İlk Derece Mahkemesi 2024/118 E. 2025/279 K.

T.C. ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/118 Esas - 2025/279 TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/118 Esas KARAR NO : 2025/279

DAVA : Alacak DAVA TARİHİ : 19/02/2024

-Birleşen ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/282 Esas Sayılı Dosyası-

DAVA : Alacak DAVA TARİHİ : 29/04/2024 KARAR TARİHİ : 14/04/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ : 15/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davalarının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... İnş. Çimento San. ve Tic. A.Ş. firması tarafından düzenlenen ve davacı Açılım İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. firması kayıtlarına işlenen, 31.12.2018 tarihli S312018000000143 nolu fatura ile alımı gerçekleştirilen ve bedeli ödenen ancak, mahkemece yapılacak tahkikat, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporları sonucunda şirkete teslim edilmediği tespit edilen miktardaki çimentonun aynen davacı şirkete teslim edilmesine, aynen ifanın mümkün olmaması veya aynen ifa taleplerinin kabul edilmemesi halinde, 31.12.2018 tarihli S312018000000143 nolu fatura ile alımı gerçekleştirilen ve bedeli ödenen ancak, mahkemece yapılacak tahkikat, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporları sonucunda şirkete teslim edilmediği anlaşılan çimento miktarının güncel değerinin, karar tarihine en yakın tarihte alınacak bilirkişi raporları ile tespit edilen bedelinin, HMK 107. maddesi gereğince belirsiz alacak davası hükümlerine dayanarak, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak ilerleyen aşamalarda artırılmak kaydı ile bu aşamada harca esas olmak üzere 1.750.000,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı şirkete ödenmesine, bu taleplerinin kabul edilmemesi halinde, 31.12.2018 tarihli S312018000000143 nolu fatura ile alımı gerçekleştirilen ve bedeli ödenen ancak, mahkemece yapılacak tahkikat, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporları sonucunda şirkete teslim edilmediği anlaşılan çimento miktarının dava tarihi itibari ile hesaplanan bedelinin, HMK 107. maddesi gereğince belirsiz alacak davası hükümlerine dayanarak, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak ilerleyen aşamalarda artırılmak kaydı ile bu aşamada harca esas olmak üzere 1.750.000,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı şirkete ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 26.12.2024 tarihli dava açıklama dilekçesinde; davacı şirket kayıtlarında yapılan incelemede; 2018 yılı son mali işlem günü olan, 31.12.2018 tarihinde, davacı şirket yükleniminde olan Erzurum-Aziziye Ayrım-Çat-Karlıova Yolu (Çirişli Tüneli ve Bağlantı Yolları Dahil) Eksik Kalan İşleri Yapım İkmal İnşaatı İşi şantiyesine, davalı firmadan 80.000 ton çimento alımı yapıldığına ilişkin 31.12.2018 tarihli, S312018000000143 nolu, 14.160.000,00 TL tutarlı irsaliyeli, 353 sayfalık fatura işlendiğinin tespit edildiğini, yine söz konusu çimento alımına ilişkin olarak, davalı ... şirketi tarafından davacı Açılım İnş. şirketine, geçerli bir nedene dayanmadan, hileli ve haksız şekilde Vade Farkı ve Fiyat Farkı adı altında 12 adet fatura kesildiğini, teslim borcu yerine getirilmeden, fiyat-vade farkı faturası kesilmesinin gerektiren bir hukuksal neden bulunmadığından kesilen bu fiyat farkı faturalarından dolayı davacı şirketin borcu bulunmadığını, davacı ve davalı şirket arasında, fiyat-vade farkı faturası kesilmesini olanaklı kılan ayrı bir sözleşme ve kabul de bulunmadığını, faturaya konu 80.000 Ton çimentonun teslim edilmemiş olması, taraflar arasında fiyat farkı faturası kesilmesini olanaklı kılan bir sözleşme bulunmaması nedeni ile, bu vade farkı faturaları yönünden davacının borcu olmadığının tespitine karar verilmesi ve fiyat farkı faturalarının davacının borcu olarak hesaba katılmaması gerektiğini, söz konusu, 31.12.2018 tarihli, S312018000000143 nolu faturanın işlendiği tarih olan 31.12.2018 tarihinde, şirket kayıtlarında davacı şirketin, davalı ... firmasına çimento alımlarından kaynaklanan 1.878.000,00 TL ödenmemiş borcu bulunduğunu, 31.12.2018 tarihli 14.160.000,00 TL'lik çimento alımı ile birlikte toplam borcunun 16.038.000,00 TL tutarına yükseldiğinin görüldüğünü, şirket kayıtlarının yapılan incelemesinde, davacı şirketin davalı şirkete olan borcunun bir kısmını banka hesabından