba konu faturaların düzenlendiği, davalı tarafından söz konusu fatura bedellerinin ödenmediği, bu nedenle davalı hakkında icra takibi başlatıldığı, davalının icra takibine itiraz etmesi üzerine huzurda görülen itirazın iptali davası açıldığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Davalı tarafından söz konusu sözleşmenin davalı şirket yetkilisi tarafından imzalanmadığı iddia edilmiş ise de sözleşmenin taraflar arasında uygulandığı, sözleşme imza tarihinden sonra davacı tarafından davalı adına faturaların düzenlendiği, davalı tarafından söz konusu faturalara karşılık bir kısım ödemelerin yapıldığı anlaşıldığından TMK'nın 2. maddesi kapsamında davalının bu yöndeki savunmasına mahkememizce itibar edilmemiştir. Taraflar arasında imzalandığı kabul edilen sözleşmenin 4. maddesinde davalının davacıya günlük brüt satışı üzerinden %5 royalty bedeli ödeyeceği kararlaştırılmıştır. Bu düzenleme ile taraflar arasında düzenli ve ölçülebilir bir ciro primi sisteminin kurulduğu, ciro piriminin davalının brüt satışı esas alınarak belirleneceği anlaşılmaktadır. Mahkememizce uyuşmazlığın çözümü için bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup davalı tarafından kök rapor hazırlanması aşamasında bir kısım ticari defter ve kayıtların ibraz edilmesine rağmen ek rapor aşamasında ticari defter ve kayıtların bilirkişi incelemesine sunulmadığı, davalı tarafından davacının ciro priminin hesaplanması için gerekli ticari defter ve belgeleri ibrazdan kaçındığı mahkememizce kabul edilmiştir. Mahkememizce yapılan usulüne uygun ihtarata ve verilen kesin süreye rağmen davalı tarafın ticari defter ve belgelerini ibraz etmemesi nedeni ile HMK'nın 222/3. maddesi uyarınca davalının ticari defter ve belgelerindeki kayıtların, davacının ticari defter ve belgelerindeki kayıtlar ile uyumlu olduğu, dolayısıyla da takibe dayanak ciro primine ve bir kısım mal satımına ilişkin faturaların davalının ticari defter ve kayıtları ile uyumlu olarak düzenlendiği mahkememizce kabul edilmiştir. Tekniğine uygun ve denetime elverişli olarak düzenlendiği kabul edilen dosyada mübrez bilirkişi kök ve ek raporu doğrultusunda açılan davanın kısmen kabulü ile davalının Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün ..... esas sayılı takip dosyasında yapmış olduğu itirazın 63.348,36 TL asıl alacak üzerinden iptali ile takip tarihinden itibaren asıl alacağa davacının talebi aşılmamak üzere 3095 sayılı Kanunun 2/2. maddesi uyarıca değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle takibin devamına, icra takibinden önce davalının temerrüde düşürüldüğü ispatlanamadığından davacının takip öncesi faiz talebinin reddi ile dlacağın likit olması nedeni ile davacının icra inkar tazminatı talebinin kabulü ile takdiren kabul edilen asıl alacak tutarının %20'si oranında hesaplanan 12.669,67 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-AÇILAN DAVANIN KISMEN KABULÜ ile davalının Bakırköy ...... İcra Müdürlüğü'nün ..... esas sayılı takip dosyasında yapmış olduğu itirazın 63.348,36 TL asıl alacak üzerinden İPTALİ takip tarihinden itibaren asıl alacağa davacının talebi aşılmamak üzere 3095 sayılı Kanunun 2/2. maddesi uyarıca değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle TAKİBİN DEVAMINA, 2-Davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE, 3-Alacağın likit olması nedeni ile davacının icra inkar tazminatı talebinin KABULÜ ile takdiren kabul edilen asıl alacak tutarının %20'si oranında hesaplanan 12.669,67 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 4.327,33-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 769,06-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 3.558,27-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T.'ye göre hesaplanan 45.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T.'ye göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 328,02-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 7-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 769,06-TL Peşin/Nisbi Harç olmak üzere toplam 1.196,66 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 8-Davacı tarafından yapılan; 14.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 417,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar olmak üzere toplam 14.417,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 14.342,73-TL'lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına, 9-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına, 10-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra ve talep halinde HMK’nun 333. maddesi uyarınca yatırana İADESİNE, 11-6235 sayılı Hukuki Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk ücreti olan 3.120,00 TL'nin kabul ve red oranına göre hesaplanan 16,22 TL'sinin davacıdan; 3.103,78-TL'sinin ise davalıdan tahsili ile Hazineye İRAT KAYDINA, Dair; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341. ile 360. madde hükümleri uyarınca mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/12/2025 Katip ..... e-imzalı Hakim .... e-imzalı