nakit ödemelerle, bir kısmını ise borcu karşılığında KALYAK, PRODİZEL vb. ürünler vererek yaptığının görüldüğünü, davacı şirketin Kalyak, Prodizel vb. ürünler vererek ve nakit ödemelerle yapmış olduğu ödeme toplamının yaklaşık 26.000.000,00 TL civarında olduğunu, işbu ödeme belgeleri üzerinde yapılacak olan bilirkişi incelemesinde müvekkilin yapmış olduğu ödeme miktarı net bir şekilde tespit edildiğinde, davacının 31.12.2018 tarihi itibariyle kalan borç olan 1.878.747,79 TL ve 31.12.2018 tarihli fatura bedeli 14.160.000 TL'nin toplamı olan 16.038.000,00 TL'nin çok üzerinde bir bedeli davalı şirkete ödediğinin açıkça görüleceğini, toplamda 25.569.307,30 TL ödeme yapılarak 31.12.2018 tarihi itibariyle kalan borç olan 1.878.747,79 TL olan borç ve teslimi yapılmayan 31.12.2018 fatura tarihli 80.000 ton çimento alımından kaynaklanan borcın tamamen ödemeyle ifa edilerek bitirildiğini, ancak Açılım İnş. şirketi tarafından bedeli ödenen çimento, ... şirketi tarafından şirkete teslim edilmediğini, başka bir anlatımla irsaliyeli olarak düzenlenen faturada fatura konusu 80.000 ton çimento Açılım İnş. firmasına teslim edilmiş gibi görünse de, söz konusu irsaliyeler gerçeğe aykırı şekilde kayıt oluşturularak faturaya dahil edilmiş, bu faturanın bu şekilde davacı şirket kayıtlarına işlenmesi yine davalı firma ile iş birliği içinde hareket eden şirket eski müdürü Sezai Açık ve şirket eski mali müşaviri Yaşar Karaca'nın, bu yönde ortak hareket etmesiyle sağlandığını, böylelikle alımı yapılmış olmakla birlikte teslimi sağlanmamış çimentonun, teslim edilmiş gibi işlem yapıldığını, faturanın Açılım İnşaat adına Çirişli Çat Yolu şantiyesine işlendiğini, faturaya ait irsaliyelerin şirket merkez ya da şantiye muhasebesine teslim edilmediğini, şirket kayıtlarında yapmış oldukları incelemede, ... tarafından Açılım şirketinin Çirişli Çat Yolu Şantiyesine, 31.12.2018 tarihinden sonra, 2022 yılı içerisinde 12.617,55 Ton çimento teslim edildiğini, ancak bu teslimatlara ilişkin 21.05.2022 ve 26.12.2022 tarihli toplam bedeli 12.222.017,50 TL olan 144 adet fatura düzenlendiğini ve bu fatura bedellerinin de 31.12.2018 tarihli fatura bedelinden hariç olmak üzere, ayrıca ödenmiş olduğunun görüldüğünü, aynen iade taleplerinin 80.000 TON çimentonun davacıya aynen iade edilmesine ilişkin olduğunu belirterek davanın belirsiz alacak davası niteliğinde olduğunun dikkate alınmasına, ... İnş. Çimento San. ve Tic. A.Ş. firması tarafından düzenlenen ve Açılım İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. firması kayıtlarına işlenen, 31.12.2018 tarihli S312018000000143 nolu fatura ile alımı gerçekleştirilen ve bedeli ödenen ancak, davacıya teslim edilmeyen 80.000 TON çimentonun, aynen müvekkil şirkete teslim edilmesine, aynen ifanın mümkün olmaması veya aynen ifa talebimizin kabul edilmemesi halinde, 31.12.2018 tarihli S312018000000143 nolu fatura ile alımı gerçekleştirilen ve bedeli ödenen ancak, mahkemece yapılacak tahkikat, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporları sonucunda şirkete teslim edilmediği anlaşılan 80.000 TON çimentonun güncel değerinin, karar tarihine en yakın tarihte alınacak bilirkişi raporları ile tespit edilen bedelinin, HMK 107. maddesi gereğince belirsiz alacak davası hükümlerine dayanarak, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak ilerleyen aşamalarda artırılmak kaydı ile bu aşamada harca esas olmak üzere 1.750.000,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı şirkete ödenmesine, bu taleplerinin kabul edilmemesi halinde, 31.12.2018 tarihli S312018000000143 nolu fatura ile alımı gerçekleştirilen ve bedeli ödenen ancak, mahkemece yapılacak tahkikat, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporları sonucunda şirkete teslim edilmediği anlaşılan 80.0000 TON çimento miktarının dava tarihi itibari ile hesaplanan bedelinin, HMK 107. maddesi gereğince belirsiz alacak davası hükümlerine dayanarak, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak ilerleyen aşamalarda artırılmak kaydı ile bu aşamada harca esas olmak üzere 1.750.000,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı şirkete ödenmesine, tahsilde tekerrüre neden olmamak üzere şirket müdürü Sezai Açık aleyhine müdür sorumluluğuna dayalı olarak açılan ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/111 Esas sayılı dosyasının dikkate alınmasına karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememizin 09/01/2025 tarihli celsesi ara kararı ile; asıl davada davacının 31/12/2018 tarihli S312018000000143 nolu fatura kapsamında 80.000 ton çimentonun aynen ifasını talep ettiği, fatura bedelinin 14.160.000 TL olduğu, ancak davacının davasını 1.750.000 TL dava değeri üzerinden açarak harçlandırdığı anlaşılmakla davacıya eksik dava değeri olan 12.410.000 TL üzerinden eksik harç miktarı 211.931,77 TL harcı ikmal etmesi için davacı vekiline kesin süre verilmiş, davacı vekili salt bakiye ve ilam harcı yönünden adli yardım talebinde bulunmuş, mahkememizin 10/02/2025 tarihli ara kararı ile davacının adli yardım talebinin kabulü ile taleple bağlı kalınarak bakiye karar ve ilam harcı yönünden adli yardımdan faydalandırılmasına karar verilmiştir. Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; iş bu davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, davacı şirketin talep ve iddialarını kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacının bedeli ödenen faturaya konu çimentonun teslim edilmediği iddiasına dayandırdığı işbu davada, ödendiği iddia edilen fatura bedelinin veya teslimi talep edilen çimentonun belirsiz olmaması nedeniyle, huzurdaki davanın (emsal kararlarda belirtildiği gibi) belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, bu nedenle davanın öncelikle hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddi gerektiğini, iş bu taleplerinin kabul edilmemesi halinde, davacı şirket alacağını 14.160.000 TL bedelli faturaya dayandırdığından, dava değerinin bu tutara tamamlatılmasını ve davacı şirketin eksik harcının ikmaline karar verilmesi gerektiğini, taraf şirketlerin ortakları arasında adi ortaklık ilişkisi bulunduğu iddiasının gerçek dışı olduğunu, dava konusu alacağın dayanağı olan faturanın 31.12.2018 tarihinde düzenlendiğini, dava tarihi itibariyle zamanaşımı süresinin dolduğunu, bu sebeple davanın zamanaşımı sebebiyle reddi gerektiğini, davacının herhangi bir alacağının bulunmadığını, davacı şirketin, hiçbir dönemde davalı şirketten alacaklı duruma geçmediğini, davacının, carisinde her zaman davalı şirketten almış olduğu ve bedelini ödemediği çimentolardan dolayı davalı şirkete borçlu olarak kaldığını, dava konusu faturanın peşin fatura olduğunu ve bedelinin davacı şirket tarafından davalı şirkete ödenmediğini, iddia edildiği şekilde söz konusu peşin faturaya istinaden banka havalesi ile ödeme yapılması ve prodizel, kalyak teslimi söz konusu olmadığını, nitekim, ifa yerine edimden bahsedilebilmesi için, ancak ve ancak taraflar arasında buna yönelik yazılı bir anlaşma olması gerektiğini, davalı ile davacı arasında peşin faturaya ilişkin borcun kalyak veya prodizel teslimi ile ödeneceği yönünde hiçbir anlaşma da bulunmadığını, bu hususun da davacının dava konusu ödeme iddialarının asılsızlığını açıkça ortaya koyduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur. Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ... İnşaat Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. nin çimento fabrikasında çimento üretimi yapıldığını, Davalı şirket Açılım İnşaat Tic. Ve San. Ltd. Şti. ile müvekkil şirket arasında 2016 yılından beri sürmekte olan çimento alım-satımına dayalı ticari ilişki bulunduğunu, söz konusu ticari ilişki kapsamında davalı şirket ile aralarındaki anlaşmaya dayalı olarak davalı şirkete farklı tarihlerde davalı şirketin talep ve siparişine uygun şekilde çimento satışı gerçekleştirildiğini, 2016 yılında başlayan ticari ilişki kapsamında, davacı şirket tarafından, davalı şirketin siparişine uygun şekilde fatura düzenlenerek, faturalara konu mallar davalı şirkete teslim edildiğini, mallar davalı Şirkete teslim edilmişse de davalı şirket tarafından fatura tutarlarını karşılar ödeme yapılmadığını belirterek davacı şirketin fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.100.000 TL tutarındaki alacağının muacceliyet tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı şirketten tahsilini talep ve dava etmiştir. Birleşen davada davalı vekili dilekçesinde özetle; taraflar arasında davacı yanın belirttiği şekilde bir sözleşme imzalanmadığı gibi, cari hesap mutabakat metni de imzalanmadığını, davacının dava dilekçesinde belirtmiş olduğu 31.12.2018 tarihli faturaya konu 80 bin Ton miktarındaki çimento müvekkile teslim edilmediğini, buna ilişkin davalı şirketin şirket tarafından davacı şirkete ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/118 Esas sayılı dosyası ile alacak davası açıldığını, işbu dosyanın tarafları, konusu ve sebebi aynı olan ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/118 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesi gerektiğini belirterek davanın, tarafları, konusu ve sebebi aynı olan ve işbu davadan önce açılmış olan ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/118 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, aksi kanaat halinde bu dosyanın dava sonucunu etkileyeceği muhakkak olduğundan kesinleşmesinin beklenilmesine, aksi kanaat halinde usule uygun arabuluculuk başvurusu yapılmadığından davanın usulden reddine, zamanaşımı ve hak düşürücü süreler dolduktan sonra davanın açılmış olması nedeni ile reddine, aksi kanaat halinde davanın esastan reddine karar verilmesini savunmuştur. ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 06.06.2024 tarihli 2024/282 Esas 2024/409 Karar sayılı kararı ile "dava dosyalarında tarafları aynı, dava sebebinin aynı, konusunun aynı olduğu ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/118 esas sayılı dosyasının daha önce açıldığı ve çimento satım sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkin olduğu, bizdeki tazminatın ise aynı çimento sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olduğu anlaşılmakla, dosyalar arasında bağlantı bulunduğu" gerekçesi ile dosyanın mahkememiz dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiştir. Asıl dava; taraflar arasındaki akdi ilişki nedeniyle 80.000 ton çimentonun aynen iadesi, mümkün olmadığı taktirde bedelin tazmini istemine ilişkin belirsiz alacak, birleşen dava; taraflar arasındaki akdi ilişki nedeniyle cari hesap alacağının tahsili istemlerine ilişkindir. Davacı-davalı vekili Av. Emine Erol 28/03/2025 tarihinde UYAP üzerinden gönderdiği dilekçesinde, asıl davadan feragat ettiklerini, asıl ve birleşen davalarda yargılama gideri ve vekalet ücreti taleplerinin olmadığın beyan etmiş, davalı-davacı vekili 27/03/2025 tarihinde UYAP üzerinden gönderdiği dilekçesinde, birleşen davadan feragat ettiklerini bildirmiştir. HMK.nın 311. maddesi gereğince davadan feragat kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurmaktadır. Taraf vekillerinin vekaletnamelerinde HMK'nun 74. maddesine uygun olarak davadan feragat hususunda özel yetkisinin bulunduğu görüldüğünden ve HMK'nun 307 vd. maddelerine uygun olarak talep sonucundan vazgeçildiği anlaşıldığından asıl ve birleşen ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/282 Esas davasının feragat nedeniyle reddine, davacı-davalı vekili vekalet ücreti ve yargılama gideri talep etmediğinden bu hususta karar verilmesine yer olmadığına karar vermek, asıl davada ön inceleme celsesi icra edilmediği ve dava değerinin, aynen ifası talep edilen sözleşme bedeli olan 14.160.000 TL olarak belirlendiği dikkate alınarak davalı-davacı vekili lehine asıl davada Asgari Ücret Tarifesinin 6. maddesi uyarınca yarı oranında vekalet ücretine hükmetmek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Asıl davanın feragat nedeni ile REDDİNE, 1.a-Harçlar Kanunu 22. maddesi uyarınca alınması gereken 615,40 TL harcın üçte ikisi tutarı olan 410,26 TL harcın peşin alınan 29.885,63 TL peşin harçtan mahsubu ile Hazineye irat kaydına, bakiye 29.475,37‬ TL harcın talebi halinde davacı-davalıya iadesine, 1.b-Davacı-davalı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, 1.c-Davalı-davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 6. maddesi uyarınca takdir olunan 374.800‬ TL vekalet ücretinin davacı-davalıdan tahsili ile davalı-davacıya verilmesine, 2-Birleşen ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/282 Esas sayılı davasının feragat nedeni ile REDDİNE, 2.a-Harçlar Kanunu 22. maddesi uyarınca alınması gereken 615,40 TL harcın üçte ikisi tutarı olan 410,26 TL harcın peşin alınan 18.374,99‬ TL peşin harçtan mahsubu ile Hazineye irat kaydına, bakiye 18.580,12 TL harcın talebi halinde davacı-davalıya iadesine, 2.b-Davalı-davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, 2.c-Davacı-davalının vekalet ücreti talebi bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 3-HMK'nın 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının yatırana iadesine, Dair, tarafların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinden oy birliği ile karar verildi.14/04/2025